ABŞ BƏƏ-yə hərbi məhsullar, kommersiya peykləri və süni intellekt texnologiyalarının ixracı ilə bağlı məhdudiyyətləri yumşaldıb. Yeni qaydalara əsasən, BƏƏ hökuməti və təsdiqlənmiş şirkətlər bəzi qabaqcıl hesablama texnologiyalarını əlavə lisenziya olmadan əldə edə biləcək. G42, Core42 və ABŞ şirkətlərinin BƏƏ-dəki bölmələri müəyyən AI çipləri və serverləri üçün sadələşdirilmiş prosedurlardan yararlanacaq. Vaşinqton bu qərarı BƏƏ ilə uzunmüddətli təhlükəsizlik və iqtisadi tərəfdaşlığın nəticəsi kimi təqdim edib. ABŞ həmçinin BƏƏ-nin Yaxın Şərqdə əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olduğunu vurğulayıb. Yeni qaydalar iki ölkə arasında texnologiya və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsinə imkan yarada bilər.
#Süni intellekt
Qətər müsəlman səyyahlar üçün ümumi əlçatanlıq göstəricilərinə görə dünyada 2-ci yeri tutub. Bu uğurun arxasında ölkənin yüksək keyfiyyətli nəqliyyat şəbəkəsi, geniş beynəlxalq hava əlaqələri, sadələşdirilmiş elektron viza (e-visa) prosedurları və tranzit imkanları dayanır. Eyni zamanda, Qətər Küveyt və Oman ilə birlikdə hava limanlarında göstərilən xidmətlərin səviyyəsinə və müsəlman qadın səyyahların təhlükəsizliyinə görə maksimal (yüz faizlik) nəticə göstərib.
Səudiyyə Ərəbistanının “Vizyon 2030” proqramı çərçivəsində rəqəmsal iqtisadiyyata keçidi görünməmiş sürətlə davam edir. Süni intellektin (AI) tətbiqi, bulud texnologiyaları və rəqəmsal dövlət xidmətləri ölkəni qlobal innovasiya mərkəzinə çevirir. Lakin bu sürətli inkişaf kibertəhlükəsizlik anlayışını da kökündən dəyişir. Məşhur texnologiya nəhəngi “HP” şirkətinin rəyinə görə, müasir dövrdə rəqəmsal dözümlülük (cyber resilience) artıq sadəcə texniki funksiya deyil, rəhbər şəxslərin idarəetmə intizamına çevrilməlidir.
"Tesla" robotaksi xidmətini Mayami şəhərində istifadəyə verib. Şirkət bununla avtonom sərnişindaşıma fəaliyyətini genişləndirir. Robotaksi xidməti daha əvvəl Texas ştatının Ostin şəhərində istifadəyə verilmişdi. "Tesla" yaxın vaxtlarda Dallas və Hyustona da genişlənməyi planlaşdırır. Robotaksi bazarında "Waymo" və "Zoox" kimi şirkətlərlə rəqabət güclənir. İlon Mask bu ilin sonuna qədər tam avtonom avtomobillərin daha geniş yayılacağını gözlədiyini bildirib. Şirkət ikinci rübdə avtomobil tədarükü üzrə də bazar proqnozlarını üstələyib.
Türkiyədə ali təhsil sistemi süni intellekt dövrünün tələblərinə uyğun yeni mərhələyə qədəm qoyur. Ölkənin Ali Təhsil Şurasının qəbul etdiyi "Mikroixtisaslar Çərçivəsi" universitetlərin yalnız bilik istehsal edən qurum deyil, həm də müxtəlif mənbələrdə əldə olunan bilik və bacarıqları tanıyan çevik təhsil mərkəzinə çevrilməsini hədəfləyir.
Süni intellekt artıq gələcəyin deyil, bu günün əsas inkişaf amilidir.
Süni intellekt artıq gələcəyin deyil, bu günün əsas inkişaf amilidir.
İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyi (İRİA) “Microsoft for Startups Investor Network” proqramına qoşularaq yerli startapların beynəlxalq bazarlara çıxışı və qlobal texnologiya ekosisteminə inteqrasiyasını təmin edəcək. Proqram çərçivəsində startaplar “Azure” bulud kreditləri, süni intellekt xidmətləri, “GitHub Enterprise” və digər texnoloji imkanlardan istifadə edəcək. Aylıq qiymətləndirmə və mentorluq mexanizmləri startapların inkişaf mərhələsində texnoloji və biznes qərarlar qəbul etməsini asanlaşdıracaq. Son qeydiyyat tarixi 1 dekabr 2026-cı il olaraq müəyyən olunub.
ABŞ hökumətinin Anthropic şirkətinə “Fable 5” süni intellekt modelinə çıxışı bərpa etməyə yaxın olduğu bildirilir. Axios-un məlumatına görə, qərar Tramp administrasiyası tərəfindən nəzərdən keçirilir. Şirkət iyunun 12-də qəbul edilən ixrac nəzarəti qərarından sonra “Mythos 5” və “Fable 5” modellərinə girişi dayandırmışdı. Bu addım süni intellekt texnologiyalarının təhlükəsizlik riskləri ilə bağlı narahatlıqlar fonunda atılmışdı. Hazırda məsələ ilə bağlı rəsmi təsdiq yoxdur. Anthropic və Ağ Ev açıqlama verməkdən imtina edib. Qərarın qəbul edilməsi ABŞ-da AI siyasətinə təsir göstərə bilər. Proses texnologiya sektorunda diqqətlə izlənilir.
OpenAI GPT-5.6 modelinin geniş ictimaiyyət üçün istifadəyə verilməsini təxirə saldığını açıqlayıb. Şirkətin bildirdiyinə görə, model ilkin mərhələdə yalnız əvvəlcədən yoxlanılmış məhdud sayda tərəfdaşın istifadəsinə veriləcək. Bu qərarın ABŞ hökumətinin müraciətindən sonra qəbul edildiyi qeyd olunur. Məlumata əsasən, qabaqcıl süni intellekt modellərinin milli təhlükəsizlik baxımından yarada biləcəyi risklər Vaşinqtonda ciddi müzakirə olunur. ABŞ rəsmiləri texnologiya şirkətlərindən belə sistemlər üçün daha güclü təhlükəsizlik tədbirləri və nəzarət mexanizmləri tətbiq etməyi tələb edirlər. OpenAI-nin qərarı süni intellekt sahəsində təhlükəsizlik və dövlət nəzarəti ilə bağlı müzakirələrin daha da gücləndiyini göstərir. Şirkət modelin tam istifadəyə veriləcəyi tarix barədə hələlik əlavə məlumat açıqlamayıb. Bu addım qabaqcıl süni intellekt texnologiyalarının tənzimlənməsi ilə bağlı yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.
Müasir biznes dünyasında şirkət rəhbərləri işçi xərclərini azaltmaq, əməkdaşlar isə iş yükünü yüngülləşdirmək üçün süni intellekt (AI) çatbotlarından geniş istifadə etməyə başlayıblar. Lakin bu proqram təminatlarının verilən tapşırıqları hər zaman qüsursuz yerinə yetirdiyini düşünmək böyük maliyyə itkilərinə yol aça bilər. Kanadada fəaliyyət göstərən rəsmi "BMW" diler mərkəzi bu növ rəqəmsal arxayınlığın bədəlini ağır ödəyib.
“İnformasiya texnologiyaları və süni intellektin inkişafı dövrümüzün mühüm tələbidir. Düşünürəm ki, bu, ədalətli bir yanaşmadır. Xarici ekspertlər proqnozlaşdırırlar ki, yaxın 5 il ərzində Özbəkistanda bu yeni istiqamətdə ən azı 10 milyard dollar əlavə dəyər yaradılacaq. Süni intellektin bütün sahələrdə geniş tətbiqi üçün biz qabaqcıl təcrübə əsasında milli strategiya qəbul etmişik. Bu çərçivədə 5 milyon aparıcı mütəxəssis hazırlanıb”, – deyə dövlət başçısı bildirib.