#qlobal iqtisadiyyat

Rusiya ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın qlobal iqtisadiyyata ciddi zərər vura biləcəyini bildirib. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Moskvanın İran rəsmiləri ilə əlaqə saxladığını təsdiqləyib. O, mövcud iqtisadi vəziyyəti kifayət qədər ağır kimi qiymətləndirib. Peskov İranın Vladimir Putinlə telefon danışığı üçün müraciət etmədiyini də açıqlayıb. Rusiya tərəfləri gərginliyi artırmamağa çağırıb. Moskva münaqişənin diplomatik yollarla həllinin vacibliyini vurğulayır. Rusiya hesab edir ki, qarşıdurmanın davam etməsi dünya iqtisadiyyatı üçün əlavə risklər yarada bilər. Kreml vəziyyəti diqqətlə izlədiyini bildirir.

Beynəlxalq Valyuta Fondu enerji təchizatında uzunmüddətli fasilələrin dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi risk yaradacağını bildirib. Fondun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın iqtisadi proqnozları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Fond müxtəlif inkişaf ssenarilərini nəzərdən keçirməyə davam edəcək. Mumssen enerji qiymətlərinin bir çox ölkə üçün həlledici əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O hesab edir ki, enerji təchizatında uzunmüddətli problemlər qlobal artıma və inflyasiyaya mənfi təsir göstərə bilər. Beynəlxalq Valyuta Fondu cari il üzrə dünya iqtisadiyyatının 3 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Lakin regiondakı hərbi gərginlik bu proqnozlara təsir edə bilər. Ekspertlər enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen hökumətləri qiymət sabitliyini qorumağa çağırıb. O bildirib ki, son illərdə dünya iqtisadiyyatı pandemiya, yaşayış xərclərinin artması, ticarət gərginlikləri və silahlı münaqişələr kimi ardıcıl böhranlarla üzləşib. Mumssen süni intellekt və rəqəmsal maliyyə texnologiyalarının sürətli inkişafının da iqtisadi mühitə təsir etdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq sistem daha parçalanmış və çoxqütblü quruluşa doğru dəyişir. Ekspert hesab edir ki, dünya iqtisadiyyatı indiyədək dayanıqlılıq nümayiş etdirsə də, qeyri-müəyyənlik yüksək olaraq qalır. O, hökumətlərə dövlət maliyyəsini sağlam saxlamağı, inflyasiya və dövlət borcunu nəzarətdə saxlamağı tövsiyə edib. Mumssen təchizat zəncirindəki pozuntuların qiymət sabitliyini təhdid etdiyini də bildirib. Onun fikrincə, iqtisadi siyasətdə etibarlılığın qorunması hazırkı dövrdə əsas prioritetlərdən biridir.

ABŞ və İran arasında davam edən qarşıdurma qlobal bazarlara təsir göstərib. Brent markalı neftin qiyməti üç faizdən çox artaraq 78 dollara yaxınlaşıb. Bahalaşmaya əsas səbəb kimi ABŞ-İran gərginliyi və Hörmüz boğazı ilə bağlı narahatlıqlar göstərilir. Eyni zamanda qızılın qiyməti təxminən üç faiz aşağı düşüb. Qızılın bir unsiyası 4 005,59 dollara enib. Ekspertlər enerji bazarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər. Bazarlar ABŞ və İran arasındakı növbəti addımları izləyir.

BVF rəsmisi Zeyn Zeydane Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitliyin Afrikaya təsir edəcəyini bildirib. O, gübrə ixracındakı pozuntuların ərzaq təhlükəsizliyinə risk yaratdığını deyib. Zeydane ölkələrə dəstəyin prioritet olduğunu vurğulayıb. O əlavə edib ki, təsirlərin aradan qaldırılması bir neçə ay çəkə bilər. Körfəz ölkələrində ixracın tam bərpası 6–7 ay tələb edir.

