İran gələcək hədəfli hücumların qarşısını almaq üçün ABŞ və İsrailə cavab vermək niyyətindədir. Professor Mustafa Xoşçeşm bildirib ki, Tehran qisası çəkindirici vasitə kimi görür. Onun sözlərinə görə, cavab verilməsə, İranın yüksək vəzifəli şəxslərinə qarşı hücumlar davam edə bilər. Xoşçeşm 2020-ci ildə Qasım Süleymaninin öldürülməsini xatırladıb. O, sonrakı illərdə İranın başqa yüksək vəzifəli şəxslərinin də hədəfə alındığını qeyd edib. Əli Şəmxaninin də öldürülən şəxslər arasında olduğu bildirilib. Professor bu hücumlar silsiləsinin dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun fikrincə, İran yalnız ağır cavab verməklə çəkindirici təsir yarada bilər.
#İsrail
İsrailə məxsus pilotsuz uçuş aparatı Qəzza zolağının mərkəzində yerləşən Nuseyrat düşərgəsinin qərbində hərəkətdə olan avtomobili hədəfə alıb. Hücum nəticəsində bir nəfər həyatını itirib. Bir neçə nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıb. Yaralılar xəstəxanaya çatdırılıb və onlara tibbi yardım göstərilir. Hücumun səbəbi ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Zərərçəkənlərin kimliyi də açıqlanmayıb. Hadisə ilə bağlı araşdırmalar davam etdirilir. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.
Avropa İttifaqı ölkələrinin xarici işlər nazirləri İsrailin işğal olunmuş Fələstin ərazilərindəki məskənlərindən idxal olunan məhsullara mümkün qadağanı müzakirə edəcəklər. Müzakirələr Brüsseldə keçiriləcək və əsas məqsəd belə bir addıma Aİ daxilində kifayət qədər dəstəyin olub-olmadığını müəyyənləşdirməkdir. Aİ rəhbərliyi məskənlərlə ticarətin məhdudlaşdırılması üçün bir neçə variant təqdim edib. Üzv ölkələr arasında qərarın yekdilliklə, yoxsa səs çoxluğu ilə qəbul olunması məsələsində fikir ayrılığı qalır. İrlandiya, Niderland və İspaniya artıq İsrail məskənlərinə qarşı bəzi ticarət məhdudiyyətləri tətbiq edib. Məsələ İsrail-Fələstin münaqişəsi fonunda Aİ-nin xarici siyasət gündəmində mühüm mövzulardan birinə çevrilib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bagir Qalibaf ABŞ-la davam edən qarşıdurmanın İranın təslim olması ilə bitməyəcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton əldə olunan anlaşmadan geri çəkilərsə, Tehran özünü müdafiə etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Qalibaf müharibənin sona çatmasının beynəlxalq ictimaiyyət üçün prioritet olduğunu vurğulasa da, İranın mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib. O, müsəlman ölkələrini ABŞ və İsrailə qarşı birlik nümayiş etdirməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ-İran arasında gərginliyin davam etdiyi və diplomatik danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin qaldığı bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfi həm hərbi hazırlığını, həm də siyasi mövqeyini qoruduğunu açıqlayır.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İsraillə Türkiyə arasında açıq qarşıdurmaya ehtiyac olmadığını bildirib və İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunu siyasi məqsədlərlə düşmən obrazı yaratmaqda ittiham edib. Fidan qeyd edib ki, seçkilər yaxınlaşdıqca bəzi siyasətçilər ictimai dəstək toplamaq üçün yeni qarşıdurma mövzuları axtarırlar. O bildirib ki, İsrailin HƏMAS, Hizbullah və İranla qarşıdurmalarından sonra yeni gərginlik istiqamətləri gündəmə gətirilir. Açıqlama İsrail-Türkiyə münasibətlərində son günlər artan ritorik gərginlik fonunda səslənib. Netanyahu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı İsrail dövlətinə qarşı mövqedə olmaqda ittiham edib. Ankara isə regional problemlərin dialoq yolu ilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayır.
İsrail ordusu Qəzza zolağına endirilən son zərbələr zamanı HƏMAS-ın iki komandirini öldürdüyünü açıqlayıb. İsrail tərəfinin məlumatına görə, hədəf alınan şəxslər HƏMAS-ın Silah İstehsalı Qərargahının komandiri Xəlil Camal Xəlil Manna və Nuseyrat batalyonunun komandiri Osama Valid Dib Mühareb olub. İsrail hərbçiləri əməliyyatların HƏMAS-ın hərbi imkanlarına qarşı yönəldiyini bildirib. Bu açıqlama İsrail və HƏMAS arasında əldə olunan atəşkəs razılaşmasının qüvvədə olduğu bir vaxtda verilib. HƏMAS isə hələlik İsrailin iddialarını təsdiqləməyib. Qəzzada yeni hücum xəbərləri atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı suallar yaradıb.
Rusiya BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyanı ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarına münasibətdə qərəzli mövqe tutmaqda ittiham edib. Rusiyanın BMT-dəki nümayəndə müavini Anna Evstigneeva bildirib ki, Qərb ölkələri İranın mülki infrastrukturuna qarşı zərbələrə göz yumur. O, ABŞ və İsrailin fəaliyyətinə münasibətdə ikili standartların tətbiq edildiyini iddia edib. Rusiya diplomatı bəzi ölkələrin beynəlxalq prosedurları və obyektiv reallıqları şübhə altına almağa çalışdığını bildirib. Moskva hesab edir ki, İranla bağlı vəziyyət beynəlxalq hüquq çərçivəsində qiymətləndirilməlidir. Açıqlama ABŞ-İran gərginliyinin artdığı və BMT-də fikir ayrılıqlarının dərinləşdiyi bir dövrdə verilib. Təhlükəsizlik Şurasında İran böhranı ilə bağlı mövqelər arasında ciddi fərqlər qalmaqda davam edir.
