NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısında İranın nüvə silahına malik olmamalı olduğunu bir daha bəyan ediblər. Alyans rəhbərləri bu mövqenin NATO-nun təhlükəsizlik siyasətinin əsas prinsiplərindən biri olduğunu vurğulayıblar. Bəyanatda nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasının vacibliyi qeyd olunub. Liderlər İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqelərini dəyişməyiblər. Açıqlama regionda artan gərginlik fonunda verilib. NATO hesab edir ki, beynəlxalq təhlükəsizliyin qorunması üçün bu məsələ xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzu Ankaradakı zirvə görüşünün əsas müzakirə istiqamətlərindən biri olub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla razılaşmanın nüvə silahına qarşı “divar” olduğunu bildirib. O, İranın heç vaxt nüvə silahına sahib olmayacağını vurğulayıb. Tramp bu prosesin yalnız onun administrasiyası tərəfindən həyata keçirildiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər beynəlxalq sistemdən istifadə edib. ABŞ Prezidenti bu razılaşmanın həmin dövrü dəyişəcəyini qeyd edib. O, İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınmasını əsas məqsəd kimi göstərib. Açıqlama G7 sammiti çərçivəsində verilib. Mövzu beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

Donald Tramp İranın nüvə silahına sahib olmayacağını bəyan edib. Onun sözlərinə görə, Tehran bu öhdəliyi razılaşma çərçivəsində qəbul edib. ABŞ Prezidenti razılaşmanın icrasına ciddi nəzarət ediləcəyini bildirib. Tramp güclü yoxlama mexanizmlərinin tətbiq olunacağını vurğulayıb. O, Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin yaxşılaşacağına ümid etdiyini qeyd edib. ABŞ lideri müsbət əməkdaşlığın mümkün olduğunu bildirib. Bununla yanaşı, razılaşmanın pozulacağı təqdirdə gərginliyin yenidən arta biləcəyini söyləyib. İranın nüvə proqramı ilə bağlı məsələ danışıqların əsas mövzularından biri olaraq qalır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İsrailin Suriya və Livana qarşı hücumlarını tənqid edib və bu hərbi fəaliyyətlərin artıq Türkiyəni də təhdid etdiyini bildirib. O vurğulayıb ki, İsrailin agresiyası bütün dünya üçün ciddi təhlükə yaratmaqla bərabər, dayandırılmalıdır. Erdoğan qeyd edib ki, əgər zorakı siyasət davam edərsə, nəticələr region ölkələri və insanlıq tərəfindən çəkiləcək. Prezidentin sözlərinə görə, bu məsələ yalnız regional deyil, qlobal humanitar məsələdir və tarixin təkrar olunmasına imkan verilməməlidir. Analitiklər bildirir ki, Erdoğanın açıqlamaları regiondakı hərbi gərginliyi azaltmaq və diplomatik həll yollarını təşviq etmək üçün önəmli bir siqnaldır.

London Kral Kollecinin beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə müəllimi Rob Geyst Pinfoldun qiymətləndirməsinə görə, İran hazırda “nə müharibə, nə də tam sülh” kimi xarakterizə edilə biləcək yeni mərhələyə daxil olur. Ekspert hesab edir ki, Tehran bu mərhələdə daha ehtiyatlı davranır və mövcud vəziyyəti diqqətlə izləyir. Onun fikrincə, İran sanksiyaların ləğvi üçün tələsik danışıqlara qayıtmağa çalışmır, ABŞ isə əksinə, diplomatik razılaşmanın əldə olunmasında maraqlı görünür. Pinfold həmçinin Vaşinqtonun son açıqlamalarında fərqli mesajların yer aldığını və bunun müəyyən qeyri-müəyyənlik yaratdığını qeyd edib. Ekspertin fikrincə, İsrail rəhbərliyi də həm daxili siyasi amilləri, həm də beynəlxalq münasibətləri nəzərə almağa məcburdur. O hesab edir ki, genişmiqyaslı müharibə riskinin azalmasına baxmayaraq, bölgədə davamlı sülhün təmin olunması üçün hələ də ciddi siyasi maneələr mövcuddur.

Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi İranın Bəhreyn və Küveytə qarşı həyata keçirdiyi hücumları pisləyərək, bu hərəkətlərin regional və beynəlxalq təhlükəsizlik üçün ciddi təhdid olduğunu bildirib. Nazirlik eyni zamanda Bəhreyn və Küveytin suverenlik və sabitliyini qorumaq üçün atılacaq bütün addımları dəstəklədiyini açıqlayıb. İranın hücumlarının bölgədə gərginliyi artırdığı və təhlükəsizliyi zəiflətdiyi qeyd olunub.

ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqset bildirib ki, Vaşinqton İranla mümkün razılaşmaya nail olmaq üçün əlverişli mövqedədir və indiyədək aparılan danışıqlar məhsuldar keçib. Bununla yanaşı, o vurğulayıb ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp tələsik qərar qəbul etməyəcək.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası dekabrın 23-də İranın nüvə razılaşması - Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planının (JCPOA) icrasına dair vəziyyəti nəzərdən keçirmək məqsədilə iclas keçirəcək. Təhlükəsizlik Şurasının sözügedən iclası dekabrın 22–26 tarixləri arasında planlaşdırılan daha geniş sessiyalar silsiləsinin bir hissəsidir. Bu çərçivədə Şura Myanmada vəziyyət, Sudandakı böhran və regional təhlükəsizlik çağırışlarını da müzakirə edəcək.

İtaliyanın baş nazirinin müavini və xarici işlər naziri Antonio Tayaninin sözlərinə görə, Qəzza və Fələstində gələcək bərpa və ya keçid mərhələsində iştirak etmək üçün İtaliya tərəfindən hərbi kontingentin cəlb olunması ilə bağlı müraciətlər daxil olur. A.Tayani bu barədə Cibutidə yerləşən İtaliya Hərbi Dəstək Bazasında və “Antonio Marçelya” freqatında italiyalı hərbçilərlə görüşü zamanı açıqlama verib.