Qətər Baş naziri ABŞ və İran arasında İsveçrədə aparılan danışıqların mühüm nəticələr verdiyini bildirib. O qeyd edib ki, memorandum müharibənin dayandırılması üçün çərçivə yaradır. Şeyx Məhəmməd danışıqların regional təhlükəsizlik və qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, texniki qruplar işini davam etdirəcək. Prosesin institusional şəkildə aparılması vacib hesab olunur. Qətər dialoqun davamlı olmasını dəstəkləyir. Yeni mərhələnin başladığı bildirilir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron G7 sammitində ABŞ–İran razılaşmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, G7 ölkələrinin bu sənədə yekdilliklə müsbət yanaşdığını qeyd edib. Makron razılaşmanın regiondakı sabitliyi gücləndirdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, əvvəlki gərginlik iqtisadiyyata ciddi təsir göstərirdi. O, diplomatik həllin vacibliyini xüsusi qeyd edib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın rolunu da xatırladıb. G7 ölkələri razılaşmanı regional sabitlik üçün müsbət addım kimi qiymətləndirir. Mətbuat konfransı beynəlxalq diqqət mərkəzində olub.

Hindistanın Baş naziri Narendra Modi Hörmüz boğazının açıq qalmasının qlobal iqtisadiyyat üçün vacib olduğunu bildirib. O, ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə bu mövzuda razılaşma əldə olunduğunu qeyd edib. Modi dəniz nəqliyyatında azad hərəkətin vacibliyini vurğulayıb. Hindistanın uzun müddətdir bu prinsipə dəstək verdiyi bildirilib. Hörmüz boğazının enerji və ticarət üçün strateji əhəmiyyət daşıdığı qeyd olunub. Modi beynəlxalq dəniz yollarında təhlükəsizliyin təmin olunmasının vacibliyini deyib. Açıqlama G7 çərçivəsində aparılan müzakirələr zamanı verilib. Bölgənin qlobal iqtisadiyyat üçün kritik rolu bir daha vurğulanıb.

Neft qiymətləri Donald Trampın İranla bağlı sərt açıqlamalarından sonra yenidən artıb. Brent markalı neft 0,7 faiz yüksələrək 79,50 dollar olub. WTI markalı neft isə 0,6 faiz artaraq 76,54 dollar səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımı geosiyasi risklərin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir. Tramp ABŞ-nin İranla razılaşma uğursuz olarsa hərbi əməliyyatlara qayıda biləcəyini bildirib. Buna baxmayaraq, bazarlar hələ də üç aylıq minimum səviyyələrə yaxın qalır. Analitiklər ümumi trendin zəif olduğunu qeyd edirlər. Enerji bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın tam imzalandığını bəyan edib. O, bu açıqlamanı Fransanın Evian şəhərində səsləndirib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb. ABŞ Prezidenti boğazın cümə gününə qədər tam fəaliyyətə başlayacağını bildirib. O, bunun qlobal enerji bazarları üçün mühüm hadisə olduğunu vurğulayıb. Razılaşmanın mətni hələ ictimaiyyətə təqdim edilməyib. Sənədin detallarının yaxın günlərdə açıqlanacağı gözlənilir. Məsələ Yeddilər Qrupu sammitinin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Yeddilər Qrupu sammiti öncəsi Cenevrəyə gəlib. Onun daha sonra Fransanın Evian şəhərinə yollanacağı gözlənilir. Həmin şəhərdə dünya liderlərinin iştirakı ilə sammit keçiriləcək. Görüşün əsas mövzularından biri İran-ABŞ razılaşması olacaq. Hörmüz boğazında vəziyyət də müzakirələrdə mühüm yer tutacaq. Liderlər beynəlxalq gəmiçilik və enerji təhlükəsizliyi məsələlərini nəzərdən keçirəcəklər. Sammitdə qlobal iqtisadiyyatla bağlı fikir mübadiləsi də aparılacaq. Tədbirin nəticələri beynəlxalq siyasətə təsir göstərə biləcək qərarlarla yadda qala bilər.