Donald Tramp İranla əldə olunan memorandumun mətninin yaxın vaxtlarda açıqlanacağını bildirib. O, sənədin xüsusi mətbuat konfransında tam şəkildə oxunacağını qeyd edib. Trampın sözlərinə görə, məqsəd ictimaiyyətin sənədi düzgün şəkildə anlamasıdır. Memorandumun çox mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Sənədin hər bir bəndi açıqlanacaq. Prosesin şəffaflıq məqsədi daşıdığı bildirilib. Bu addım İran–ABŞ münasibətlərində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Məcid Taxt-Rəvançi memorandumda Livanda mümkün atəşkəs pozuntularına qarşı mexanizm nəzərdə tutulduğunu bildirib. Sənədin bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasını əhatə etdiyi qeyd olunub. O, xüsusi nəzarət mexanizminin icra üçün işə salınacağını vurğulayıb. ABŞ-ın müttəfiqləri adından öhdəlik götürdüyü bildirilib. Livan da daxil olmaqla bütün regionda hərbi əməliyyatların dayandırılması məqsəd kimi göstərilib. Rəsmilər bu addımın sabitlik üçün vacib olduğunu deyiblər. Mexanizmin pozuntuların qarşısını almağa yönəldiyi qeyd edilib. Mövzu regional diplomatiyanın əsas gündəmində qalır.

Nəbih Berri və Məhəmməd Baqir Qalibaf İran–ABŞ memorandumunu müzakirə ediblər. Görüşdə xüsusilə Livanla bağlı müddəa diqqət mərkəzində olub. Tərəflər İsrailin hərbi əməliyyatlarının dayandırılmasını tələb ediblər. Livanın suverenliyinə hörmət və işğal olunmuş ərazilərdən çıxış məsələsi vurğulanıb. ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyəti ön plana çıxarılıb. Müzakirələrin məqsədi Livandakı vəziyyətin sabitləşdirilməsi kimi göstərilib. Regional gərginliyin azaldılması əsas prioritetlərdən biri olub. Mövzu İran–ABŞ razılaşması fonunda aktuallığını qoruyur.

Abbas Əraqçi Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri ilə memorandumun Livanla bağlı müddəalarını müzakirə edib. İranlı nazir Livana qarşı hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə öhdəliyin dərhal qüvvəyə minməli olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, bu müddəa 60 günlük danışıqlar dövrü ərzində də tam şəkildə icra edilməlidir. Əraqçi razılaşmaya əməl olunmasına nəzarətin ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyətində olduğunu vurğulayıb. Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyi əsas prinsiplərdən biri kimi təqdim olunub. Tərəflər bölgədəki son vəziyyəti də müzakirə ediblər. Tehran memorandumun tam icrasının vacibliyini önə çəkib. Livanla bağlı müddəalar razılaşmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian memorandumun ABŞ-nin İranın hüquqlarına hörmət edib-etməyəcəyini yoxlamaq məqsədi daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, sənəd parlament üzvlərinin geniş dəstəyi ilə qəbul olunub. Pezeşkianın sözlərinə görə, memorandum İranın milli maraqlarını nəzərə alır. Prezident bu prosesdə Müctəba Xameneinin mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, sənədi aylarla davam edən danışıqların nəticəsi adlandırıb. Pezeşkian memorandumun müharibənin dayandırılmasına xidmət etdiyini bildirib. İranın bütün mümkün variantlara hazır olduğunu da qeyd edib. Prezident sənədin tam icrası halında ölkə üçün qürur mənbəyinə çevriləcəyini vurğulayıb.

Tehranın ABŞ Prezidenti Donald Trampın ABŞ–İran anlaşması ilə bağlı açıqlamalarına hələ rəsmi cavab vermədiyi bildirilir. Məlumata görə, Trampın bəyanatları İran rəsmilərinin əvvəlki mövqeləri ilə bəzi məqamlarda ziddiyyət təşkil edir. Xüsusilə imzalanma vaxtı ilə bağlı fərqlər diqqət çəkir. Tehran tərəfi danışıqlarda irəliləyiş olduğunu qəbul edir. Layihənin ali təhlükəsizlik və rəhbərlik səviyyəsində dəyərləndirildiyi qeyd olunur. Rəsmi açıqlamada imzalanmanın bazar günü olmayacağı bildirilib. Lakin yaxın günlərdə ehtimalın yüksək olduğu vurğulanır. Prosesin davam etdiyi qeyd edilir.

