BAKI,AzerVoice
Dua İslam düşüncəsində bəndə ilə Yaradan arasında ən dərin mənəvi bağlardan biri hesab olunur. Dini termin olaraq dua insanın bütün varlığı ilə Uca Allaha üz tutması, Ondan kömək və mərhəmət diləməsidir. Bu anlayış “çağırmaq”, “yalvarmaq”, “istəmək” mənalarını ifadə etməklə, aciz və möhtac bəndənin təvazö hissi ilə Rəbbinə yönəlməsini ehtiva edir. İslam mənbələrində dua bəndənin imanının, etibarının və Allah-Təalaya olan güvəninin açıq təzahürü kimi dəyərləndirilir. Dua yalnız istək bildirmək deyil, eyni zamanda insanın öz acizliyini dərk edərək halını Rəbbinə ərz etməsidir.
Dini mənbələrdə duanın Allahın tükənməz xəzinələrinə aparan gizli açar olduğu vurğulanır. Qəlbi sınmış, çarəsiz və möhtac insanlar üçün dua ən etibarlı sığınacaq sayılır. Bu sığınacağa üz tutanların ümidlərinin puç olmayacağı bildirilir.
Ürəkdən və israrla edilən dua
İslam alimləri duanın qəbul olunmasının əsas şərtlərindən birinin səmimiyyət və israr olduğunu qeyd edirlər. Dua yalnız dil ilə deyil, bütün varlıqla edilməlidir. Xüsusilə bəla və müsibətlər zamanı oxunan duaların fasiləsiz və qəlbdən olması tövsiyə edilir. Bir dəfə edilən dua ilə kifayətlənmək doğru sayılmır.
Dini mənbələrdə insanın son anlarında etdiyi dua nümunə göstərilir. Canını tapşırmağa hazırlaşan bir insanın Allaha necə səmimi və dərin həyəcanla üz tutduğu xatırladılır və möminlərin də hər duasını eyni hisslərlə etməsi tövsiyə olunur.
Birlikdə edilən duaların mənəvi təsiri
Duanın qəbuluna təsir edən mühüm amillərdən biri də onun camaatla, birlikdə edilməsidir. Eyni məkanda edilən duaların qəlblərə rahatlıq verdiyi, məclisdə iştirak edənlərin diqqətini və ciddiliyini artırdığı bildirilir. Bununla yanaşı, tənha bir yerdə edilən səmimi dua da İslamda yüksək dəyərə malikdir.
Allahın sevdiyi dualar
Qurani-Kərimdə peyğəmbərlərin duaları nümunə kimi təqdim olunur. Həzrət Əyyubun (ə) və Həzrət Yunusun (ə) çətin anlarda etdiyi dualar səbrin və təvəkkülün simvolu hesab edilir. “Fatihə” surəsi isə İslamda ən kamil dualardan biri kimi qiymətləndirilir və “Şafiyə” adı ilə də tanınır.
“Dua edirəm, amma qəbul olunmur” düşüncəsi
İslam alimləri bu fikrin yanlış olduğunu bildirirlər. Dua bir ibadətdir və ibadətin mükafatı mütləqdir. Lakin duaya cavab verilməsi ilə onun istənilən şəkildə qəbul olunması eyni məna daşımır. Allah-Təala bəndəsi üçün xeyirli olanı bilir və dualara hikmətlə cavab verir.
Dini mənbələrdə qeyd olunur ki, Allah bəzən bəndəsinin istəyini dünyada deyil, axirətdə qəbul edir. Peyğəmbərimizin (s) buyurduğu kimi, insan “duam qəbul olunmur” deyərək tələsmədikcə doğru yoldadır.
İslam düşüncəsinə görə, dua insanın ən mühüm mənəvi ehtiyaclarından biridir və heç bir dua cavabsız qalmır.