Ramazan ayında fərz olan oruc tutulduğuna görə bu ayda kəffarə orucu tutulmur. Kəffarə orucu Ramazandan kənar digər aylarda tutulur. Ramazan ayında heç bir üzrü olmadan, niyyət edərək başladığı orucu bilərəkdən pozan şəxsə cəza olaraq iki ay kəffarə orucu tutmaq vacib olur.
İslam və həyat: Şəriət, tarix, əxlaq
Qurani-Kərimin ilk surəsi olan “Fatihə” İslam düşüncəsində həm ibadətin başlanğıcı, həm də Allah–bəndə münasibətinin xülasəsi kimi qəbul olunur. Mənbələrə görə, “Fatihə” surəsi Məkkə dövrünün ilk illərində hissə-hissə deyil, bütöv şəkildə nazil olub. Bəzi rəvayətlər surənin iki dəfə nazil olması ehtimalını qeyd etsə də, əksər təfsirçilər onun məhz Məkkədə nazil edildiyi qənaətindədir.
Dua İslam düşüncəsində bəndə ilə Yaradan arasında ən dərin mənəvi bağlardan biri hesab olunur. Dini termin olaraq dua insanın bütün varlığı ilə Uca Allaha üz tutması, Ondan kömək və mərhəmət diləməsidir. Bu anlayış “çağırmaq”, “yalvarmaq”, “istəmək” mənalarını ifadə etməklə, aciz və möhtac bəndənin təvazö hissi ilə Rəbbinə yönəlməsini ehtiva edir. İslam mənbələrində dua bəndənin imanının, etibarının və Allah-Təalaya olan güvəninin açıq təzahürü kimi dəyərləndirilir. Dua yalnız istək bildirmək deyil, eyni zamanda insanın öz acizliyini dərk edərək halını Rəbbinə ərz etməsidir.
İslam dini insan həyatının toxunulmazlığına xüsusi önəm verir və həm öz həyatına qıymağı, həm də başqasının həyatına son qoymağı böyük günah sayır. Qurani-Kərimdə bir insanı xilas etməyin bütün bəşəriyyəti xilas etməyə bərabər olduğu bildirilir. Məhz buna görə orqan nəqli məsələsi həm tibbi, həm də dini baxımdan son dərəcə həssas bir mövzudur.
“Mələklərə: ‘Adəmə səcdə edin!’ - dedik. Cinlərdən olan İblis istisna olmaqla hamısı səcdə etdi. O isə Rəbbinin əmrinə qarşı çıxdı. İndi siz məni qoyub onu və onun nəslini özünüzə dost edirsiniz? Halbuki onlar sizin düşməninizdir...”
Quranın 80-ci surəsi olan Əbəsə surəsi, 42 ayədən ibarətdir. Məkkə dövründə nazil olmuşdur.
İslam fiqhində həm kişilər, həm də qadınlar üçün bədənin müəyyən hissələrinin örtülməsi dini və ictimai dəyər sayılır. Quran ayəsinə görə geyim həm ayıb yerlərin örtülməsi, həm də təqvanın təcəssümü kimi təqdim edilir. Geyim təbii bir ehtiyac olmaqla yanaşı, cəmiyyətdə əxlaqi nizamın qorunmasına da xidmət edir.
İslam dini həm fiziki, həm də mənəvi təmizliyə böyük önəm verir. Qurani-Kərimdə və hədislərdə təmizlikə çağırış açıq-aydın göstərilir. Allah təala buyurur: “Səndən aybaşı barəsində soruşurlar… Təmizləndikdə isə, Allahın sizə əmr etdiyi yerdən onlara yaxınlaşın.” Bu və digər ayələr paklığa, təmizlik səylərinə verilən dəyəri vurğulayır.
Vaxtında qılınmayan namazların qəza edilməsi üçün müəyyən edilmiş xüsusi vaxt yoxdur. Kərahət vaxtları istisna olmaqla, qəza namazı hər zaman qılına bilər. Namaz qılınması qadağan olunan bu vaxtlar Üqbə ibn Amir tərəfindən rəvayət edilən hədisdə belə qeyd olunur:
Surədə Allahın təkliyi və peyğəmbərlik məsələlərinə aydınlıq gətirilmiş, Adəm və Saleh peyğəmbərlərin həyatlarından nümunələr verilmişdir. Eyni zamanda, peyğəmbərlərə qarşı gələnlərin aqibətindən bəhs edilir.
Surədə Həzrət Peyğəmbərə verilən nemətlərdən bəhs edilmiş, ona nə etməli olduğu bildirilmişdir.
İslam dini təmizlik və gigiyenaya böyük önəm verir. Quranda və hədislərdə müsəlmanların natəmizlikdən uzaq durması, bədəni təmiz saxlaması, dəstəmaz və qüslə riayət etməsi xüsusi vurğulanır. Allah təalə çirkdən və nəcasətdən təmizlənənləri sevdiyini bildirir, Peyğəmbərimiz ﷺ isə xüsusilə cümə günü qüsl alınmasını tövsiyə etmişdir. Həmçinin misvakdan istifadə, qoltuqaltı və qasıq tüklərinin təmizlənməsi, gözəl qoxu istifadə etmək kimi əməllər də sünnə sayılır.