Yəmən məsələsi yenidən kəskin şəkildə gündəmə gəlib. Husilər son açıqlamalarında Səudiyyə Ərəbistanına qarşı hücum hədələrini artırıb və bölgədə genişmiqyaslı eskalasiya riski barədə narahatlıqlar yüksəlib. Məlumata görə, İranın Yəmən hava məkanına dair həyata keçirdiyi uçuş və bundan sonra yaranan siyasi gərginlik bölgədə yeni böhranın başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Yəmənin rəsmi hökuməti bunu ölkənin suverenliyinə açıq müdaxilə adlandırıb və beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib.

Yəməndə fəaliyyət göstərən husilər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı yeni hədələr səsləndiriblər. Onlar iddia edirlər ki, Səudiyyə hərbi təyyarələri İranın mülki təyyarəsinin Səna hava limanına enməsinə mane olmağa çalışıb. Husilər xəbərdarlıq ediblər ki, hava məkanının pozulacağı və ya hərbi əməliyyat keçiriləcəyi təqdirdə Səudiyyə Ərəbistanının hava limanları və strateji obyektləri hədəfə alınacaq. Səudiyyə Ərəbistanı bu iddiaları hələ şərh etməyib. Bölgədə gərginlik yüksək olaraq qalır. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Hadisə Yaxın Şərqdə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları artırıb.

İran və İsrail arasında aylardır davam edən gərginlik yeni və daha təhlükəli mərhələyə daxil olub. ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş kövrək atəşkəsin gələcəyi sual altında qalarkən, tərəflər arasında qarşılıqlı raket və hava zərbələri regionu yenidən genişmiqyaslı müharibə təhlükəsi ilə üz-üzə qoyub. Son hadisələr göstərir ki, münaqişə artıq yalnız İran və İsrail arasındakı qarşıdurma deyil, eyni zamanda Livan, Yəmən, Körfəz ölkələri, ABŞ və digər regional aktorları da əhatə edən çoxşaxəli geosiyasi böhrana çevrilməkdədir.

Ana, oğlunun üzünü sıralarda görür, eyni zamanda əvvəllər tanış olmayan marşları və şüarları eşidir. Səssizcə dərk edir ki, buradakıların çoxu eyni yolu keçə bilər, amma heç nə demir. İki il əvvəl Ummu Amir 17 yaşlı yeganə oğlunu itirdi. Oğlu ona cansız bir meyit kimi, şəkli bir qutunun üzərinə bərkidilmiş halda qayıtdı. Ona dedilər: "Sevin, o, şəhidlik zirvəsinə ucalıb". Xanım danışarkən oğlunun həmin yay düşərgəsinə qoşulduqdan sonra necə tədricən dəyişdiyini xatırlayır. O, daha səssizləşmiş, bəzən daha aqressiv olmuşdu; sanki yeganə yolu imiş kimi "cihad" və "qələbə" haqqında öyrəşmədiyi ifadələr işlədirdi. Nələr baş verdiyini anlamırdı, lakin oğlunun gözlərində onu özündən uzaqlara aparan bir baxış görmüşdü. Bu gün o, yalnız göz yaşlarını gizlicə silir və ailəni dolandıran oğlunu itirdikdən sonra, üç qızını saxlamaq üçün "şəhid anası" sifəti ilə aldığı süpürgəçi işinə davam edir.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin nəticələri regionda yeni bir nizamın doğulmasına yol açacaq, yoxsa Şimali Afrika və Yaxın Şərqi daha dərin sabitliksizlik burulğanına sürükləyəcək? Bu sual hazırda qlobal siyasi dairələrin mərkəzindədir. Donald Trampın müharibədən əvvəl arzuladığı "sülh və yenidənqurma" vədi, İranın regional proksiləri vasitəsilə müqavimət göstərdiyi bir şəraitdə sınağa çəkilir.

Husilərin İnformasiya nazirinin müavini Məhəmməd Mənsur bildirib ki, əgər münaqişənin miqyası genişlənərsə və ya Körfəz ölkələri birbaşa hərbi əməliyyatlara qoşularsa, Babülməndəb boğazı tamamilə qapadılacaq.

Yəməndəki husi qruplaşmasının lideri Əbdülməlik əl-Husi son çıxışında İrana qarşı davam edən müharibə ilə bağlı qruplaşmanın adəti üzrə siyasi ritorikasını qoruyub saxlayıb. O, qruplaşmanın Tehranın yanında olduğunu və bütün ssenarilərə hazır olduğunu təsdiqləsə də, eyni zamanda qarşıdurmaya birbaşa hərbi müdaxilə elan etməkdən yayınıb.

İsrailin Afrikada hərbi mövcudluğunu genişləndirmək planı gündəmə gəlib. Mənbələrin bildirdiyinə görə, İsrail 2025-ci ilin sonunda strateji səbəblərlə Somalilendin müstəqilliyini tanıyan ilk ölkə olub. Qeyd olunur ki, Aden körfəzinin qarşı sahilində yerləşən husilər İsrail tərəfindən təhlükə kimi qiymətləndirilir.

Yaxın Şərq hazırda yeni regional böhranın astanasında kritik mərhələdən keçir. Mövcud vəziyyət İsrail–İran qarşıdurması, Tehranın regiondakı silahlı müttəfiqləri – “Hizbullah”, Qəzza zolağında “HƏMAS”, Yəməndə isə husilərin fəaliyyəti fonunda getdikcə daha mürəkkəb və təhlükəli xarakter alır. Analitiklər bildirirlər ki, regionun müxtəlif nöqtələrində inkişaf edən böhranlar artıq ayrı-ayrı proseslər deyil. İstənilən bir cəbhədə baş verən eskalasiya digər bölgələrdə zəncirvari reaksiyalara səbəb ola bilər ki, bu da çoxcəhətli və genişmiqyaslı münaqişə riskini artırır.

Bu barədə qərar ölkənin rəsmi qəzetində dərc olunub. Sənədə əsasən, hökumətə bağlı xüsusi komissiya “Husilər” və “Hizbullah”la əlaqəsi olan bütün şəxslərin və qurumların aktivlərinin dərhal dondurulmasını qərara alıb. Məlumata görə, İraq, həmçinin dünyanın müxtəlif ölkələrindən 100-dən çox təşkilat və şəxsi terror siyahısına əlavə edib. Siyahıya daxil edilənlərin bir hissəsi barəsində artıq BMT Təhlükəsizlik Şurasının sanksiya qərarları mövcuddur.

Yəmənin paytaxtı Sənada husilərin nəzarətində olan ixtisaslaşdırılmış məhkəmə 17 nəfəri xarici ölkələrə casusluqda ittiham edərək edam cəzasına məhkum edib.

HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və “Hizbullah”ın qalan arsenalının dövlətin nəzarətinə verilməsi istiqamətində intensiv işlərin getdiyi, Qəzza və Livanın cənubunda İsrail müharibəsinin sonuna ümidlərin yarandığı bir vaxtda, Yəməndəki husilər yenidən İran istehsalı silahlarla təhdidlərə başlayıblar. Bu dəfə hədəf nə İsrail, nə də ABŞ, birbaşa qonşu Səudiyyə Ərəbistanıdır.