ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Hörmüz boğazı və Fars körfəzi ölkələri istiqamətində həyata keçirdiyi hücumlardan sonra Sirik bölgəsində və Keşm adasında yerləşən sahil radiolokasiya məntəqələrinə zərbələr endirdiyini bəyan edib. Mərkəzi Komandanlığın sosial şəbəkədə yayımladığı açıqlamada bildirilir ki, ABŞ qüvvələri İran ərazisindən Hörmüz boğazı və Fars körfəzi ölkələri istiqamətində buraxılmış çoxsaylı ballistik raketləri və pilotsuz uçuş aparatlarını zərərsizləşdirib.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu bölgədə yerləşən ABŞ hərbi bazalarına raket zərbələri endirdiyini bəyan edib. Məlumata görə, bu addım Sirik və Keşm adalarına edilən hücumlara cavab olaraq həyata keçirilib. İran dövlət televiziyasının yaydığı açıqlamada bildirilir ki, ABŞ hərbi qüvvələrinin Sirik və Keşm adalarına qarşı həyata keçirdiyi hücumlardan sonra bölgədəki hədəflər raketlərlə vurulub.

İranın Rusiyadakı səfiri Kazım Cəlali strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının gələcəyinin Tehran və Muskat tərəfindən müəyyən ediləcəyini bildirib. Boğaz açılacaq, lakin “yeni şərtlər” altında fəaliyyət göstərəcək. İran boğaz üzərində nəzarəti davam etdirəcəyini, ABŞ isə tranzit haqqını rədd edərək keçidin sərbəst və ödənişsiz olmasını tələb edib. Keçən həftə ABŞ Prezidenti Tramp Omanı bu məsələdə iştirak etməsi halında hədələyib, Oman isə yalnız beynəlxalq hüquqa uyğun danışıqlar apardığını açıqlayıb. Müzakirələr boğazın gələcək statusu və idarə mexanizmlərini əhatə edir və regional təhlükəsizlik baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

İranın Ali Rəhbərinə hərbi məsləhət verən Möhsün Rezai bildirib ki, ABŞ ilə sülh sazişi üzrə danışıqlar tıxac vəziyyətindədir və ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu tıxacın aradan qaldırılmasında qərarlı olmalıdır. Rəzai həmçinin xəbərdarlıq edib ki, münaqişə davam edərsə, savaş Hind okeanı, Qırmızı dəniz, Bab əl-Mandeb boğazı və Aralıq dənizinə də yayıla bilər. Yəməndəki Husi qrupları isə hələ gəmilərə hücum etməyib. Bab əl-Mandeb və Hörmüz boğazlarının bağlanması qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə, dünyada neft və qaz tədarükünün təxminən dörddə birini kəsə bilər. Bu vəziyyət qlobal iqtisadiyyat və regional təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yaradır.

İranın Ali Rəhbəri Müctəba Xamenei 2,000-dən çox məhbusun cəzasını əfv edib və ya yüngülləşdirib. Əfv edilən məhbusların əksəriyyəti dərhal sərbəst buraxılacaq. Təhlükəsizliklə bağlı cinayətlər, casusluq və ağır cinayətlər üzrə məhbuslar əfv siyahısına daxil edilməyib. Bu addım dekabr ayından etibarən İran üzrə baş verən etiraz aksiyaları və iqtisadi böhranın yaratdığı gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyır. ABŞ-ın sanksiyaları ilə daha da ağırlaşan iqtisadi vəziyyət və geniş miqyaslı etiraz aksiyaları ölkədə sosial və siyasi gərginliyi artırmışdı. Əfv qərarı həm sosial sabitliyi təmin etmək, həm də hökumətin insanlara qarşı yumşaq siyasət göstərdiyini nümayiş etdirmək məqsədini güdür.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bildirib ki, İran limanlarının blokadası çərçivəsində 129 ticarət gəmisinin istiqaməti dəyişdirilib, blokadaya əməl etməyən altı gəmi isə deaktiv edilib. Bu əməliyyat İran limanlarına daxil olmaq və ya onlardan çıxmaq istəyən gəmilərin yönünü dəyişdirərək onların təhlükəsiz fəaliyyətini təmin etməyi hədəfləyir. Bundan başqa, bəzi humanitar yardım daşıyan gəmiavtomaşınlarına keçid izni verilib. Bu tədbirlər ABŞ‑ın İran limanlarına nəzarətini gücləndirmək və blokadanı səmərəli şəkildə tətbiq etmək məqsədilə həyata keçirilir, regional dəniz nəqliyyatına və təhlükəsizliyə təsir göstərir.

