ABŞ Prezidenti Donald Trampın “danışıqlar” ifadəsi ilə bağlı açıqlaması ABŞ-İran diplomatik prosesinin detalları barədə suallar yaradıb. Tramp tərəflərin danışıqları davam etdirmək barədə razılaşdığını bildirib, lakin konkret hansı danışıqlardan söhbət getdiyini açıqlamayıb. Məlumata görə, bu proses Qətərin vasitəçiliyi ilə İranda aparılan təmaslarla bağlı ola bilər. Qətər vasitəçilərinin ABŞ rəsmiləri ilə, o cümlədən xüsusi nümayəndələrlə əlaqədə olduğu bildirilir. ABŞ administrasiyasının diplomatik səyləri artırdığı və danışıqlar kanalını qorumağa çalışdığı qeyd olunur. Bununla yanaşı, Tramp atəşkəsin artıq qüvvədə olmadığını açıqlayıb. Mövcud vəziyyət ABŞ və İran arasında həm hərbi gərginliyin, həm də diplomatik cəhdlərin paralel davam etdiyini göstərir.

Qətər Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tani ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner ilə Dohada görüş keçirib. Görüşdə ABŞ ilə İran arasında davam edən danışıqların gedişi müzakirə olunub. Tərəflər diplomatik prosesdə əldə olunan irəliləyiş barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Livandakı vəziyyət də görüşün əsas mövzularından biri olub. Görüş iştirakçıları ölkədə atəşkəsin möhkəmləndirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər. Qətər bölgədə vasitəçilik səylərini davam etdirir. Danışıqların nəticələri ilə bağlı əlavə məlumat açıqlanmayıb.

Qətər Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ nümayəndələrinin Dohada olduğunu təsdiqləyib. Bildirilib ki, Cared Kuşner və Stiv Vitkoff İran rəsmiləri ilə birbaşa görüş keçirməyəcəklər. Onların yalnız vasitəçilərlə danışıqlar aparacağı qeyd olunub. Görüşlərdə ABŞ-İran danışıqlarının gedişi müzakirə ediləcək. Qətər tərəfi İrana məxsus 6 milyard dollar dondurulmuş vəsaitin hələ də köçürülmədiyini də açıqlayıb. ABŞ və İran nümayəndə heyətlərinin səfərlərinin bir-biri ilə əlaqəli olmadığı bildirilib. Diplomatik təmaslar vasitəçilər üzərindən davam etdirilir.

ABŞ ilə İran arasında mümkün danışıqlarla bağlı yeni açıqlamalar diqqət çəkib. Ağ Ev Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşnerin çərşənbə axşamı Qətərdə İran rəsmiləri ilə görüşəcəyini açıqlayıb. Bildirilib ki, Dohada həm yüksək səviyyəli görüşlər, həm də texniki danışıqlar keçiriləcək. Görüşlərin anlaşma memorandumu ilə bağlı müzakirələrə həsr olunacağı qeyd edilib. Bununla yanaşı, İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ rəsmiləri ilə planlaşdırılmış görüşün olmadığını bəyan edib. Tərəflərin fərqli açıqlamaları diplomatik proses ətrafında qeyri-müəyyənliyi artırıb. Hazırda beynəlxalq ictimaiyyət Qətərdə mümkün təmasların baş tutub-tutmayacağını diqqətlə izləyir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın dondurulmuş aktivləri ilə bağlı yeni mexanizm təklif edildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, vəsaitlərin istifadəsinə ABŞ və Qətər nəzarət edə bilər. Məqsəd həmin pulların terror fəaliyyətlərinə yönəlməsinin qarşısını almaqdır. Vens qeyd edib ki, vəsaitlər İran xalqı üçün ərzaq alışına yönəldilə bilər. Təklifdə ABŞ-dən buğda və qarğıdalı alınması da nəzərdə tutulur. Plan Qətər tərəfinin iştirakı ilə hazırlanıb. Danışıqların tərkib hissəsi kimi bu məsələ müzakirə olunur.

