#Livan-İsrail gərginliyi

İsrail ordusunun martın 2-dən etibarən Livana qarşı başlatdığı intensiv hücumlar davam edir. Bu gün səhər saatlarından bəri həyata keçirilən hava zərbələri nəticəsində həyatını itirənlərin sayı 12-yə yüksəlib. Livanın rəsmi NNA agentliyinin məlumatına görə, ölkənin cənub, şərq və şimal bölgələri ağır bombardmanlara məruz qalıb. Hücumların coğrafiyası genişlənməkdədir. Nəbatiyə vilayətinin Şərqi Zavter qəsəbəsində bir ailənin 3 üzvü, Kefur qəsəbəsində isə 2 nəfər həlak olub. Ölkənin cənubundakı Sur şəhərində hərəkətdə olan avtomobilin hədəf alınması nəticəsində 3 nəfər ölüb. Oxşar hadisə şərqi Livanın Zahlə bölgəsində də baş verib; avtomobilə endirilən zərbə 2 nəfərin həyatına son qoyub, daha 2 nəfər isə yaralanıb.

Livanın Təhsil və Ali Təhsil Nazirliyi ölkədəki mövcud hərbi vəziyyətlə əlaqədar rəsmi bəyanat yayıb. Açıqlamada bildirilir ki, can təhlükəsizliyi və fövqəladə təhlükəsizlik vəziyyəti nəzərə alınaraq, ölkə daxilindəki bütün özəl və dövlət məktəblərində, həmçinin peşə və texniki təhsil müəssisələrində təhsil müvəqqəti olaraq dayandırılıb. Nazirlik hadisələrin gedişatını anbaan izlədiyini və qərarların gündəlik təhlükəsizlik qiymətləndirmələrinə uyğun olaraq yenilənəcəyini vurğulayıb.

Livan hakimiyyəti bildirib ki, bazar günü ölkənin şərqində, Suriya sərhədi yaxınlığında İsrailin həyata keçirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 4 nəfər həlak olub. AFP-nin məlumatına görə, İsrail tərəfi zərbənin Fələstinin “İslami Cihad” qruplaşmasının üzvlərinə qarşı yönəldiyini açıqlayıb. 2024-cü ilin noyabrında İsrail ilə Hizbullah arasında bir ildən artıq davam edən qarşıdurmanı dayandırmaq məqsədilə əldə olunan atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, İsrail Livan ərazisinə mütəmadi zərbələr endirməyə davam edir. Rəsmi Tel-Əviv adətən hücumların İranın dəstəklədiyi Hizbullahı hədəf aldığını bildirir, lakin bəzi hallarda Fələstin qruplaşmalarını, o cümlədən HƏMAS-ı da hədəf seçdiyini qeyd edir.

İsrail hərbi qüvvələri cümə günü Cənubi Livanın bir neçə bölgəsinə hava hücumları həyata keçirib. Hərbi mənbələr, Sidon bölgəsinə də hava zərbəsi endirdiklərini bildirərək, burada da Hizbullah döyüşçüsünün hədəfləndiyini açıqlayıblar. Hazırda Hizbullah tərəfdən hər hansı açıqlama verilməyib.

İsrail döyüş təyyarələri Livanın cənub və şərqində yerləşən bir sıra ərazilərə hava hücumları həyata keçirib. Hücumlar İsrail ilə Livan arasında 27 noyabr 2024-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq davam edir. İsrail təyyarələri ölkənin şərqində Baalbek şəhərinin qərbində yerləşən Bavadi qəsəbəsinin ətrafını və Hermel bölgəsinin kənd ərazilərində yerləşən Zagrin məntəqəsini hədəfə alıb. Cənub bölgəsində isə Deyr Seryan və Kasir qəsəbələrinin yerləşdiyi ərazilər, Zotar qəsəbəsi, Cizzin bölgəsindəki Reyhan təpələri, həmçinin Curet Hudur, Katrani və Kefr Huna ətrafına hava zərbələri endirilib.

