#Yəməndə Husiilər 2025

Yəməndə Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi Qanuniliyi Dəstəkləyən Koalisiya qüvvələri və Yəmənin "Qüvvə 22" terrorla mübarizə bölməsinin birgə keçirdiyi xüsusi əməliyyat nəticəsində İŞİD terror təşkilatının rəsmi sözçüsü "Əbu Hüzeyfə əl-Ənsari" ləqəbli terrorçu zərərsizləşdirilib. Həzrəmovt vilayətinin Seyun şəhərində həyata keçirilən kəşfiyyat yönümlü əməliyyat təşkilatın əsas simalarından birinə vurulmuş ağır zərbə kimi qiymətləndirilir.

Yəməndə son on ilin ən mühüm hərbi inkişafı hökumət qüvvələrinin müxtəlif bölgələrdə və fərqli hərbi birləşmələr vasitəsilə husi silahlılarına qarşı "dron" (pilotsuz uçuş aparatı - PUA) tənliyini dövriyyəyə buraxması oldu. Bu addım təkcə yəmənlilərin döyüş ruhunu yüksəltmək və husi tərəfdarlarını təşvişə salmaqla qalmayıb, havadan qurudakı vəziyyətə birbaşa təsir göstərərək hərbi fərq yaradıb. Hazırda hökumət qüvvələri quruda paralel əməliyyatlara başlayıb.Bu əməliyyatlarda artilleriyadan və müharibənin əvvəlindən bəri ilk dəfə olaraq Yəmən hərbi hava qüvvələrindən istifadə olunur.

Yəmənin ötən 20-ci əsrin ikinci yarısı boyunca və 21-ci əsrin ilk dörddəbirinə qədər gördüyü bütün müharibələr tarixində heç vaxt on minlərlə mülki şəxsin, o cümlədən çox sayda uşağın və hətta gənc qadının hazırda davam edən qanlı müharibənin alovuna atıldığı görünməmişdir. Bu müharibə milli həmrəylik və razılaşmadan kənara çıxan, Yəmənin paytaxtı Sənada hakimiyyəti silah gücü və xarici siyasi maliyyə dəstəyi ilə ələ keçirən Tehran yönümlü və onun tərəfindən dəstəklənən husi qruplaşması tərəfindən alovlandırılmışdır.

İran tərəfindən dəstəklənən Husi silahlılarının davranışı Yəməni xalqın maraqlarına xidmət etməyən münaqişələrə sürükləyir, regionun təhlükəsizliyini, sabitliyini və beynəlxalq gəmiçiliyi təhdid edir. Bunu Yəmənin xarici işlər naziri Əfrah Əz-Zubə bildirib. Nazir vurğulayıb ki, hücumların cəzasız qalmasına imkan verən bir şəraitdə davamlı həllə nail olmaq mümkün deyil və bədəlsiz qalan hər bir qanunsuzluq növbəti addımı həvəsləndirir.

Sananın dövlət məktəblərindən birinin həyətinin bir küncündə, qara libaslı bir qadın dayanıb. O, bir vaxtlar oğlunu burada səhər sırasına düzülərkən görməyə alışmışdı. Bu gün isə o, bura ana kimi deyil, həyatının qalan hissəsini ayaqda tutmağa çalışan bir təmizlikçi kimi qayıdıb. O, ağır bir sükutla yeri süpürür, sanki həyətin daşlarına pıçıldayır: “Mənim burada bir oğlum var idi; uşaq kimi getdi, meyit olaraq qayıtdı”.

Ana, oğlunun üzünü sıralarda görür, eyni zamanda əvvəllər tanış olmayan marşları və şüarları eşidir. Səssizcə dərk edir ki, buradakıların çoxu eyni yolu keçə bilər, amma heç nə demir. İki il əvvəl Ummu Amir 17 yaşlı yeganə oğlunu itirdi. Oğlu ona cansız bir meyit kimi, şəkli bir qutunun üzərinə bərkidilmiş halda qayıtdı. Ona dedilər: "Sevin, o, şəhidlik zirvəsinə ucalıb". Xanım danışarkən oğlunun həmin yay düşərgəsinə qoşulduqdan sonra necə tədricən dəyişdiyini xatırlayır. O, daha səssizləşmiş, bəzən daha aqressiv olmuşdu; sanki yeganə yolu imiş kimi "cihad" və "qələbə" haqqında öyrəşmədiyi ifadələr işlədirdi. Nələr baş verdiyini anlamırdı, lakin oğlunun gözlərində onu özündən uzaqlara aparan bir baxış görmüşdü. Bu gün o, yalnız göz yaşlarını gizlicə silir və ailəni dolandıran oğlunu itirdikdən sonra, üç qızını saxlamaq üçün "şəhid anası" sifəti ilə aldığı süpürgəçi işinə davam edir.

Yəməndəki husi hərəkatı ("Ənsarullah") İsrailə qarşı yeni raket hücumu həyata keçirdiyini bəyan edib. Husilərin rəsmi nümayəndəsi bu əməliyyatın İran və Livanın "Hizbullah" qruplaşması ilə sıx koordinasiya şəraitində gerçəkləşdirildiyini bildirib. Açıqlamada qeyd olunur ki, bu hücum İsrailin regionun müxtəlif ölkələrinə, xüsusilə Livan və İrana qarşı davam edən hərbi təcavüzünə cavab xarakteri daşıyır. Yəmən qruplaşması İsrailin hücumlarını dayandırmayacağı təqdirdə eskalasiyanı daha da artırmağa hazır olduqlarını vurğulayıb.

Yəməndəki husi qruplaşmasının lideri Əbdülməlik əl-Husi son çıxışında İrana qarşı davam edən müharibə ilə bağlı qruplaşmanın adəti üzrə siyasi ritorikasını qoruyub saxlayıb. O, qruplaşmanın Tehranın yanında olduğunu və bütün ssenarilərə hazır olduğunu təsdiqləsə də, eyni zamanda qarşıdurmaya birbaşa hərbi müdaxilə elan etməkdən yayınıb.

Qəzzada atəşkəs razılaşmasının qüvvəyə minməsi ilə Yəməndəki husilər növbəti mərhələ qarşısında çaşqınlıq və narahatlıq içində görünür. Onlar Qırmızı dənizdə hərbi gərginliyi davam etdirmək üçün yeni bəhanələr axtarır, eyni zamanda nəzarət etdikləri ərazilərdə artan ictimai narazılıq və iqtisadi böhranla üzləşməməyə çalışırlar.

Ədəndəki beynəlxalq səviyyədə tanınan hökumət dövlət institutlarını bərpa edə bilmir, Sənanı nəzarətdə saxlayan husilər isə idarə etdikləri ərazilərdə sabitlik yarada bilmirlər. İsrailin son hava hücumlarında husilərin rəhbərləri hədəfə alındıqdan sonra, Sənada yeni hökumət formalaşdırılıb. Ədəndə isə Prezidentlik Şurası daxilində fikir ayrılıqları dərinləşib və bu, hökumətin fəaliyyətini zəiflədib.