BAKI, VOA, Orxan Qədirzadə

BMT-nin İnsan Haqları üzrə Ali Komissarı İsrail parlamentinin təsdiqlədiyi yeni ölüm hökmü qanun layihəsini kəskin pisləyərək, bunun beynəlxalq hüquq öhdəliklərinə zidd olduğunu bəyan edib.

VOA xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İnsan Haqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk İsrail Knessetinin işğal altındakı Fələstin ərazilərində "terrorizm" ittihamı ilə mühakimə olunanlara qarşı ölüm hökmünü nəzərdə tutan yeni qanun layihəsini "ayrı-seçkilik" adlandırıb. Ali Komissar xəbərdarlıq edib ki, bu qanunun işğal olunmuş ərazilərdə tətbiqi birbaşa müharibə cinayəti təşkil edəcək.

Bazar ertəsi qəbul edilən yeni qanuna əsasən, İordan çayının qərb sahilində hərbi məhkəmələr tərəfindən ölümcül hücumlarda təqsirli bilinən fələstinlilər üçün ölüm hökmü standart cəza kimi tətbiq olunacaq. Volker Türk qeyd edib ki, fələstinlilərin avtomatik olaraq hərbi məhkəmələrdə mühakimə olunması faktı bu qanunla daha sərt və ayrı-seçkilik xarakterli bir hüquqi mexanizmin yaradılması deməkdir. Müqayisə üçün bildirilib ki, İsrail mülki məhkəmələrində dövlətə zərər vurmaq niyyəti ilə adam öldürməkdə təqsirli bilinənlər üçün həm ölüm, həm də ömürlük həbs cəzası nəzərdə tutulur.

Xəbərdə qeyd olunur ki, İsrail dövləti qurulduğu gündən bu yana ölüm hökmünü cəmi iki dəfə tətbiq edib. 1948-ci ildə dövlətə xəyanətdə ittiham olunan bir hərbi kapitan barəsində və 1962-ci ildə Nasist müharibə cinayətkarı Adolf Eyxmanın edamı zamanı.

BMT rəsmisi həmçinin Knessetin gündəmində olan digər bir qanun layihəsi — 7 oktyabr 2023-cü il hücumları ilə bağlı yalnız fələstinliləri mühakimə edəcək xüsusi hərbi məhkəmənin yaradılması planı ilə bağlı da narahatlığını ifadə edib. Belə bir məhkəmənin İsrail qüvvələrinin törətdiyi iddia edilən cinayətlər üzərində yurisdiksiyasının olmayacağı bildirilir. Türkün sözlərinə görə, bu addım "birtərəfli ədaləti" rəsmiləşdirəcək və İsrailin irqi seqreqasiya (aparteid) qadağasını pozmasını daha da dərinləşdirəcəkdir.