Yaxın Şərq

İsrailli yazar Gideon Levi bildirir ki, Netanyahunun İrana qarşı ömürlük layihəsi uğursuzluqla nəticələnib. Sağçı nazirlərin ABŞ-ı nəzərə almadan tək mübarizə çağırışları fəlakətə aparan addımlardır. Netanyahu İslam Respublikasını devirmək üçün onilliklər sərf etdikdən sonra bu layihənin saxta olduğunu və qarşıya qoyulan məqsədlərin həyata keçmədiyini artıq başa düşüb.

Hizbullah Livan hökumətini İranla münasibətləri gücləndirməyə çağırır. İsrailə qarşı İranın Livanı müdafiə etmək üçün verdiyi cavab mənəvi, siyasi və döyüş sahəsində öhdəlik mesajı olaraq qiymətləndirilir. Qrup, bu münasibətlərin hər iki ölkənin mənafeyinə xidmət etməli olduğunu bildirir və Livan hakimiyyətlərini regional imkanlardan yararlanmaq üçün İranın dəstəyini istifadə etməyə səsləyir.

İsrail donanması Qəzza sahilində fəaliyyət göstərən doqquz fələstinli balıqçını həbs edib. Onların naməlum bir yerə aparıldığı bildirilir. Həbs əməliyyatı Qəzza zolağında davam edən pozuntuların tərkib hissəsidir və atəş açma, avadanlıqların müsadirəsi kimi tədbirləri əhatə edir. Qəzza uzun illərdir İsrailin blokadası altında qalır və 2023-cü ilin oktyabrından sonra tətbiq edilən məhdudiyyətlər daha da sərtləşdirilib.

BMT-nin araşdırması göstərir ki, fələstinli mülki əhali İsrail qüvvələri, sərhəd sakinləri və Həmas arasında qalmışdır. Qəzza və Qərb Sahilində insanlar sistemli və qəsdən ciddi hüquq pozuntularına məruz qalır. Hesabatda adi fələstinlilərin həm İsrail qüvvələrinin, həm də Həmasın zorakı idarəçiliyi arasında sıxışdırıldığı vurğulanır. Araşdırma, həmçinin işğal altındakı bölgədə zorakılıqların artdığını və israilli sakinlərin hücumlarının gündəlik təhlükə yaratdığını bildirir.

Livanın Hizbullah hərəkatı ölkə hakimiyyətini İranla rəsmi münasibətləri yenidən qurmağa və əməkdaşlığı genişləndirməyə çağırıb. Hizbullahın yaydığı bəyanatda bildirilib ki, İranın İsrailə qarşı həyata keçirdiyi raket hücumu Livan xalqına dəstəyin və Tehran rəhbərliyinin ölkəyə qarşı siyasi, mənəvi və hərbi öhdəliyinin göstəricisidir.

Livanın Mədəniyyət Nazirliyi ölkənin tarixi və mədəni irs obyektlərinə qarşı həyata keçirilən hücumlarla bağlı narahatlığını ifadə edib. Nazirlik xüsusilə Sur şəhərinin dünya mədəni irsinin mühüm hissəsi olduğunu vurğulayaraq bu ərazilərin qorunmasının beynəlxalq məsuliyyət daşıdığını bildirib. Açıqlamada Livanın cənubunda yerləşən və minilliklərə söykənən tarixə malik Sur şəhərinin, eləcə də digər tarixi abidələrin təhlükə altında olduğu qeyd edilib. Nazirlik bəzi hücumlar nəticəsində tarixi obyektlərin zərər gördüyünü bildirərək beynəlxalq təşkilatları vəziyyətə müdaxilə etməyə çağırıb. UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına daxil edilən Sur şəhərinin qorunmasının vacibliyi xüsusi vurğulanıb. Rəsmi Beyrut hesab edir ki, mədəni irsə qarşı yönələn hər hansı təhlükə ümumbəşəri dəyərlərə qarşı təhlükə kimi qiymətləndirilməlidir.

