Meksikanın Mərkəzi Bankı ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi fonunda əsas faiz dərəcəsini azaldıb. Qərar 3–2 səs nisbəti ilə qəbul olunub və münaqişənin inflyasiya risklərini artırdığı qeyd edilib. Beş üzv müharibəni qiymət artımına təzyiq yaradan əsas faktor hesab edib, lakin birbaşa təsirin Meksika üçün məhdud olduğu vurğulanıb. Hökumət yanacaq qiymətlərinə nəzarəti artıraraq enerji qiymətləri artımına qarşı bufer rolunu təmin edir.

Türkiyənin Cumhuriyyət Xalq Partiyasında (CHP) məhkəmə qərarı ilə 38-ci Ümumi Qurultay ləğv edilib. Qərara əsasən, Özgür Özel və partiya rəhbərliyi müvəqqəti olaraq vəzifədən uzaqlaşdırılıb, Kemal Kılıçdaroğlu və rəhbərliyi isə partiya işlərini yenidən idarə edəcək. Bu qərar CHP-də daxili strukturun yenidən tənzimlənməsinə gətirib çıxaracaq.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında tranzit üçün rüsum tətbiqinə qarşı çıxıb və bildirib ki, ABŞ hazırda blokada vasitəsilə boğaz üzərində tam nəzarətə malikdir. O həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ istəyir ki, su yolu azad və ödənişsiz qalsın. Son 24 saatda 31 gəmi boğazdan keçib, bu məlumat SEPAH/IRGC tərəfindən açıqlanıb.

Sahibə Qafarova Marlen Mamataliyevi vəzifəyə seçilməsi münasibətilə təbrik edib.

Azərbaycanın Baş naziri Əli Əsədov Türkmənistana işgüzar səfərə gedib.

Livanın davam edən müharibəsi ölkə iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərir. Maliyyə naziri Yassin Caber bildirib ki, bu il iqtisadi artım 7–10 faiz arasında azala bilər və ümumi itkilər təxminən 20 milyard dollara çata bilər. 2024-cü ildə baş verən münaqişə artıq ölkəyə 8,5 milyard dollarlıq zərər vurub və real ÜDM 7,1 faiz azalıb. Hökumət evlərini tərk edən 1 milyondan çox insana dəstək üçün 50 milyon dollar ayırıb.

BŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı bəyanatında ABŞ-ın həmin strateji su yolu üzərində tam nəzarətə malik olduğunu iddia edib. O qeyd edib ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin icazəsi olmadan heç bir gəmi boğazdan keçə bilməz və marşrut üzərində “tam nəzarət” qurulub. Analitiklər bildirir ki, İran hələ də bölgədə təsirini saxlayır və boğazın tam nəzarəti reallıqda daha mürəkkəbdir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Prezident Donald Tramp NATO-nun İran müharibəsinə verdiyi reaksiyadan çox məyusdur. İspaniyanın ABŞ–İsrail əməliyyatları zamanı Amerika ordusuna hərbi bazalardan istifadə etməyə icazə verməməsi NATO daxilində narazılığı artırıb. Rubio qeyd edib ki, bu məhdudiyyət alyansın məqsədini sual altına qoyur və Trampın narazılığı diplomatik gərginliyi daha da dərinləşdirir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ABŞ və İran arasında razılaşmanın əldə olunması üçün bəzi müsbət siqnalların olduğunu bildirib. Pakistan rəsmilərinin Tehrana səfərinin prosesi irəli apara biləcəyi vurğulanıb. Rubio ABŞ Prezidentinin əsas məqsədinin yaxşı razılaşma əldə etmək olduğunu qeyd edib və əgər razılaşma alınmasa, alternativ variantların mövcud olduğunu əlavə edib. Dövlət katibi həddindən artıq optimist olmasa da, növbəti günlərdə baş verəcək prosesləri diqqətlə izləyəcəklərini söyləyib.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İranın Hörmüz boğazında tranzit üçün rüsum sistemi tətbiq etməsinin diplomatik danışıqları mümkünsüz edə biləcəyini bildirib. Rubio qeyd edib ki, bu cür mexanizm beynəlxalq qanunlara uyğun deyil və qlobal ticarət üçün təhlükə yaradır. ABŞ hökuməti İranın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tələb etməsini və ya keçidləri seçməsini qəbul etmir və bu addımı beynəlxalq sulara nəzarət cəhdi kimi qiymətləndirir. Rubio əlavə edib ki, rüsum mexanizminin davamı danışıqlar prosesinə ciddi zərər verəcək və razılaşma imkanlarını məhdudlaşdıracaq.

