#Qədim Misirdə qadın geyimi

Qədim Misir mifologiyasında yaradıcı və günəş tanrısı olan Ra, Misir panteonunun (tanrılar ailəsinin) ən mühüm və həyati hissələrindən biri idi. Saysız-hesabsız sülalələr boyunca Ra, dövlət dininə yeni tanrılar daxil edildikcə rolu dəyişən, lakin sitayiş obyekti kimi hər zaman sabit qalan bir fiqur olmuşdur. Ranın mənşəyinə dair bir neçə fərqli yaradılış hekayəsi mövcuddur. Rəvayətlərə görə, o, ya öz-özünü yaratmış, ya da kainatın yaradılmasından dərhal sonrakı mərhələdə ortaya çıxmışdır. Yaradılış hekayəsinin hansı versiyasından asılı olmayaraq, qədim Misir inanclarına görə, mühüm Misir tanrılarının böyük əksəriyyəti Ranın birbaşa nəsli (övladları) hesab olunurdu. Misir fironları da özlərinin birbaşa Radan törədiklərini iddia edir və bu iddiadan öz mütləq hakimiyyətlərini qanuniləşdirmək (əsaslandırmaq) üçün istifadə edirdilər.

Qədim Misirdə qadınlar kişilərlə bərabər hüquqlara malik idilər və mülkiyyət sahibi ola bilirdilər. Onlar məhkəməyə müraciət edə, şahidlik edə və boşanma hüququna sahib idilər. Bəzi qadınlar həkim, yazıçı və hətta firon ola bilirdilər; məsələn, Hatşepsut məşhur qadın fironlardan biri idi. Misir qadınları ailədə mühüm rol oynayır, uşaqların tərbiyəsi və ev işləri ilə məşğul olurdular. Onlar kosmetika və zinət əşyalarına böyük önəm verirdilər; gözəllik və baxım gündəlik həyatlarının ayrılmaz hissəsi idi.

Eramızın 2-ci əsrinə aid Misir papirusunun üzərindəki yazıda qeyd edilir ki, tanrıça İsis zamanın əvvəlində bəşəriyyətə hədiyyələr bəxş edərək, kişilərə verdiyi güc və şərəf qədər qadınlara da güc və şərəf vermişdir. Bu yazılar, qədim Misirdə genderlər arasındakı tarazlığın dəyərini vurğulamaqla yanaşı, qadının cəmiyyətdəki yüksək statusunu da göstərir.

Qədim Misirdə insanların qidalanmasının əsasını çörək və sıyıqlar təşkil edirdi. Hər iki yemək növü adətən arpa və ya emmer buğdasından (Misirin iki əsas dənli bitkisi) hazırlanırdı.Taxıl daş dəyirmanlarda əl ilə üyüdülərək un halına salınırdı. Bütün diqqətə baxmayaraq, üyütmə və daşınma zamanı qum və xırda daş hissəcikləri çox vaxt una qarışırdı. Bu səbəbdən bir çox mumiyalarda insanların çörəkdəki qum səbəbindən dişlərinin aşındığı aşkar olunub.

Yunanlara “Ozimandias”, ingilisdilli dünyaya isə “Böyük Ramzes” kimi tanınan firon həyatında bir çox nailiyyətlərə imza atdı. Bunlardan ən önəmlisi isə e.ə. 1259-cu ildə Hettlərlə imzaladığı, dünyada məlum olan ən qədim sülh müqaviləsidir. Lakin tarixdə ən uzun hökmranlıq etmiş ikinci firon olan Ramzes ölümünün səbəbi barədə demək olar ki, heç bir yazılı iz buraxmadı. Onun ölümü yalnız tarixdə - e.ə. 1213-cü ilin avqustun əvvəlində – qeydə alınıb.

Qədim Misirdə qadınlar hüquqi, sosial və dini sahələrdə kişilərlə bərabər hüquqlara malik olmuş, fironluğa qədər yüksələn, iqtisadi və ailə həyatında müstəqil qərarlar verə bilən nadir bir cəmiyyət nümunəsi təşkil etmişlər.