#Tramp

Ağ Ev ABŞ–İran razılaşmasının mətnini Konqresə təqdim edib. Sənəd hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasını nəzərdə tutur. Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə döyüşlərin bitdiyi qeyd olunur. ABŞ 30 gün ərzində İran limanlarına blokadanı ləğv edəcək. İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi təmin edəcək. Tərəflər 60 gün ərzində yekun razılaşma üçün danışıqlar aparacaq. Müddətin uzadıla biləcəyi də bildirilib. Proses diplomatik mərhələyə keçib.

ABŞ–İran razılaşmasından sonra neft qiymətləri ucuzlaşıb. Brent nefti 1,9 faiz azalaraq 78,02 dollar olub. Bu eniş qlobal enerji bazarlarında sabitlik gözləntilərini əks etdirir. Bir gün əvvəl isə qiymətlər qısa müddətlik artım göstərmişdi. Artım Trampın sərt açıqlamaları ilə bağlı idi. O, razılaşma pozularsa, hərbi əməliyyatların davam edə biləcəyini demişdi. Hazırda bazar yenidən eniş trendinə qayıdıb. Enerji bazarları ABŞ–İran prosesinə həssas reaksiya verir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla mümkün razılaşmanın ABŞ və müttəfiqlərin prioritetlərini təmin etmək üçün qurulduğunu açıqlayıb. İran İslam Respublikası öhdəliklərini yerinə yetirsə, iqtisadi faydalar onlara və regiona çatacaq. Vens vurğulayıb ki, İran sadəcə razılaşmanı imzaladığı üçün vəsait almayacaq. Onlar heç bir nağd pul almayacaq. Razılaşmanın məqsədi regionda davamlı sülh yaratmaqdır. Bu razılaşma regionu yenidən formalaşdırmaq potensialına malikdir. Tramp bu danışıqlardan yaxşı nəticə əldə edəcək. Razılaşma ABŞ-ın və müttəfiqlərin maraqlarını qoruyur.

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranı bu gecə “çox sərt şəkildə” vuracağını açıqlayıb. Tramp sosial media vasitəsilə bu mesajı verib. O bildirib ki, ABŞ yaxın gələcəkdə İranın enerji obyektlərinə nəzarət edəcək. Xarg adası neft ixrac mərkəzi kimi xüsusi diqqətə alınacaq. Bu açıqlama İranla ABŞ arasında davam edən qarşıdurma fonunda verilib. Tehran və Vaşinqton arasında atəşkəs zəifdir. Hərbi əməliyyatlar regionda gərginliyi artırır. Əməliyyatlar sülh danışıqlarını çətinləşdirir.

Cənubi Livan İsrail ordusunun mühasirəsi və fasiləsiz bombardmanı altında “daimi döyüş meydanına” çevrilmək təhlükəsi ilə üzləşir. Analitik Ronni Çatah bildirib ki, Hizbullahın silah arsenalı sağlam qalmaqda davam etdiyi müddətdə və İsrailin işğalı bitmədiyi halda döyüşlər davam edəcək. Tramp administrasiyasının atəşkəs tətbiqi real vəziyyətə uyğun gəlmir.

İranın Rusiyadakı səfiri Kazım Cəlali strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının gələcəyinin Tehran və Muskat tərəfindən müəyyən ediləcəyini bildirib. Boğaz açılacaq, lakin “yeni şərtlər” altında fəaliyyət göstərəcək. İran boğaz üzərində nəzarəti davam etdirəcəyini, ABŞ isə tranzit haqqını rədd edərək keçidin sərbəst və ödənişsiz olmasını tələb edib. Keçən həftə ABŞ Prezidenti Tramp Omanı bu məsələdə iştirak etməsi halında hədələyib, Oman isə yalnız beynəlxalq hüquqa uyğun danışıqlar apardığını açıqlayıb. Müzakirələr boğazın gələcək statusu və idarə mexanizmlərini əhatə edir və regional təhlükəsizlik baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

ABŞ-ın Demokrat Partiyasından Nümayəndələr Palatası üzvü Riçard Nil bildirib ki, ABŞ-İsrail müharibəsi amerikalı ailələrə əlavə 750 dollar xərclər gətirib. Benzin qiymətləri bir çox yerdə təxminən 50 faiz artıb və administrasiya bu artımı “aşağıyı yuxarı kimi göstərməyə” çalışır. Müharibə Tramp administrasiyası və Respublikaçı Partiya üçün ara seçkiləri öncəsi siyasi təzyiqləri artırır.

ABŞ-ın "The Hill" qəzeti Prezident Donald Trampın İranla bağlı gərginliyi yeni müstəviyə daşıyan strateji açıqlamalarını yayıb.Prezident Tramp razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə, ABŞ-ın hərbi müdaxilənin bütün formalarına, o cümlədən quru əməliyyatlarına hazır olduğunu bildirib."İranla razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə, bu ölkəyə quru qoşunlarının göndərilməsini istisna etmirəm."-deyə o qeyd edib. Prezident həmçinin hədəf siyahısı ilə bağlı xəbərdarlığını yeniləyərək əlavə edib ki, "Əgər İranla razılaşma baş tutmasa, vurduğumuz hədəflər siyahısından kənarda qalan heç bir infrastruktur obyekti olmayacaq."