Ərəb cazı – ənənəvi ərəb musiqi sisteminin (məqamların), rübalı (mikrotonal) səs strukturlarının və ud, qanun, ney kimi milli alətlərin Qərb cazının harmoniya, improvizasiya və ritm strukturları ilə birləşməsindən yaranan unikal musiqi janrdır. ArabAZ xəbər verir ki, bu sintez sadəcə iki fərqli mədəniyyətin musiqisini üst-üstə qoymaq deyil, Şərqin fəlsəfi-meditativ musiqi kökləri ilə Qərbin azad improvizasiya ruhunun dərin harmoniyasıdır.

Almaniyalı məşhur film bəstəkarı Hans Zimmer 23-cü Əbu-Dabi Festivalının çərçivəsində noyabrın 13-də “Etihad Arena”da “The Next Level” turu ilə səhnə alacaq.

Əlcəzairin qərbində, xüsusilə Oran (Vəhran) şəhərində yaranan Rai (Raï) musiqisi, sadəcə bir musiqi janrı deyil, eyni zamanda Şimali Afrikanın sosial, siyasi və mədəni tarixini özündə əks etdirən güclü bir fəlsəfə və cəmiyyətin güzgüsüdür. Ərəb dilində “rəy“, “fikir” və ya “baxış bucağı” mənasını verən “Rai”, onilliklər ərzində yoxsulların, gənclərin və cəmiyyətin basqı altında qalan təbəqəsinin öz səsini dünyaya çatdırdığı əsas tribunaya çevrilmişdir.

Yeni təşəbbüslər iki ölkə arasında humanitar əlaqələri daha da genişləndirəcək.

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Budapeştdəki Etnoqrafiya Muzeyində “Azərbaycan xalçaları – ənənədən müasir incəsənətə” sərgisinin təqdimatında iştirak edib. Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə təşkil olunan sərgidə XVII–XX əsrlərə aid nadir tarixi xalçalar, eləcə də ənənəvi tekstil nümunələri, milli geyimlər, zərgərlik məmulatları, xalça eskizləri və müasir incəsənət əsərləri nümayiş etdirilir.

Şərq musiqi təfəkkürü sadəcə notların ardıcıllığı deyil, ruhun ilahi olana doğru daxili hicrətidir. Bu hicrətin Azərbaycan mədəniyyətindəki ən parlaq rəhbəri (bələdçisi) muğam ustadı Alim Qasımovdursa, ərəb musiqi arealında (xüsusilə Yaxın Şərq – Şam mühitində) bu missiyanı XX əsrdə Vadi əl-Safi reallaşdırmışdır.

Bu rəsmi missiyanı öz çiyinlərində daşıyan Azərbaycanın Xalq artisti Nəzakət Teymurova ilə ərəb dünyasının ən güclü akademik vokalçılarından biri olan misirli sənətkar Yasmin Əli (Yasmin Ali) arasında aparılan sənət müqayisəsi, Şərq modal ifaçılığının müasir inkişaf xəttini və estetik bənzərliyini rəsmən ortaya qoyur.

Qafqazın vizit kartı sayılan Azərbaycan meyxana sənəti ilə Yaxın Şərqin zəngin poetik irsi arasında ilk baxışda coğrafi məsafələr görünsə də, yaradıcılıq kökləri və bədahətən söz demə mədəniyyəti baxımından bu iki dünya bir-birinə olduqca yaxındır. Ərəblər Azərbaycan meyxanasını bilirlərmi və necə baxırlar?

Bu həftə Suriya Ərəb Respublikasının Dəməşq Opera Evində Qərb klassik musiqisi ilə çoxəsrlik ərəb musiqi ənənələri bir araya gəlib. Suriyalı pianoçu və bəstəkar Qasvan Zerikli ölkənin zəngin mədəni irsini qeyd edən konsertdə iştirak edib.ArabAZ xəbər verir ki, o irsi Dirçəliş üzrə Ərəb Musiqi Ansamblı ilə eyni səhnəni paylaşıb.

Azərbaycan və Gürcüstan mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın yeni mərhələsinə qədəm qoyur. Bakıda keçirilən Birgə İşçi Qrupunun 3-cü iclasında iki ölkə arasında mədəni-humanitar əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə olunub. Tərəflər teatr, muzey, kitabxana, kino, mədəni irsin qorunması və yaradıcı sənayelər sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Azərbaycan və Gürcüstanı ortaq tarix və zəngin mədəni irsin birləşdirdiyi qeyd olunub. Görüşdə mütəxəssislərin qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi və birgə layihələrin həyata keçirilməsi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Tərəflər mədəni əlaqələrin strateji tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri olduğunu bildiriblər. İclasın sonunda əməkdaşlığın gələcək inkişafını nəzərdə tutan protokol imzalanıb.

Şərq musiqi fəlsəfəsi ilə Qərb klassik sənətinin ən möhtəşəm kəsişmə nöqtəsi olan Ərəb operası, Yaxın Şərqin mədəni intibahının ən parlaq səhifələrindən biridir. Əsrlər boyu muğam və bədii şeir üzərində formalaşan ərəb dünyası, XIX əsrin ikinci yarısından etibarən opera sənəti ilə tanış olub, bu sənəti öz milli kimliyi ilə sintez edərək unikal bir janr ortaya qoyub.

Azərbaycanın zəngin kino tarixi və bənzərsiz ekran əsərləri təkcə postsovet məkanında deyil, Yaxın Şərq və Şimali Afrika ölkələrində də hər zaman böyük maraqla qarşılanıb. Etnik musiqimiz, ortaq Şərq dəyərlərimiz və tarixi bağlarımız sayəsində filmlərimiz ərəb tamaşaçısının qəlbinə yol tapa bilib. Qahirə, Tunis və Dubay kimi regional kino mərkəzlərində keçirilən beynəlxalq festivallar Azərbaycan kinematoqrafiyasının ərəb dünyasına inteqrasiyasında mühüm rol oynayır.