İsrail və Livan Dövlət Departamentinin qərargahında qərargahı ilə bağlı dördüncü raundu. Danışıqlar sərhəd təhlükəsizliyi, atəşkəsin dayandırılması, Livan cənubunda İsrail qoşunlarının fəaliyyəti, Hizbullah məsələsi və iki ölkə arasında gərginliyin azaldılması mövzularını əhatə edir. Bu görüşlər regionun təhlükəsizliyinə təsir göstərə biləcək mühüm iqtisadi prosesdir.
#Livan cənubu
İsrail Xarici İşlər Nazirliyi Hizbullahın atəşkəsi pozmasını “qəbuledilməz” hesab edir. Ötən gecə İranın dəstəklədiyi qrup İsrail yaşayış məntəqələrinə raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumları həyata keçirib. Hər iki tərəf bir-birini atəşkəs pozmaqda günahlandırır, cənub Livanda mülki şəxslər və səhiyyə obyektləri arasında itkilər artıb.
İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən Sur şəhəri və ətraf yaşayış məntəqələri üçün yeni təxliyə çağırışı yayıb. Açıqlamada mümkün hava zərbələri ilə bağlı xəbərdarlıq edilir və sakinlərə bölgəni dərhal tərk etmək tövsiyə olunur. Son qərar Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da gərginləşdiyi bir dövrə təsadüf edir.
İsrail–Livan sərhədində hərbi vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Hizbullah Livanın cənubunda yerləşən Litani çayı ətrafında İsrail qüvvələri ilə qarşıdurmaya girdiyini və bir sıra hərbi mövqeləri raket və artilleriya zərbələri ilə hədəfə aldığını açıqlayıb. Son günlər bölgədə pilotsuz uçuş aparatları, hava hücumları və təxliyə çağırışları ilə müşayiət olunan hadisələrin artması sərhəd xəttində yeni eskalasiya ehtimallarını gündəmə gətirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, qarşılıqlı hərbi əməliyyatların intensivləşməsi regional təhlükəsizlik vəziyyətinə daha geniş təsir göstərə bilər.
Hizbullah Livanın cənubunda “Azadlıq və Müqavimət Günü”nü qeyd edərək İsrailin sərhəd boyunca mövqelərini tənqid edib və növbəti “azadlıq” vədini verib. 2000-ci ildən fərqli olaraq, hazırda Livanın cənubu aktiv müharibə zonasıdır, İsrail bir sıra kəndləri nəzarətdə saxlayır, cavab zərbələri isə Sur və Nəbatiyə şəhərlərinə yönəlib. Hizbullah partlayıcı dronlardan istifadə edərək döyüş meydanında üstünlük qazanacağını bildirir, eyni zamanda İranın Livandakı təsir imkanlarını vurğulayır və hökuməti ABŞ və İsraillə əməkdaşlıqda ittiham edir. Bu vəziyyət ölkədə siyasi parçalanmanı artırır və baş katib Naim Qasim hökumətin silahsızlaşdırma qərarına qarşı etirazlar və potensial hökumət devrilməsi ehtimalına işarə edib.
İsrail ordusu Livanın cənubundakı Sur şəhəri və ətraf ərazilərdə yaşayan sakinlər üçün məcburi köçürülmə xəbərdarlığı yayıb, yaxın zamanda hücumların planlaşdırıldığı bildirilib. Sözçü Avixay Adraee “X” platformasında Surun 5 km-lik ərazisində ər-Raşidiyyə bölgəsinə aid xəritə paylaşaraq iki binanın hədəf olduğunu və sakinlərin ən azı 300 metr uzaqlaşmasını tövsiyə edib. Bu xəbərdarlıq regionda gərginliyi artırır və mülki əhalinin təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar yaradır.
İsrail qüvvələri Livanın cənubundakı əl-Həniyyə bələdiyyəsi və Qətrani qəsəbəsini yandırıcı bombalarla hədəfə alıb. Hava hücumları Sur rayonunda reallaşıb və regional gərginliyi artırıb. Hücum nəticəsində mülki əhalinin təhlükəsizliyi risk altına düşüb, ərazilərdə ciddi dağıntılar qeydə alınıb.
İsrailin Livana qarşı martın 2-də yenidən başladığı hərbi əməliyyatlar nəticəsində ölənlərin sayı 3 089 nəfərə çatıb, ən azı 9 397 nəfər isə yaralanıb. Hücumlar xüsusilə ölkənin cənub bölgəsində intensivləşib və mülki əhali ciddi təhlükə altındadır. Hərbi əməliyyatlar nəticəsində yollar, binalar və digər infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib. Ölənlər və yaralananların çoxu mülki şəxslərdir ki, bu da beynəlxalq hüquq və humanitar standartlar baxımından ciddi narahatlıq doğurur. Regionda humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır və beynəlxalq yardımın zəruriliyi gündəmə çıxır.
Livanın cənub bölgəsində İsrail hərbi əməliyyatları davam edir və bir neçə yaşayış məntəqəsi hədəf alınıb. Sur şəhəri yaxınlığında yerləşən Sarafand qəsəbəsinə hava zərbəsi endirilib, İsrail artilleriyası Baraaşit və Kfar Dounin məntəqələrini atəşə tutub. Eyni zamanda, pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirilən hücumlar Yarun qəsəbəsinə zərbələr vurub.
Livanlı silahlı qruplaşma Hizbullah bəyan edib ki, qüvvələri Livanın cənub bölgəsində İsrail ordusuna məxsus mövqelərə və hərbi texnikaya hücumlar həyata keçirib. Qruplaşma həmçinin Aita əl-Cabal hava məkanında İsrail dronunu vurduqlarını və Marun əl-Rəs bölgəsində hərbi mövqelərə dronlarla hücum etdiklərini iddia edir. İsrail tərəfi isə hələ rəsmi açıqlama verməyib.
İsrail Müdafiə Qüvvələrinin sözçüsü Avixay Adrai Livanın Sur şəhərində bir neçə binanın yerləşdiyi ərazi üçün köçürülmə xəbərdarlığı yayıb. İsrail tərəfi həmin binaların Hizbullah tərəfindən istifadə edildiyini iddia edib və sakinlərdən ərazini tərk etməyi tələb edib.
BMT sözçüsü Farhan Haq bildirib ki, İsrail tankları Livanın cənubunda UNIFIL sülhməramlılarının hərəkətinə mane olub. Biyyada və Naqura yaxınlığında baş verən hadisələr zamanı BMT mövqelərinə yaxın mərmilər düşüb və bəzi binalara maddi ziyan dəyib.