BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə

113 il əvvəl, bəşər tarixinin ən böyük və ən çox müzakirə edilən dəniz gəmilərindən olan Titanik batdı. "Batmaz" adlandırılan bu nəhəng laynerin aqibəti, texnoloji təkəbbürün və təbiətin gücü qarşısında insanın acizliyinin simvoluna çevrildi.

Fəlakətin xronologiyası

"Titanik" İngiltərənin Sauthempton limanından Nyu-Yorka doğru ilk səfərinə çıxmışdı. Gəmidə dövrün ən zəngin milyonerlərindən tutmuş, Amerikada yeni həyat qurmaq ümidi ilə yola çıxan yoxsul mühacirlərə qədər 2200-dən çox insan var idi.

14 aprel gecəsi, saat 23:40-da gəmi ekipajı qarşıda nəhəng bir aysberq gördülər. Sürəti 22 knot (təxminən 41 km/saat) olan gəmi manevr etməyə çalışsa da, buz dağına yandan çırpıldı. Bu zərbə gəminin gövdəsində 6 sukeçirməyən bölmənin zədələnməsinə səbəb oldu.

Gəminin dizayneri Tomas Endryus vəziyyəti qiymətləndirərək gəminin ən çox iki saat ömrü qaldığını bildirdi. Aprelin 15-i, saat 02:20-də gəmi okeanın buzlu sularına qərq oldu.

İtkilər və xilas edilənlər

Faciə nəticəsində təxminən 1500-dən çox insan həyatını itirdi. İtkilərin bu qədər çox olmasının əsas səbəbi gəmidəki xilasedici qayıqların sərnişinlərin yalnız yarısı üçün nəzərdə tutulması idi. O dövrün qaydalarına görə, qayıqların sayı sərnişin sayına deyil, gəminin tonajına görə müəyyən edilirdi. Hadisədən cəmi 710 nəfər sağ çıxa bildi, onlar əsasən qadınlar və uşaqlar idi.

Tarixi dərs - SOLAS

"Titanik" faciəsi dənizçilik tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Hadisədən sonra 1914-cü ildə SOLAS (Dənizdə İnsan Həyatının Mühafizəsi üzrə Beynəlxalq Konvensiya) qəbul edildi. Bu konvensiya ilə:

Hər bir gəmidə sərnişinlərin hamısını tutacaq qədər xilasedici qayığın olması məcburi oldu.

Radio əlaqəsinin 24 saat kəsilməz işləməsi tələbi qoyuldu.

Beynəlxalq Buz Patrulu yaradıldı.

Bu gün "Titanik"in qalıqları Atlantik okeanının 3800 metr dərinliyində yatsa da, bu hadisə hələ də təhlükəsizlik qaydalarının nə qədər həyati əhəmiyyət daşıdığını bizə xatırladır.