#ABŞ–Qrenlandiya gərginliyi fonunda Kopenhagenin gizli planı

Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen, ABŞ Prezidenti Donald Trampın adaya tibbi yardım məqsədilə xəstəxana gəmisi göndərmək təklifinə sərt reaksiya verib. Nilsen, Trampın sosial mediada təsadüfi paylaşımlar etmək əvəzinə, rəsmi kanallar vasitəsilə birbaşa dialoqa keçməli olduğunu bildirib. Baş nazir Trampın "Truth Social" hesabından etdiyi təklifə qısa və kəskin cavab verib: "Bizdən bir 'xeyr' cavabı gəldi."

Qrenlandiya ilə bağlı mümkün razılaşmalar çərçivəsində Danimarka ilə ABŞ arasında aparıla biləcək danışıqlarda Kopenhagenin ən böyük üstünlüklərindən biri kimi göstərilən dərman sənayesinin real təsir gücü müzakirə mövzusuna çevrilib. Danimarka Statistika İdarəsinin məlumatına görə, bu kateqoriya üzrə ixracın ümumi həcmi 21,5 milyard Danimarka kronu (təxminən 2,8 milyard avro) olub.

ABŞ Senatının Müdafiə Büdcəsi üzrə yüksək rütbəli üzvü, demokrat Kris Kunun rəhbərlik etdiyi 11 nəfərlik heyət Danimarkanın paytaxtı Kopenhagenə gedib. Səfərin əsas məqsədi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı iddialarından sonra yaranan diplomatik gərginliyi müzakirə etməkdir. Amerikalı senatorlar Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen, Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen və parlament üzvləri ilə görüşlər keçiriblər.

ABŞ-ın Qrenlandiyanı nəzarətə götürmək niyyəti ilə bağlı Vaşinqtonda keçirilən danışıqlar uğursuzluqla nəticələndikdən sonra Avropa ölkələri adaya hərbi personal göndərməyə başlayıb. Fransa, İsveç, Almaniya və Norveç Qrenlandiyanın paytaxtı Nuuk şəhərinə kəşfiyyat missiyası çərçivəsində hərbçilər yerləşdirəcəklərini elan ediblər. Qrenlandiya Baş nazirinin müavini Mute Egede bildirib ki, bölgədə NATO hərbçilərinin, hərbi uçuşların və gəmilərin sayının artması gözlənilir. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ilk hərbi heyətin artıq yola düşdüyünü təsdiqləyib. Almaniya isə Danimarkanın dəvəti ilə 13 nəfərlik kəşfiyyat qrupunu bölgəyə göndərib.

Danimarka mətbuatı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı açıqlamalarından sonra 1952-ci ilə aid məxfi hərbi sənədi ictimaiyyətə açıqlayıb. Sənədə əsasən, Danimarka Silahlı Qüvvələri milli ərazilərə yönələn mümkün hücum zamanı rəsmi müharibə elanını və ya siyasi rəhbərliyin ayrıca göstərişini gözləmədən dərhal hərbi cavab vermək səlahiyyətinə malikdir.