İran İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ən yüksək inflyasiyaya məruz qalıb. Tehranda yaşayan vətəndaşlar gündəlik ərzaq və ehtiyac məhsullarının qiymətində kəskin artımla üzləşirlər. Bastan bazarında bir kilo düyünün qiyməti bir il ərzində 1,8 milyondan 5 milyon rialadək qalxıb, yemək yağı isə 700,000 rildən 3 milyon riala çatıb. Təqaüdçülər və ailələr yaşayış xərclərini qarşılamaqda ciddi çətinlik çəkirlər. Bu vəziyyət ölkədə sosial rifahın azalmasına və gündəlik həyatın çətinləşməsinə gətirib çıxarır. Artan qiymətlər həm ərzaq, həm enerji, həm də gündəlik tələbat məhsullarına təsir edərək geniş əhali təbəqəsini narahat edir.

ABŞ Administrasiyası İranın enerji və bank sektoruna yeni sanksiyalar tətbiq edib. Sanksiyalar bir neçə qurum, fiziki şəxs və tankerə şamil edilir və İran mənşəli maye qazın Cənubi və Şərqi Asiyada daşınmasını təşkil edən şəbəkəni hədəfləyir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi bildirib ki, LPG qazı qəsdən Oman mənşəli qaz kimi göstərilib. 12 qurum, altı gəmi və İranın mübadilə evi Mehrdad Geramian Nik and Partners Company bu sanksiyalara daxil edilib. Sanksiyalar İranın beynəlxalq enerji və maliyyə əməliyyatlarına ciddi təsir göstərməyi və iqtisadi təzyiq yaratmağı hədəfləyir. Bu addımlar regionda və qlobal enerji bazarında potensial təsirləri ilə diqqət çəkir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı CENTCOM İranın Oman Körfəzində ABŞ hərbi gəmilərinə xəbərdarlıq məqsədli atəş açması iddialarını rədd edib. CENTCOM bildirib ki, İran qüvvələri ABŞ gəmilərinə hücum etməyib və atəş açmayıb, çünki bu, atəşkəsin pozulması olardı. Eyni zamanda, İran donanması ABŞ-ı dəniz nəqliyyatını narahat etmək və ticarət gəmilərini ələ keçirməkdə ittiham edib. CENTCOM qeyd edib ki, ABŞ qüvvələri sərbəst şəkildə fəaliyyət göstərir və İran ətrafında blokada tədbirlərini davam etdirir. Hadisələr regionda gərginliyi artırır və ABŞ ilə İran arasında dənizdəki qarşılıqlı ittihamları ön plana çıxarır. Məlumatların ziddiyyətli olması tərəflər arasındakı diplomatik və hərbi balansın mürəkkəb olduğunu göstərir.

Livan Parlamentinin spikeri Nəbih Berri ABŞ vasitəçiliyi ilə hazırlanan İsrail-Livan atəşkəs razılaşmasını rədd edib. Berri razılaşmanın Həzbollahın tam atəşkəsini və Litani çayının cənubundan çıxarılmasını şərtləndirdiyini əsas gətirib. O, yalnız quru, dəniz və hava üzrə heç bir məhdudiyyət olmadan tam atəşkəsin və İsrailin işğal etdiyi ərazilərdən geri çəkilməsinə paralel Həzbollahın geri çəkilməsini qəbul edə biləcəyini bildirib. Berri həmçinin mövcud infrastrukturun dağıdılmamasının vacibliyini vurğulayıb. Bu mövqe Livan-İsrail sərhədində sülh prosesinin gedişatını bir daha mürəkkəbləşdirir və regional stabillik üçün ciddi çağırış yaradır.

İran Oman Körfəzində ABŞ hərbi gəmilərinə xəbərdarlıq raketləri və dronlar atdığını açıqlayıb. Tehran ABŞ donanmasını ticarət gəmilərinə mane olmaq və neft tankerini ələ keçirməkdə ittiham edir. ABŞ Hind-Sakit Okean Komandanlığı M/T Davina gəmisini ələ keçirdiyini bildirib və dünya üzrə dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün əməliyyatları davam etdirəcəyini vurğulayıb. Bu hadisələr regionda gərginliyi artırır və İran-ABŞ arasında dənizdə qarşıdurma riskini yüksəldir. Tərəflər vəziyyəti izləyir və gələcək əməliyyatlara hazırlıq görürlər.

İran azarkeşləri FIFA Dünya Kubokunda komandalarını dəstəkləmək istəyərkən ABŞ vizalarının rədd edilməsi və ABŞ-İran gərginliyi səbəbindən yarışdan kənarda qalıblar. Prezident Donald Trampın icra fərmanı və ABŞ-ın İranla qarşıdurması iştirakın çətinləşməsinə səbəb olub.