“Mələklərə: ‘Adəmə səcdə edin!’ - dedik. Cinlərdən olan İblis istisna olmaqla hamısı səcdə etdi. O isə Rəbbinin əmrinə qarşı çıxdı. İndi siz məni qoyub onu və onun nəslini özünüzə dost edirsiniz? Halbuki onlar sizin düşməninizdir...”
İslam və həyat: Şəriət, tarix, əxlaq
Quranın 80-ci surəsi olan Əbəsə surəsi, 42 ayədən ibarətdir. Məkkə dövründə nazil olmuşdur.
İslam fiqhində həm kişilər, həm də qadınlar üçün bədənin müəyyən hissələrinin örtülməsi dini və ictimai dəyər sayılır. Quran ayəsinə görə geyim həm ayıb yerlərin örtülməsi, həm də təqvanın təcəssümü kimi təqdim edilir. Geyim təbii bir ehtiyac olmaqla yanaşı, cəmiyyətdə əxlaqi nizamın qorunmasına da xidmət edir.
İslam dini həm fiziki, həm də mənəvi təmizliyə böyük önəm verir. Qurani-Kərimdə və hədislərdə təmizlikə çağırış açıq-aydın göstərilir. Allah təala buyurur: “Səndən aybaşı barəsində soruşurlar… Təmizləndikdə isə, Allahın sizə əmr etdiyi yerdən onlara yaxınlaşın.” Bu və digər ayələr paklığa, təmizlik səylərinə verilən dəyəri vurğulayır.
Vaxtında qılınmayan namazların qəza edilməsi üçün müəyyən edilmiş xüsusi vaxt yoxdur. Kərahət vaxtları istisna olmaqla, qəza namazı hər zaman qılına bilər. Namaz qılınması qadağan olunan bu vaxtlar Üqbə ibn Amir tərəfindən rəvayət edilən hədisdə belə qeyd olunur:
Surədə Allahın təkliyi və peyğəmbərlik məsələlərinə aydınlıq gətirilmiş, Adəm və Saleh peyğəmbərlərin həyatlarından nümunələr verilmişdir. Eyni zamanda, peyğəmbərlərə qarşı gələnlərin aqibətindən bəhs edilir.
Surədə Həzrət Peyğəmbərə verilən nemətlərdən bəhs edilmiş, ona nə etməli olduğu bildirilmişdir.
İslam dini təmizlik və gigiyenaya böyük önəm verir. Quranda və hədislərdə müsəlmanların natəmizlikdən uzaq durması, bədəni təmiz saxlaması, dəstəmaz və qüslə riayət etməsi xüsusi vurğulanır. Allah təalə çirkdən və nəcasətdən təmizlənənləri sevdiyini bildirir, Peyğəmbərimiz ﷺ isə xüsusilə cümə günü qüsl alınmasını tövsiyə etmişdir. Həmçinin misvakdan istifadə, qoltuqaltı və qasıq tüklərinin təmizlənməsi, gözəl qoxu istifadə etmək kimi əməllər də sünnə sayılır.
İslam dinində məscidlər yalnız ibadət üçün deyil, həm də mənəvi təmizlənmə, elm öyrənmə və cəmiyyətin bir araya gəldiyi müqəddəs yerlərdir. Bəs məsciddə yatmaq olarmı? Bu mövzu ilə bağlı İslam alimləri arasında müxtəlif görüşlər mövcuddur.
Namazdan sonra Ayətül-kürsinin oxunması ilə bağlı hədislər var. Hüseyn b. Əlinin rəvayət etdiyi hədisdə belə buyrulur ki , : “Allah Rəsulu , kim fərz namazlardan sonra “Ayətul-kürsi”ni oxuyarsa, növbəti namaza qədər Allahın nəzarətində olar”.
Eyni zamanda, Zəkəriyyə, İsa və Məryəm haqqında rəvayətlər qeyd edilir, Bədr və Uhud döyüşlərinə qısa şəkildə toxunulur.
Quranın 43-cü surəsi olan Zuxruf surəsi 89 ayədən ibarətdir. Məkkə dövründə nazil olub. Surənin adı 35-ci ayədəki “qızıl”, “ləl- cəvahir” mənasındakı “zuxruf” sözündən alınmışdır.