#Qrenlandiya

Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen qlobal təhlükəsizlik mühitində artan risklər fonunda Avropanın müdafiə imkanlarının gücləndirilməsinə və NATO-nun daha da möhkəmləndirilməsinə çağırış edib. Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının 36-cı Zirvə toplantısından əvvəl jurnalistlərə açıqlama verən Frederiksen bildirib ki, NATO tarixdə yaradılmış ən güclü hərbi alyansdır və bu status qorunub saxlanmalıdır.

Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen Qrenlandiyanın satılmadığını və ölkəsinin suverenliyinə hörmət göstərilməsinin vacibliyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Ankarada keçirilən NATO Zirvə Toplantısında səsləndirib. Frederiksen bildirib ki, Qrenlandiya Danimarka Krallığının tərkibində muxtar ərazidir və onun statusu dəyişməyəcək. Baş nazirin bəyanatı Donald Trampın Qrenlandiyaya nəzarət etmək istəyini yenidən dilə gətirməsindən sonra verilib. Frederiksen müttəfiqlər arasında münasibətlərin qarşılıqlı hörmət prinsipi əsasında qurulmalı olduğunu vurğulayıb. O, Danimarkanın suverenliyi ilə bağlı mövqeyinin qəti olduğunu bildirib. Açıqlama NATO Zirvə Toplantısının diqqət çəkən siyasi mövzularından biri olub.

ABŞ administrasiyasının Qrenlandiyada hərbi mövcudluğunu genişləndirmək planı ilə bağlı yeni məlumatlar yayılıb. Məlumata görə, ABŞ adanın cənubunda üç yeni hərbi obyekt açmağı planlaşdırır. Yeni bazaların əsas məqsədinin Rusiya və Çinin Şimali Atlantikdəki fəaliyyətini izləmək olduğu bildirilir.

Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen, ABŞ Prezidenti Donald Trampın adaya tibbi yardım məqsədilə xəstəxana gəmisi göndərmək təklifinə sərt reaksiya verib. Nilsen, Trampın sosial mediada təsadüfi paylaşımlar etmək əvəzinə, rəsmi kanallar vasitəsilə birbaşa dialoqa keçməli olduğunu bildirib. Baş nazir Trampın "Truth Social" hesabından etdiyi təklifə qısa və kəskin cavab verib: "Bizdən bir 'xeyr' cavabı gəldi."

Danimarka kralı Frederik ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanın əldə edilməsi ilə bağlı bəyanatları fonunda Nuuk şəhərinə səfər edib. Danimarkanın baş naziri və Qrenlandiyanın hökumət rəhbəri, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə konstruktiv görüş keçirdiklərini bildirsələr də, Donald Trampın Arktika adasını əldə etmək niyyətində dəyişiklik olmadığı qeyd olunub.

NATO Arktikada fəaliyyətini genişləndirərək Qrenlandiyada yeni “Arctic Sentry” təşəbbüsünü işə salmağa hazırlaşır. Alyansın bu addımı rəsmi olaraq regionda artan təhlükəsizlik çağırışlarına cavab kimi təqdim edilsə də, diplomatik mənbələr təşəbbüsün əsasən siyasi və kommunikasiya xarakteri daşıdığını bildirirlər.

Qrenlandiya ilə bağlı mümkün razılaşmalar çərçivəsində Danimarka ilə ABŞ arasında aparıla biləcək danışıqlarda Kopenhagenin ən böyük üstünlüklərindən biri kimi göstərilən dərman sənayesinin real təsir gücü müzakirə mövzusuna çevrilib. Danimarka Statistika İdarəsinin məlumatına görə, bu kateqoriya üzrə ixracın ümumi həcmi 21,5 milyard Danimarka kronu (təxminən 2,8 milyard avro) olub.

Danimarkanın baş naziri Mette Frederiksen və Qrenlandiyanın hökumət rəhbəri Yens-Frederik Nilsen Berlində Almaniya kansleri Fridrix Mertslə görüşüblər. Məlumata görə, danimarkalı və qrenlandiyalı liderlər çərşənbə günü Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla danışıqlar aparacaq. Görüşlərdə hazırkı beynəlxalq siyasi vəziyyət və Avropanın təhlükəsizlik baxımından daha güclü mövqe tutmasının vacibliyi müzakirə olunacaq.

Rusiya və Çin hazırda Qrenlandiya və onun ətraf sularında ABŞ maraqlarına təhlükə yaratmır. Qəzetin məlumatına görə, Bu barədə New York Times qəzeti ABŞ ekspertlərinin və keçmiş və hazırkı rəsmi şəxslərin fikirlərinə istinadla məlumat yayıb.ABŞ senatoru Mark Uorner regionda Moskva və Pekin tərəfindən hər hansı bir təhlükənin mövcud olmadığını bildirib.

NATO Baş Katibi Mark Rutte İsveçrənin Davos şəhərində keçirilən Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində “Avropa özünü müdafiə edə bilərmi?” adlı paneldə çıxış edərək, Qrenland məsələsinin dostane şəkildə həll edilməli olduğunu, lakin əsas problemin Ukrayna olduğunu bildirib. Rutte çıxışında deyib ki, Ukrayna bir nömrəli prioritet olmalıdır, çünki bu, həm Avropanın, həm də ABŞ-ın təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. O, həmçinin Qrenland məsələsində arxa planda işlədiyini, lakin bunu ictimaiyyətə açıqlaya bilmədiyini vurğulayıb.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində çıxışı zamanı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı təhdidlərinə sərt reaksiya verib. Fransa lideri ABŞ-ın mümkün yüksək gömrük rüsumlarını “tamamilə qəbuledilməz” adlandıraraq, tariflərin davamlı şəkildə artırılmasının beynəlxalq ticarət sisteminə ciddi zərər vurduğunu vurğulayıb.