İsrail hərbi təyyarələri Livanın cənub və şərq bölgələrinə hava hücumları həyata keçirib. İsrail 27 noyabr 2024-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, Livana qarşı hücumlarını davam etdirir. İsrail hərbi təyyarələri ölkənin cənubundakı Çarmak, Mahmhudiye, Zarariye, Ansar, Tuffahta, Beyseriyye, Rafi Dağı, Saced, Reyhan, Armata, Ceba, Tebne və Vadi Bengol bölgələrini hədəf alıb. Bundan əlavə, Livanın şərqindəki Qərbi Bekaa bölgəsində Zalaya Vadisinə də 4 hava hücumu həyata keçirilib.

Livan ilə İsrail arasındakı müzakirələr ABŞ və Avropanın güclü təzyiqləri altında davam edir və tərəflər masaya fərqli prioritetlərlə gəlirlər. Vatikan Dövlət Başçısı Papa XIV Leo-nun Livan səfərini tamamlamasının ardından, İsrail və Livan 3 dekabrda "Mexanizm" kimi tanınan Atəşkəsi Nəzarət Komitəsinin toplantılarına qarşılıqlı olaraq mülki nümayəndə göndərməyi qərara alaraq müzakirə prosesini yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ və Avropanın təzyiqi ilə sürət qazanan prosesdə, Livan heyətinə mülki nümayəndə kimi təyin edilən Səfir Simon Keremin səlahiyyətləri və müzakirələrin gündəliyi ətrafında mübahisələr ortaya çıxıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) İnsan Hüquqları Ali Komissarlığının sözçüsü Thameen Al-Kheetan bildirib ki, İsrail ordusunun hücumları, 2024-cü ilin noyabrında Lübnanda atəşkəsin qüvvəyə mindiyi dövrdən bəri ən az 127 mülki şəxsin ölümünə səbəb olub. Al-Kheetan Cenevrədəki BMT ofisində keçirilən həftəlik mətbuat konfransında İsrail-Lübnan atəşkəsinin əldə edilməsindən təxminən bir il keçdiyini xatırladıb və İsrail ordusunun hücumlarının artdığını, bunun nəticəsində Lübnanda mülki şəxslərin hədəf alındığını bildirib.

İsrail ordusu, 27 noyabr 2024-cü il tarixində əldə olunan atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Lübnana qarşı hücumlarını davam etdirir. İsrailin yenidən Livana hava zərbələri endirdiyi bildirilib. Qeyd olunur ki, İsrail 8 oktyabr 2023-cü ildən başlayan hücumları ilə 2024-cü ilin sentyabrında genişmiqyaslı müharibəyə səbəb olmuş, münaqişədə 4 mindən çox insan həyatını itirmiş, təxminən 17 min nəfər yaralanmışdı.

İsrail ordusu Livanın cənubuna hücum həyata keçirəcəyini açıqlayıb. Ordunun açıqlamasında “bir azdan vuracağıq” ifadəsi ilə bölgəyə zərbələrin endiriləcəyi bildirilib. Paylaşılan məlumatda iki binanın işarələndiyi və “təcili” kodu ilə təxliyə xəbərdarlığının edildiyi görünür. İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (IDF) sözçüsü Aviçay Adraei tərəfindən yayımlanan təxliyə çağırışında, xüsusilə Deir Kifa və Şahur kəndlərində yaşayan sakinlərə müraciət olunub.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Sur vilayətində bir əraziyə hava zərbəsi endirib. Livanın rəsmi NNA agentliyinin məlumatına görə, hücum Tora və Abbasiye qəsəbələri arasındakı açıq ərazini hədəf alıb. Hadisə yerinə təcili tibbi yardım qrupları göndərilib. Livan rəsmiləri hücumla bağlı və mümkün itkilər barədə hələlik açıqlama verməyib. Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə zərbə endirilən ərazidən qalxan tüstü müşahidə olunur.

Livanın Baş naziri Nəvvaf Səlam cümə günü bildirib ki, hökumət Fələstin düşərgələrindəki silahlanma məsələsi ilə bağlı ciddi addımlar atıb və bir daha vurğulayıb ki, silah yalnız dövlətin əlində olacaq və bu mövzuda geri dönüş yoxdur. Rəsmi “Livan Milli İnformasiya Agentliyi”nin məlumatına görə, bunu Səlam təhlükəsizlik vəziyyəti və silahın təkcə dövlət tərəfindən idarə olunmasına dair sualı cavablandıraraq deyib.