Hörmüz boğazı müharibənin başlanmasından 11 həftə sonra hələ də qapalı qalır və bu, qlobal iqtisadiyyat üçün ciddi zərər yaradır. SEPAH/Hərbi Dəniz Qüvvələri boğaz üzərində nəzarəti saxlayır, ABŞ isə İran limanlarına blokada tətbiq edir. Son məlumatlara görə, Tehran bəzi gəmilərdən tranzit üçün hər gəmi başına 2 milyon dollara qədər rüsum tələb edib. İqtisadi təhlillər göstərir ki, bu ödənişlər bir sıra ölkələr tərəfindən qeyri-qanuni hesab edilsə də, qlobal gündəlik iqtisadi itki ilə müqayisədə daha sərfəli ola bilər.

Mayın 21-də Leyla Əliyeva Esvatini Kralı Əlahəzrət III Msvati ilə görüşüb.

Azərbaycan və Fələstin arasında post-münaqişə dövründə bərpa sahəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Görüş zamanı şəhərsalma, dayanıqlı mənzil siyasəti və “Böyük Qayıdış” Proqramı çərçivəsində əldə edilən təcrübə qarşı tərəflə paylaşılıb. Tərəflər bərpa işlərinin planlaşdırılması, dayanıqlı şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi və gələcək əməkdaşlıq perspektivləri barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Bu görüş Azərbaycan təcrübəsinin Fələstin üçün praktik nümunə ola biləcəyini və post-münaqişə dövründə layihələrin effektiv idarə edilməsinə töhfə verəcəyini göstərir.

Almatıda keçirilən Beynəlxalq Türkoloji Konfrans Birinci Bakı Türkoloji Qurultayının 100 illiyini qeyd edir. Tədbir türkologiya elminin tarixi nailiyyətlərini müasir çağırışlar kontekstində qiymətləndirmək, türk dövlətləri arasında elmi inteqrasiyanı gücləndirmək məqsədini daşıyır. Açılış mərasimində Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin salamları təqdim edilib, professor Aktotı Raimkulova və digər yüksək səviyyəli iştirakçılar 1926-cı ildə Bakıda keçirilmiş Qurultayın tarixi əhəmiyyətini və türk dünyasının birliyini vurğulayıblar. Konfrans həm akademik, həm də mədəni əməkdaşlığı inkişaf etdirmək üçün böyük platforma rolunu oynayır.

Prezident İlham Əliyev BMT Baş katibinin müavini Amina Mohammedi qəbul edərək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının uğurlu təşkilinə görə təşəkkürünü bildirib. Görüşdə Azərbaycanın BMT ilə uzunmüddətli və uğurlu əməkdaşlığı, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə bərpa və quruculuq işləri, həmçinin “ASAN xidmət” modelinin beynəlxalq mükafatlara layiq görülməsi və müxtəlif ölkələrdə tətbiqi müzakirə olunub. Amina Mohammed tədbir iştirakçılarının sayının çoxluğunu və Bakının tarixi irs ilə müasir şəhərsalma harmoniyasını yüksək qiymətləndirib.

İranın SEPAH-ı Hörmüz boğazından keçən gəmilər barədə məlumat yayıb və bildirib ki, son 24 saat ərzində 31 gəmi bu su yolundan təhlükəsiz şəkildə keçib. Keçidlər IRGC ilə koordinasiya olunaraq və təhlükəsizlik təminatı çərçivəsində həyata keçirilib. Gəmilər arasında neft tankerləri, konteyner gəmiləri və digər kommersiya yük gəmiləri yer alıb. IRGC həmçinin qeyd edib ki, Hörmüz boğazından hərəkət yalnız onların icazəsi və nəzarəti altında aparılır, hərəkətlər dəniz təhlükəsizliyi qaydalarına uyğun tənzimlənir. Bu məlumat regionda ticarət gəmilərinin təhlükəsizliyi və enerji nəqliyyatının davamlılığı baxımından əhəmiyyətlidir.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol qlobal neft bazarının Hörmüz böhranı fonunda iyul və ya avqust aylarında “qırmızı zona”ya daxil ola biləcəyini xəbərdarlıq edib. Səbəb Yaxın Şərqdən ixrac həcmlərinin azalması və yay mövsümündə artan yanacaq tələbi ilə ehtiyatların tükənməsidir. Birol vəziyyətdən çıxış yolunu Hörmüz boğazının tam şəkildə açılmasında görür ki, bu su yolu müharibədən əvvəl dünya neft və qaz tədarükünün təxminən beşdəbirini təmin edirdi. IEA artıq mart ayında strateji ehtiyatlardan 400 milyon barel neftin bazara buraxılması barədə razılığa gəlmişdi, lakin bu ehtiyatlar tədricən azalır.

