BAKI,VOA

Şotlandiya folklorunda Kelpi, Kornuoll bölgəsində isə Şoni adı ilə tanınan bu varlıq, suda yaşayan bir "feyri" (pəri) ruhudur. Kelpi müxtəlif cildlərə, o cümlədən insan və ya suiti formasına girmək bacarığına malik olsa da, ən çox yalı dalğaların köpüklənən zirvəsini xatırladan ağ at cildində peyda olur. Ətrafdakı su hövzəsində bir kelpinin olduğunu fırtına qopmazdan əvvəl eşidilən gurultulu və vahiməli fəryadlardan anlamaq mümkündür.

İnsan cildində olarkən kelpi sudan yarı-insan formasında çıxır; bədəni tüklərlə örtülü, saçı-saqqalı isə su yosunlarından ibarət olur. O, kolluqlarda gizlənərək yoldan keçən süvarini pusquya salır və gözlənilmədən qarşısına çıxır. Kelpi qurbanını tüklü əlləri ilə bərk-bərk tutaraq, atın idarəetməsi itənə qədər süvarini yəhərdən aşağı çəkir. Qorxmuş atı yorulana qədər sahil boyu qovduqdan sonra yenidən suya tullanır.

Çay kənarlarında rast gəlinən digər bir görkəm isə yüyəni üstündə olan gənc at cildidir. Kelpinin bu cazibədar görünüşünə aldanıb onu yəhərləmək istəyən hər kəsi o, dərhal suyun ən dərin yerinə çəkir. Kelpi bədbəxt süvarini boğulma riski ilə üz-üzə qoyaraq yalnız son anda onun sudan çıxmasına icazə verir.

Kelpini ram etməyin yolları

Kelpinin təbiətinə bələd olan bir şəxs özü ilə adi bir yüyən götürərək onu ram edə bilər. Əgər o, kelpiyə at cildində rast gəlsə, heyvanın belinə sıçrayıb onun üstündəki mifik yüyəni cəld özününkü ilə əvəz etməlidir. Bu hiylə baş tutarsa, kelpini insana xidmət etməyə məcbur etmək olar. Lakin əfsanəyə görə, əsir edilmiş kelpini həddindən artıq ağır işlərə qoşmaq və ya çox uzun müddət əsarətdə saxlamaq olmaz. Əks halda, o, həm həmin şəxsi, həm də onun bütün nəslini lənətləyər.

Kelpi və eç uşkya arasındakı fərq

Bəzən kelpinin insan yediyinə dair inanclar olsa da, əslində bu vərdiş başqa bir Şotlandiya su atına – Eç uşkyaya (Each Uisge) məxsusdur. Yırtıcı olan eç uşkyalar göllərdə yaşayır və sahilə kiçik bir poni cildində çıxırlar. İnsan onun belinə oturan kimi dərisinin yapışqan olduğunu və yerə düşə bilmədiyini anlayır. Bu zaman su atı gölün ən dərin nöqtəsinə şığıyaraq qurbanını suyun altına aparır. Bir müddət sonra suyun səthində qurbanın bədənindən bəzi parçalar görünməyə başlayır.

Bu obraz ətrafdakıların emosiyaları ilə oynayan, lakin onlara qarşı səmimi bir bağlılıq hiss etməyən və ya asılılıq yaratmaq istəməyən insan tipini təmsil edir. Eyni zamanda, digərlərinə qarşı amansız zarafatlara meylli olan şəxsiyyətləri xarakterizə edir.