Windows istifadəçiləri hər hansı bir proqramı quraşdırarkən internetdə .exe və ya .msi fayllarını axtarmağa, onları yükləyib "Növbəti" (Next) düymələrini sıxmağa öyrəşiblər. Linux dünyasında isə bu proses tamamilə fərqli, daha təhlükəsiz və mərkəzləşdirilmiş bir sistem üzərində qurulub. Bu sistem Paket idarəetməsi (Package Management) adlanır. Linux-da proqramlar etibarlı mənbələrdən - yəni Repozitorilərdən (proqram anbarlarından) birbaşa terminal vasitəsilə yüklənir. Bu məqalədə Debian və Ubuntu əsaslı sistemlərin onurğa sütunu sayılan APT və DPKG alətlərini dərindən öyrənəcəyik.
#Linux terminalı
Linux çoxistifadəçili (multi-user) bir əməliyyat sistemidir. Bu o deməkdir ki, eyni vaxtda onlarla, hətta yüzlərlə insan eyni sistemə qoşulub işləyə bilər. Lakin hər kəsin hər yerə girməməsi və sistemin nizamının pozulmaması üçün istifadəçilərin düzgün idarə edilməsi mütləqdir. Bu məqalədə biz sistemə yeni bir nəfəri necə əlavə etməyi, onun səlahiyyətlərini necə tənzimləməyi və təhlükəsizlik üçün şifrə siyasətini necə idarə etməyi öyrənəcəyik.
Nəzəriyyəni praktika ilə birləşdirmək üçün Linux terminalın gündəlik işlərdə bizə necə sürət qazandırdığına nəzər salaq. Budur ən çox rast gəlinən 3 əsas məqam:
Bir çox yeni istifadəçi üçün Linux dünyasına addım atmaq, qara bir ekran və yanıb-sönən ağ kursorla qarşılaşmaq bir qədər qorxulu və sirli görünə bilər. Lakin bu "qara ekran" – yəni Terminal (və ya Komanda Sətri) əslində Linux əməliyyat sisteminin ürəyi və ən güclü silahıdır.