Qəzza Fələstin Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən açıqlanan məlumatlara görə, İsrailin oktyabrın 7-dən bəri həyata keçirdiyi hərbi hücumlar nəticəsində ölənlərin sayı 72 775-ə çatıb, yaralananların sayı isə 172 750-dən çoxdur. Oktyabr ayında elan olunmuş atəşkəsə baxmayaraq, İsrail hücumları davam edib və nəticədə əlavə olaraq 883 nəfər həlak olub, 2 648 nəfər isə yaralanıb. Hücumların böyük hissəsi mülki əhaliyə təsir edib, infrastruktura ziyan dəyib və regionda humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır. Bu, beynəlxalq hüquq və insan hüquqları baxımından ciddi narahatlıq doğurur və Qəzzada davam edən gərginliyi göstərir.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi və Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar Konfederasiyasının nümayəndələri arasında keçirilən görüşdə dövlət-özəl tərəfdaşlığının aqrar sahədə rolu müzakirə olunub. Nazir Məmmədov qeyri-neft sektorunun inkişafı və ərzaq təhlükəsizliyində kənd təsərrüfatının əhəmiyyətini, Musayev isə aqrar sahənin iqtisadi və sosial töhfəsini vurğulayıb. ATM direktoru və ASİ layihəsinin rəhbəri innovativ həllərin tətbiqi və rəqəmsal idarəetmənin fermer rifahı, məhsuldarlıq və resurslardan səmərəli istifadə baxımından əhəmiyyətini açıqlayıblar.

İsrailin Livana qarşı martın 2-də yenidən başladığı hərbi əməliyyatlar nəticəsində ölənlərin sayı 3 089 nəfərə çatıb, ən azı 9 397 nəfər isə yaralanıb. Hücumlar xüsusilə ölkənin cənub bölgəsində intensivləşib və mülki əhali ciddi təhlükə altındadır. Hərbi əməliyyatlar nəticəsində yollar, binalar və digər infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib. Ölənlər və yaralananların çoxu mülki şəxslərdir ki, bu da beynəlxalq hüquq və humanitar standartlar baxımından ciddi narahatlıq doğurur. Regionda humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır və beynəlxalq yardımın zəruriliyi gündəmə çıxır.

Fransa NATO-nun Hörmüz boğazında beynəlxalq missiyada iştirak etməyi uyğun hesab etmir və bu ideyanı rədd edib. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü vurğulayıb ki, Şimali Atlantika Müqaviləsi Şimali Atlantika məkanına tətbiq olunur və NATO-nun əsas məqsədi Yaxın Şərqdə və Hörmüz boğazında baş verən hadisələrə müdaxilə etmək deyil. Fransa bu missiyada iştirakın alyansın mahiyyətinə uyğun gəlmədiyini qeyd edir və mövqeyinin aydın və dəyişməz olduğunu bildirir. Bu, regionda baş verən gərginliklər fonunda alyansın rolu və iştirakçılıq prinsipləri ilə bağlı diplomatik mövqeyi əks etdirir.

Qırğız Respublikasının Prezidenti Sadır Japarov Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik məktubu göndərib. Məktubda Prezident Japarov Azərbaycan xalqını və Prezident İlham Əliyevi səmimi-qəlbdən təbrik edib, ölkəmizin dinamik inkişafını və beynəlxalq birliyində layiqli yer tutmasını yüksək qiymətləndirib. O, Qırğızıstan ilə Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin bundan sonra da inkişaf edəcəyinə əminliyini ifadə edib və həm Azərbaycan Prezidenti, həm də xalq üçün möhkəm cansağlığı, rifah, sülh və tərəqqi arzulayıb. Məktub iki qardaş ölkə arasındakı dostluq və əməkdaşlığın möhkəmliyini bir daha vurğulayır.

Azərbaycanın iqtisadiyyat nazirinin birinci müavini Elnur Əliyev BMT Baş katibinin müavini Amina Mohammed ilə görüşüb. Görüş zamanı iki tərəf arasında əməkdaşlığın mövcud vəziyyəti və gələcək inkişaf perspektivləri ətraflı müzakirə olunub. Tərəflər Azərbaycanın Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə çatmaq üçün əldə etdiyi nailiyyətləri və bu sahədə həyata keçirilən islahatların əhəmiyyətini qeyd ediblər. Görüşdə iqtisadi inkişaf, yaşıl enerji, dayanıqlı şəhərsalma və regional əməkdaşlıq üzrə aparılan təşəbbüslər müzakirə edilib, Azərbaycanın regional iqtisadi əlaqələri gücləndirmək, nəqliyyat-logistika imkanlarını genişləndirmək və dayanıqlı inkişaf layihələrinə verdiyi töhfələr vurğulanıb.

İtaliya İsrailin ifrat sağçı naziri İtamar Ben-Qvirə qarşı Avropa İttifaqının sanksiyalar tətbiq etməsini tələb edib. Bu addım, Ben-Qvirin Qəzzaya doğru hərəkət edən “Global Sumud Flotilla” fəallarını əlləri bağlı, diz çökmüş və başları yerə əyilmiş vəziyyətdə göstərən görüntüləri paylaşması ilə bağlıdır. İtaliyanın xarici işlər naziri Antonio Tayani vurğulayıb ki, bu tələb flotiliyaya qarşı törədilmiş qəbuledilməz hərəkətlər, beynəlxalq sularda fəalların zorla saxlanması və onların ən fundamental insan hüquqlarının pozulması səbəbindən irəli sürülüb.