ABŞ və İran arasında diplomatik proses pərdəarxası təmaslarla davam edir. İsveçrədə müxtəlif ölkələrin diplomatları arasında məxfi görüşlərin keçirildiyi bildirilir. Cared Kuşnerin İsveçrədə olduğu qeyd olunur. Qətərin Baş naziri və İsveçrənin xarici işlər naziri arasında da görüş baş tutub. Pakistan, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin daxil olduğu qrup gələcək addımları müzakirə edir. Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Nəqvi isə Tehranda Abbas Əraqçi ilə görüşür. Rəsmi danışıqlar təxirə salınsa da, diplomatik fəaliyyət dayanmayıb. Tərəflər mümkün razılaşma üçün səylərini davam etdirirlər.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla bağlı danışıqların bazar günü baş tuta biləcəyini bildirib. O qeyd edib ki, diplomatik proses davam edir və tərəflər arasında təmaslar saxlanılır. Vensin sözlərinə görə, Stiv Uitkoff və Cared Kuşner hazırda İsveçrədədir. ABŞ administrasiyası atəşkəsin qorunacağına ümid edir. Vitse-prezident İranın Hörmüz boğazını bağlaması ilə bağlı iddiaların təsdiqlənmədiyini deyib. O, bununla bağlı sübut olmadığını vurğulayıb. Vaşinqton bölgədə sabitliyin qorunmasına çalışdığını bildirir. Danışıqların gələcəyi diqqətlə izlənilir.

Ötən şənbə günü, 11 aprel 2026-cı ildə Pakistanın paytaxtı ABŞ və İran arasında birbaşa danışıqların ilk raunduna ev sahibliyi etdi. Bu görüş tərəflərin bir həftəlik atəşkəs barədə razılığa gəlməsindən sonra baş tutub və 2015-ci il Nüvə sazişindən bəri ilk, 1979-cu il İslam İnqilabından bəri isə ən yüksək səviyyəli birbaşa təmasdır. Dünyanın Donald Trampın "bütün sivilizasiyanı məhv etmək" təhdidinin gerisayışını izlədiyi bir vaxtda, bu tarixi sülh prosesini idarə edən şəxslər kimlərdir?

11 aprel 2026-cı il tarixində ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens (JD Vance) və yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti İran rəsmiləri ilə kritik sülh danışıqları aparmaq üçün Pakistanın paytaxtı İslamabada gəlib. Vens və heyəti daşıyan təyyarələr İslamabad yaxınlığındakı Nur Xan hərbi hava bazasına eniş edib. ABŞ heyətində mühüm fiqurlar yer alır:

ABŞ və İran gözlənilmədən iki həftəlik atəşkəs elan etdilər, lakin bundan sonra nələrin baş verəcəyi ilə bağlı saysız-hesabsız suallar açıq qalır. İsrail də hesabatlara görə, könülsüz olsa da, atəşkəsə razılıq verib. Vaşinqton və Tehran "qələbə" elan etsələr də, bu müharibənin bitdiyini söyləmək hələ çox tezdir. Bir çox əsas məsələ həll olunmamış qalır, raketlər və pilotsuz uçuş aparatları (dronlar) atəşkəs elanından sonra belə bölgədə uçmağa davam edir. Belə ki, bir neçə Körfəz ölkəsi çərşənbə günü İranın hücumlarına məruz qaldığını bildirib, İsrail isə Livanda böyük zərbələr endirib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff 22 yanvar tarixində Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə görüşəcək. Uitkoff bildirib ki, o, Rusiyaya səfərini ABŞ prezidentinin kürəkəni Cared Kuşner ilə birlikdə həyata keçirəcək. Görüşün detalları açıqlanmasa da, tərəflər arasında müzakirələrin qapalı formatda aparılacağı gözlənilir.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin xüsusi nümayəndəsi, Rusiya Birbaşa İnvestisiya Fondunun (RФПİ) baş icraçı direktoru Kirill Dmitriev ABŞ-a getdiyini açıqlayıb. Bundan əvvəl xəbər verilmişdi ki, Tramp Ukraynadakı konfliktin nizamlanması üzrə danışıqların növbəti mərhələsini elan edib. ABŞ Prezidenti qısa müddət üçün Floridaya gedəcəyini və “çoxsaylı görüşlərin planlaşdırıldığını” qeyd edib.