#Qəzza

Almaniya 2026-cı ilin ilk beş ayında İsrailə rekord həcmdə silah ixracına icazə verib. Təsdiqlənən ixracın dəyəri 800 milyon avroya çatıb. Bu göstərici əvvəlki 20 ayın ümumi nəticəsini üstələyib. Berlin İsrailin Avropadakı əsas müttəfiqlərindən biri olaraq qalır. Bununla yanaşı, Almaniya hökuməti Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını da ifadə etdiyini bildirir. Silah ixracındakı artım ölkədə yeni müzakirələrə səbəb olub. İxrac olunan silahların detalları açıqlanmayıb.

Qəzzanın Deyr əl-Bələh şəhərində UNRWA məktəbi yaxınlığında mülki şəxslərə hücum edildiyi bildirilir. Məktəbdə didərgin düşmüş fələstinlilər sığınacaq tapıb. Hadisə nəticəsində bir neçə nəfər yaralanaraq xəstəxanaya aparılıb. Yaralılar arasında əvvəllər ayaqlarını itirmiş əlil arabasında olan bir nəfərin də olduğu qeyd olunur. Mənbələr atəşkəsə baxmayaraq hücumların davam etdiyini bildirirlər. İsrail ordusu hadisə ilə bağlı rəsmi mövqe açıqlamayıb. Məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ Prezidenti Donald Trampın İsrail ordusunun Suriya, Livanın cənubu və Qəzza zolağında nəzarətdə saxladığı ərazilərdən geri çəkilməsi ilə bağlı tələbinə qarşı çıxacağını açıqlayıb. Netanyahu ABŞ-a səfəri ərəfəsində keçirilən həftəlik Nazirlər Kabinetinin iclasında Vaşinqtonun bu mövqeyini qəbul etməyəcəyini bildirib.

Qəzzada son 48 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində azı 6 nəfər həlak olub, 37 nəfər yaralanıb. Ölənlər arasında əvvəllər yaralanmış iki nəfər də var. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi xilasedicilərin dağıntılar altında qalan insanlara tam şəkildə çata bilmədiyini bildirib. Nazirliyin məlumatına görə, 2025-ci ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsdən bəri 1 191 nəfər həyatını itirib, 3 853 nəfər yaralanıb. Həmçinin 803 meyit dağıntılar altından çıxarılıb. Humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı bildirilir. Məlumat Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına əsaslanır.

BMT Baş katibi Antonio Quterreş Yaxın Şərqdə vəziyyətin təhlükəli həddə çatdığını bildirib. O, beynəlxalq hüququn pozulmasının regiondakı böhranları daha da dərinləşdirdiyini deyib. Quterreş münaqişələrin miqyasının və mürəkkəbliyinin artdığını vurğulayıb. Baş katib Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçilik azadlığının bərpasına çağırıb. O, diplomatiyanın böhranın yeganə həll yolu olduğunu bildirib. Qəzza və İordan çayının qərb sahilində humanitar və təhlükəsizlik vəziyyətinin ağır olaraq qaldığını qeyd edib. BMT rəhbəri regionun daha geniş qarşıdurmaya sürükləndiyi barədə xəbərdarlıq edib.

Böyük Britaniyada 70-dən çox deputat Baş nazir Endi Börnhama açıq məktub ünvanlayıb. Məktubda BMT komissiyasının Qəzza ilə bağlı hesabatının nəzərə alınması istənilir. Deputatlar Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin 2024-cü il tarixli rəyinə əməl olunmasına çağırıblar. Onlar İsrailə silah embarqosu və sanksiyaların tətbiq edilməsini də tələb ediblər. Məktubda yaşayış məntəqələrini dəstəkləyən ticarətin qadağan olunması da yer alıb. Fələstin Həmrəyliyi Kampaniyası təşəbbüsü dəstəklədiyini açıqlayıb. İsrail bu ittihamları qəbul etmir və mövzu ilə bağlı müxtəlif beynəlxalq hüquqi mövqelər mövcuddur.