Livanın Milli Xəbər Agentliyi İsrailə məxsus daha iki dron hücumunun ölkənin cənubundakı Nəbatiyə bölgəsində həyata keçirildiyini bildirib. Məlumata görə, zərbələr Kfar Riman və Nəbatiyə əl-Fauqa şəhərlərinə endirilib. Hücumların konkret hədəfləri barədə məlumat açıqlanmasa da, ilkin xəbərlərə əsasən itki qeydə alınmayıb. Bu hücumlar Kfar Riman şəhərinə qarşı daha əvvəl baş verdiyi bildirilən ayrı dron zərbəsindən sonra həyata keçirilib. Livanın cənubu İsrail və Hizbullah arasında uzun müddətdir davam edən qarşıdurmanın əsas gərginlik nöqtələrindən biri olaraq qalır. Bölgədə hərbi fəaliyyətin artması atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir. Beynəlxalq müşahidəçilər tərəfləri yeni eskalasiyanın qarşısını almaq üçün təmkinli davranmağa çağırırlar.
İsrail dronunun Qəzza zolağının şimalındakı Kamal Advan Xəstəxanasının həyətinə zərbə endirdiyi və nəticədə bir neçə şəxsin yaralandığı bildirilir. Qəzzanın təcili yardım xidmətlərindəki mənbələr hücumun Beyt Lahiyə şəhərində yerləşən tibb müəssisəsinə qarşı həyata keçirildiyini açıqlayıb. Hadisə bölgədə səhiyyə infrastrukturunun üzləşdiyi təhlükələrin davam etdiyini göstərir. Kamal Advan Xəstəxanası əvvəlki aylarda da hərbi əməliyyatlar fonunda müxtəlif insidentlərlə gündəmə gəlib. Hücum nəticəsində yaralanan şəxslərin vəziyyəti və hadisənin miqyası barədə əlavə məlumat gözlənilir. İsrail ordusu insidentlə bağlı mövqeyini açıqlamayıb. Qəzzada xəstəxanalar və tibb işçilərinin təhlükəsizliyi beynəlxalq humanitar təşkilatların əsas narahatlıq mövzularından biri olaraq qalır.
Livan Prezidenti Cozef Aun İsraillə danışıqlar aparmaq qərarını müdafiə edərək bu siyasətdən geri çəkilməyəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, hökumətin mövqeyi Livanın milli maraqları və suverenliyinin qorunması prinsiplərinə əsaslanır. Aun qeyd edib ki, danışıqlar prosesinin məqsədi Livan xalqına aydın şəkildə izah edilməli və atılan addımlar şəffaf olmalıdır. ABŞ vasitəçiliyi ilə İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə razılaşması ölkə daxilində ciddi müzakirələrə səbəb olub. Razılaşmanın tərəfdarları onun gərginliyin azaldılmasına kömək edə biləcəyini düşünürlər. Tənqidçilər isə sənədin Livanın İsrail qarşısında mövqeyini zəiflədə biləcəyini iddia edirlər. Prezident Aunun açıqlaması Livanda İsraillə münasibətlər və təhlükəsizlik siyasəti ətrafında davam edən siyasi mübahisələr fonunda verilib.
İran ABŞ və İsraillə artan gərginlik fonunda ölkənin infrastrukturuna mümkün hücumlara qarşı sərt xəbərdarlıq edib. İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Məhəmməd Baqir Zülqədr bildirib ki, ölkənin strateji obyektlərinə qarşı hər hansı zərbə cavabsız qalmayacaq və belə bir vəziyyətdə İsrail də hədəfə çevrilə bilər. Tehran son hadisələrdən sonra müdafiə və cavab tədbirlərinə hazır olduğunu nümayiş etdirir. ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma riskləri artarkən, region ölkələri daha geniş münaqişənin qarşısını almaq üçün diplomatik təşəbbüsləri gücləndirirlər. Qətərin Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilik səylərini davam etdirdiyi bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, tərəflər arasında etimadsızlıq yüksək olaraq qaldığı üçün hər hansı yanlış addım yeni eskalasiyaya səbəb ola bilər. Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti diplomatik danışıqlar və hərbi hazırlıq arasında həssas mərhələdə qalır.
Amnesty International Livanın cənubunda İsrail tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilən üç hava hücumu ilə bağlı müharibə cinayətləri üzrə araşdırma aparılmasını tələb edib. Təşkilatın məlumatına görə, mart ayında Tir, Sidon və Nəbatiyə rayonlarına endirilən zərbələr nəticəsində 12-si uşaq olmaqla 24 mülki şəxs həyatını itirib və ən azı 18 nəfər yaralanıb. Amnesty araşdırması zamanı İsrail qüvvələrinin beynəlxalq humanitar hüququ pozmuş ola biləcəyini göstərən faktlar əldə etdiyini bildirib. Təşkilat hücumlarda mülki və hərbi hədəflər arasında lazımi fərqin qoyulmadığını və mülki itkilərin qarşısının alınması üçün kifayət qədər tədbir görülmədiyini iddia edib. Amnesty nümayəndələri beynəlxalq ictimaiyyəti məsələ ilə bağlı tədbir görməyə və məsul şəxslərin araşdırılmasına çağırıblar. Təşkilat həmçinin İsrailə qarşı silah embarqosunun tətbiq olunmasını və hüquqi mexanizmlərdən istifadə edilməsini istəyib. Livan-İsrail arasında əldə olunan yeni razılaşmanın məsuliyyət məsələsini çətinləşdirə biləcəyi ilə bağlı da xəbərdarlıq edilib.