BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə

2007-ci il aprelin 16-da ABŞ-ın Virciniya Texnika İnstitutunun şəhərciyində törədilən və 32 nəfərin ölümü ilə nəticələnən kütləvi qətliam müasir təhsil müəssisələrində təhlükəsizlik məsələlərini dünya gündəminə gətirmişdi. Hadisəni törədən 23 yaşlı tələbə Son-Hi Çonun hərəkətləri və universitet rəhbərliyinin vaxtında xəbərdarlıq etməməsi illərdir müzakirə mövzusu olaraq qalır.

Dəhşətli hadisə səhər saat 07:15 radələrində başlayıb. İngilis dili ixtisası üzrə sonuncu kurs tələbəsi olan Ço, əvvəlcə yataqxanada bir tələbə qızı və məsul şəxsi güllələyərək hadisə yerindən qaçıb. İlkin mərhələdə polis hadisəni "məişət zorakılığı" kimi qiymətləndirərək diqqəti başqa şübhəliyə yönəldib.

Lakin saat 09:40-da iki tapança və yüzlərlə patronla silahlanmış qatil universitetin tədris binasına daxil olaraq qapıları zəncirləyib. O, otaqdan-otağa keçərək qarşısına çıxanları atəşə tutub. Hücum nəticəsində 27 tələbə və 5 müəllim həyatını itirib, onlarla insan yaralanıb. Qatil hadisədən 10 dəqiqə sonra intihar edib.

Hadisədən iki gün sonra məlum olub ki, qatil iki hücum arasındakı vaxt boşluğunda poçt vasitəsilə NBC News telekanalına paket göndərib. Paketin içərisində Çonun silahlı fotoları və varlı tələbələri hədəf alan nifrət dolu videomüraciəti yer alıb. Araşdırmalar göstərib ki, Cənubi Koreya əsilli Çonun ciddi psixi problemləri olub və o, əvvəllər də yazdığı zorakı xarakterli sinif tapşırıqları ilə müəllimlərinin narahatlığına səbəb olub.

2011-ci ildə ABŞ Təhsil Departamenti hadisə ilə bağlı qəti qərarını açıqlayıb. Universitet rəhbərliyi ilk iki qətldən sonra kampüs daxilində çevik və operativ xəbərdarlıq etmədiyi üçün günahkar bilinərək cərimələnib. Bu faciə ABŞ-da silah satışı və universitetlərdə "erkən xəbərdarlıq sistemləri"nin qurulması üçün dönüş nöqtəsi hesab olunur.