İsveçrə ABŞ və İran arasında mümkün Memorandum imzalanması üçün ev sahibliyi təklif edib. Bu yalnız tərəflər razılaşarsa mümkün olacaq. İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyi AFP agentliyinə açıqlama verib. Nazirlik bildirib ki, prosesə tam şəkildə cəlb olunublar. ABŞ və İranla yaxından əlaqə saxlanılır. İsveçrə Memorandumun imzalanmasını dəstəkləyir. Məqsəd atəşkəsi möhkəmləndirməkdir. Eyni zamanda münaqişənin de-eskalasiya olunmasına yardım edilir.

ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmisi İranla razılaşmaya çox yaxın olduqlarını bildirib. Danışıqlar qrupu tərəfləri yaxşı vəziyyətə gətirib. Hələ yekun xəttə çatılmayıb, lakin proses sürətlə gedir. İran tərəfi sadəcə imza və ya danışıqlar üçün vəsait almayacaq. Razılaşmadakı öhdəlikləri yerinə yetirdikcə iqtisadi faydalar əldə edəcək. Nüvə materialının təhvil verilməsi və proqramın dağıdılması əlavə fayda təmin edəcək. ABŞ rəsmisi İran Ali Rəhbəri Müctəba Xameneinin danışıqlardan razı olduğunu qeyd edib. Razılaşma region üçün mühüm nəticələr doğura bilər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Memorandum üzrə son qərarın daxildə veriləcəyini açıqlayıb. Əlaqədar qurumlar razılaşmanın mətnini yekunlaşdırmaq üçün görüşlər aparırlar. Bəqai mümkün imzalanma vaxtı və yer haqqında şərh verə bilməyib. Son qərar hələ verilmir və daxildə gözlənilir. Memorandumun mətninə dair yayılan spekulyasiyalar təsdiqlənməyib. Diplomatik prosesin detalları ictimaiyyətlə müzakirə edilmir. Lakin xalq bu prosesdən xəbərsiz deyil. Proses region üçün mühüm diplomatik əhəmiyyət daşıyır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Memorandumun imzalanmasının heç vaxt bu qədər yaxın olmadığını açıqlayıb. Bu açıqlama Trampın İranı razılaşmanın şərtlərini yaydığı üçün tənqid etməsindən sonra verilib. Əraqçi medianın spekulyasiyadan çəkinməsini tövsiyə edib. Memorandumun yekunlaşdırılması prosesində diqqətli yanaşma vacibdir. İranın yanaşması məsuliyyətli və şəffafdır. Bütün detallar zamanı ictimaiyyətə açıqlanacaq. Bu razılaşma ABŞ-İran münasibətlərinə təsir göstərəcək. Hər iki tərəf danışıqların nəticəsini gözləyir.

İran Hörmüz boğazının gələcək idarəsinin regional dialoqla həll olunacağını açıqlayıb. Bu məsələdə Tehran və Oman birgə qərar qəbul edəcək. Memorandum çərçivəsində ABŞ bölgədə hərbi qüvvələrini artırmayacağını bildirib. Həmçinin danışıqlar müddətində yeni sanksiyalar tətbiq olunmayacaq. Xəbərdə ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası Omanı xəbərdar edib. Prezident Tramp Omanın İranla boğazın idarəsi məsələsinə qarışmamasını tələb edib. Muskatın digərləri kimi davranması lazım olduğu vurğulanıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimadın qorunması məqsədini güdür.

İran və ABŞ arasında memorandum çərçivəsində həll olunmamış üç məsələ müzakirəyə çıxarılacaq. Bu müddət 60 gün olaraq müəyyən edilib. Məqsəd məsələləri konkret mexanizmlərlə həll etməkdir. Üç məsələ nüvə proqramının davam etdirilməsi, sanksiyaların qaldırılması və itkilərin kompensasiyasıdır. Son danışıqlar yalnız dondurulmuş vəsaitlərin yarısı sərbəst buraxıldıqdan sonra başlayacaq. Neft sanksiyaları da dayandırılmalıdır. Bu addım həm diplomatik etimadı gücləndirir, həm də region sabitliyini təmin edir. Memorandum indiki mərhələdə yalnız bu məsələlərin ilkin müzakirəsini əhatə edir.