Livanın cənubundakı Zefta qəsəbəsi növbəti dəfə hava hücumuna məruz qalıb. Livanın Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı məlumata görə, hücum nəticəsində azı 7 nəfər həlak olub, 8 nəfər isə yaralanıb. Ölənlər arasında bir uşaq və bir qadının da olduğu bildirilir. Yaralılar xəstəxanalara yerləşdirilib, hadisə yerində isə axtarış-xilasetmə işləri davam etdirilir. Son günlər bölgədə hərbi əməliyyatların genişlənməsi nəticəsində mülki itkilərin sayı artır. Livan rəsmiləri və beynəlxalq qurumlar vəziyyətin daha da pisləşə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir və mülki əhalinin qorunmasına çağırışlar səsləndirirlər.

Livanın Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı son statistikaya görə, martın 2-dən bəri davam edən hücumlar nəticəsində ölkədə ölənlərin sayı 3 637 nəfərə çatıb. Eyni zamanda 11 188 nəfərin yaralandığı bildirilir. Rəsmi məlumatlarda həlak olanlar və yaralananlar arasında mülki şəxslərin də olduğu qeyd edilir. Ən ağır vəziyyət əsasən Livanın cənub bölgələrində müşahidə olunur. Livan hakimiyyəti humanitar və təhlükəsizlik problemlərinin davam etdiyini bildirərkən, beynəlxalq təşkilatlar mülki əhalinin qorunması və gərginliyin azaldılması üçün çağırışlarını artırırlar. Bölgədə davam edən hadisələr humanitar vəziyyətin daha da mürəkkəbləşməsi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.

İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən Sur şəhərinin Zuqaq əl-Mufdi məhəlləsində yaşayan sakinlərə ərazini təcili tərk etmələri barədə xəbərdarlıq edib. İsrail tərəfi mümkün əməliyyatın Hizbullah qüvvələrinə qarşı yönələcəyini iddia edir. Təxliyə çağırışında sakinlərə Zəhrani çayının şimal hissəsinə keçmək tövsiyə olunub. Hücumun vaxtı açıqlanmasa da, əvvəlki oxşar hadisələr göstərir ki, belə xəbərdarlıqlardan sonra qısa müddət ərzində hərbi əməliyyatlar həyata keçirilə bilir. Son çağırış İsrail və Hizbullah arasında artan gərginlik fonunda edilib və Livanın cənubunda yeni qarşıdurma riskləri ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.

Oman sahillərində yerləşən Masirah adası yaxınlığında tankerdə baş vermiş yanğın dəniz nəqliyyatı sahəsində diqqət çəkən hadisələrdən birinə çevrilib. Rəsmi məlumata görə, yanğından sonra gəmi heyəti təxliyə olunub və onların təhlükəsizliyi təmin edilib. Hadisənin səbəbi hələlik məlum deyil və araşdırmalar davam etdirilir. Oman və Hindistanın aidiyyəti qurumları vəziyyətə birgə nəzarət edir. Hazırda ətraf mühitə mənfi təsirlə bağlı məlumat verilməsə də, bölgədə hərəkət edən gəmilərə əlavə ehtiyat tədbirləri görmək tövsiyə olunub. Mütəxəssislər yanğının səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi və tankerin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini bildirirlər.

İranın Milli Təcili Tibbi Yardım Təşkilatının açıqladığı məlumata görə, İsrailin son 24 saat ərzində həyata keçirdiyi hava hücumları nəticəsində azı 15 nəfər yaralanıb. Yaralananların böyük hissəsinin Mahşəhr şəhərində qeydə alındığı bildirilir. Hələlik ölənlərlə bağlı rəsmi məlumat verilməyib və yaralıların mülki şəxslər və ya hərbçilər olması açıqlanmayıb. İran rəsmiləri hadisənin bütün təfərrüatlarının araşdırıldığını və zərərin miqyasının müəyyənləşdirildiyini bildirirlər. Son hadisələr İsrail və İran arasında yenidən artan gərginliyin davam etdiyini göstərir. Qarşılıqlı ittihamların səsləndirildiyi bir vaxtda bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yaxından izlənilir.