BAKI,VOA

8 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1541 – İspan konkistadoru Hernando de Soto Mississippi çayına çatdı. Bu, Avropalıların çaya ilk çatması idi.

1792 – ABŞ Konqresi tərəfindən qəbul edilən Milis Aktı, 18-45 yaş arası bütün azad kişilərin milisə yazılmasını tələb etdi.

1846 – Meksika-Amerika müharibəsinin ilk böyük döyüşü olan Palo Alto döyüşü baş verdi. ABŞ generalı Zachary Taylor Meksika qüvvələrini məğlub etdi.

1886 – Dr. John Stith Pemberton tərəfindən hazırlanan Coca-Cola ilk dəfə Atlanta şəhərindəki Jacob's Pharmacy-də satıldı.

1902 – Martinik adasında yerləşən Pelée dağı püskürdü və Saint-Pierre şəhərini məhv edərək 30,000-dən çox insanın ölümünə səbəb oldu.

1914 – ABŞ Konqresi may ayının ikinci bazar gününü "Analar Günü" olaraq elan etdi.

1921 – Rumıniyada Kommunist Partiyası yaradıldı.

1926 – İngilis təbiətşünası və televiziya aparıcısı David Attenborough anadan oldu.

1945 – İkinci Dünya Müharibəsi Avropada rəsmi olaraq sona çatdı. Almaniyanın qeyd-şərtsiz təslim olması ilə "Avropada Qələbə Günü" (V-E Day) qeyd olundu.

1945 – ABŞ prezidenti Harry S. Truman Almaniyanın təslim olmasını elan etdi və bu, Avropada müharibənin sonu kimi qeyd olundu.

1945 – Almaniyanın yüksək rütbəli nasist lideri Hermann Göring ABŞ qüvvələri tərəfindən əsir alındı.

1963 – James Bond filmlərinin ilki olan "Dr. No" ABŞ-da nümayiş olundu.

1970 – ABŞ prezidenti Richard Nixon Kambocaya hərbi müdaxiləni müdafiə etdi.

1973 – Amerika Yerliləri Hərəkatı (AIM) tərəfindən Cənubi Dakotadakı Wounded Knee bölgəsində başlanan 71 günlük işğal sona çatdı.

1980 – Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı çiçək xəstəliyinin tamamilə məhv edildiyini elan etdi.

1984 – SSRİ, ABŞ-da keçiriləcək 1984 Yay Olimpiya Oyunlarını boykot edəcəyini açıqladı.

2010 – Aktrisa Betty White, 88 yaşında "Saturday Night Live" proqramına ev sahibliyi edərək bu şərəfə layiq görülən ən yaşlı insan oldu.

2018 – ABŞ prezidenti Donald Trump, İranla nüvə sazişindən (JCPOA) çıxdığını elan etdi.

2020 – COVID-19 pandemiyası səbəbilə ABŞ-da işsizlik səviyyəsi 14.7%-ə yüksəldi.

2021 – Qüdsdə Şeyx Cərrah məhəlləsində fələstinlilərin evlərinin zorla boşaldılması ilə bağlı gərginlik artdı. İsrail polisi Əl-Əqsa məscidinə basqın etdi və yüzlərlə insan yaralandı. Bu hadisə sonrakı günlərdə Qəzzada müharibəyə səbəb oldu.

2022 – Ukrayna müharibəsinin davam etdiyi bir vaxtda Avropa ölkələri 8 May – Faşizm üzərində qələbə gününü geniş tədbirlərlə qeyd etsələr də, Rusiya ilə münasibətlərin gərginliyi fonunda ton xeyli dəyişmişdi.

2023 – Türkiyədə may ayının ortasında keçiriləcək prezident seçkiləri ərəfəsində İstanbul və Ankara şəhərlərində böyük mitinqlər təşkil olundu. 8 Mayda müxalifət lideri Kamal Kılıçdaroğlu son kampaniya çıxışını etdi.

2024 – İsrailin Qəzzadakı hərbi əməliyyatları nəticəsində 8 May tarixində BMT-nin məlumatına əsasən, fələstinli mülki əhali arasında ölüm sayı 35,000-i keçdi. Dünya miqyasında etirazlar davam etdi. Avropa ölkələrində Qəzzaya humanitar yardım kampaniyaları başladı.