HƏMAS Nablus yaxınlığında baş vermiş bıçaqlı hücumla bağlı bəyanat yayıb. Təşkilat hadisəni Qəzza və İordan çayının qərb sahilindəki vəziyyətlə əlaqələndirib. Açıqlamada İsrailin hərbi əməliyyatlarına və Qüdsdə baş verən hadisələrə istinad edilib. HƏMAS müqavimətin davam edəcəyini bəyan edib. İsrail ordusu isə hücum zamanı bir İsrail vətəndaşının yaralandığını açıqlayıb. Ordunun məlumatına görə, hadisəni törətdiyi bildirilən iki nəfər hadisə yerində zərərsizləşdirilib. Tərəflərin açıqlamaları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

Husi hərəkatı HƏMAS-ın yeni rəhbəri Xəlil əl-Həyyanı təbrik edib. Yusuf əl-Mədəni bu seçimin təşkilatın mübarizə əzmini göstərdiyini bildirib. O, Fələstin məsələsinin husilər üçün əsas prioritet olduğunu vurğulayıb. Husilər Qəzzaya qarşı yeni hərbi əməliyyatlara cavab verməyə hazır olduqlarını bəyan ediblər. Xəlil əl-Həyya HƏMAS rəhbəri kimi Yəhya Sinvarı əvəz edib. Sinvar 2024-cü ilin oktyabrında döyüşlər zamanı həlak olmuşdu. Yeni rəhbər təşkilatın daxili səsverməsində Xalid Məşəli məğlub edərək seçilib.

HƏMAS-ın yeni rəhbəri Xəlil əl-Həyyə ilk bəyanatında Misir, Qətər və Türkiyəyə təşəkkür edib. O, bu ölkələrin Qəzzada qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün fəal vasitəçilik etdiyini bildirib. Əl-Həyyə danışıqlar prosesinə dəstək verən dövlətləri İsrail hökumətinə daha ciddi təzyiq göstərməyə çağırıb. Onun sözlərinə görə, əldə olunmuş razılaşmalar tam şəkildə həyata keçirilməlidir. Yeni lider bu addımın bölgədə gərginliyin azalmasına töhfə verəcəyini qeyd edib. Bəyanat onun rəhbər seçilməsindən sonra ilk rəsmi çıxışlarından biri olub. Qəzzada humanitar vəziyyət isə beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

HƏMAS-ın yeni rəhbəri Xəlil əl-Həyyə ilk dəfə ictimaiyyət qarşısında çıxış edib. O, Qəzza sakinlərinə dəstək mesajı verərək fəaliyyətlərini davam etdirəcəklərini bildirib. Əl-Həyyə insanların çəkdiyi əzabların aradan qaldırılması üçün bütün imkanlardan istifadə edəcəklərini deyib. O, həmçinin İordan çayının qərb sahilinin müdafiəsini məsuliyyət adlandırıb. Bu çıxış onun rəhbər seçilməsindən sonra ilk rəsmi bəyanatı olub. Gələcək fəaliyyət planları barədə isə ətraflı məlumat verilməyib. Bəyanat regiondakı gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.

Qəzza zolağında həlak olanların sayı 73 min 305 nəfərə yüksəlib. Yaralananların ümumi sayı isə 173 min 918 nəfərə çatıb. Son 24 saat ərzində 12 nəfərin öldüyü, daha 12 nəfərin yaralandığı açıqlanıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi İsrail qüvvələrinin atəşkəs rejimini pozduğunu və nəzarət etdiyi əraziləri genişləndirdiyini bildirib. Dağıntılar altında qalan insanların sayının hələ də çox olduğu qeyd edilir. Xilasetmə qrupları təhlükəsizlik səbəbindən bir çox əraziyə daxil ola bilmir. Humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır və bölgədə xilasetmə əməliyyatları davam edir. Münaqişənin nəticələri mülki əhali üçün ciddi fəsadlar yaratmaqda davam edir.

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı Qəzzada İsrail hücumlarının artmasından narahatlığını bildirib. Təşkilatın məlumatına görə, iyulun 13-dən 20-dək azı 57 fələstinli öldürülüb. Ölənlər arasında uşaqların da olduğu qeyd olunub. BMT Qəzzada mülki əhali üçün təhlükəsiz yerin qalmadığını bildirib. Təşkilat mülki şəxslərin öldürülməsinin mümkün hərbi cinayətlərlə bağlı narahatlıq yaratdığını vurğulayıb. İsrailin müəyyən etdiyi təhlükəsizlik xəttinin dəyişdirilməsi də tənqid olunub.