Beynəlxalq Enerji Agentliyi qlobal neft təchizatının bu il sutkada 4,3 milyon barel azalacağını proqnozlaşdırıb. Bu göstərici əvvəlki 3,7 milyon barellik proqnozdan yüksəkdir. Hörmüz və Babül-Məndəb boğazlarında vəziyyətin qeyri-müəyyən qalması təchizat gözləntilərinə təsir edib. IEA qlobal neft təchizatının sutkada 102,02 milyon barelə düşəcəyini bildirib. Davam edən müharibənin neft bazarında kəsiri artırdığı qeyd olunub.
#qlobal iqtisadiyyat
Qlobal bazarda neftin ucuzlaşması ABŞ-da yanacaq qiymətlərinə hələlik təsir göstərməyib. Ekspertlər bildirirlər ki, beynəlxalq qiymət dəyişikliklərinin pərakəndə satış qiymətlərinə əks olunması adətən bir həftə və ya daha uzun çəkir. Yüksək aviabilet qiymətlərinə görə yay tətilinə avtomobillə gedən amerikalılar bahalı yanacaqla üzləşirlər. Donald Tramp isə yanacaq qiymətlərinin enməsinin inflyasiyanı azaltmaq və seçkilər öncəsi iqtisadi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını hesab edir.
ABŞ–İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı mümkün razılaşma gözləntiləri dünya neft bazarında qiymətlərin kəskin enməsinə səbəb olub. WTI markalı neft 5 faiz ucuzlaşaraq 76,32 dollara düşüb. Brent markalı neftin qiyməti isə yenidən 80 dollar həddindən aşağı enib. Analitiklər bunu boğazda neft nəqlinin normallaşacağına dair artan ümidlərlə əlaqələndirirlər. Son aylarda bölgədəki gərginlik neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olmuşdu.
İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı aparılan danışıqlar dünya bazarında neftin ucuzlaşmasına səbəb olub. "Brent" markalı neftin qiyməti 1,56 faiz azalaraq 89,32 ABŞ dollarına düşüb. ABŞ-ın "Vest Texas İntermediate" markalı nefti də 1,35 faiz ucuzlaşıb. Analitiklər danışıqların Hörmüz boğazının fəaliyyətinin bərpası istiqamətində irəliləyişə işarə etdiyini bildirirlər. Bu gözləntilər bazarda təkliflə bağlı narahatlıqları azaldıb. Nəticədə neft qiymətlərində eniş müşahidə olunub. Bazar iştirakçıları danışıqların nəticələrini diqqətlə izləyirlər.
ABŞ və İranın qarşılıqlı hücumları dayandırması neft bazarında qiymətlərin aşağı düşməsinə səbəb olub. Brent markalı neftin qiyməti 8 faiz azalaraq bir barel üçün 86 ABŞ dollarına enib. Bundan əvvəl Hörmüz boğazı ətrafındakı gərginlik qiymətlərin sürətlə yüksəlməsinə gətirib çıxarmışdı. Keçən həftə Brent nefti 100 ABŞ dollarını ötərək may ayından bəri ən yüksək səviyyəyə çatmışdı. Gərginliyin azalması bazarda riskləri zəiflədib. Analitiklər regiondakı vəziyyətin neft bazarına təsirini davam etdirəcəyini bildirirlər. Hörmüz boğazındakı hadisələr qiymətlərin əsas hərəkətverici amillərindən biri olaraq qalır.
Kanada dolları ABŞ-ın yeni tarif təhdidləri fonunda bir həftənin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. İnvestorlar Kanada Bankının faiz artımı ehtimalını azaldıblar. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kanada mallarına 50 faiz tarif tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Vaşinqton bu qərarı ticarət münasibətlərindəki narazılıqlarla əsaslandırıb. Tariflərin avqustun 19-dan qüvvəyə minməsi gözlənilir. ABŞ-Kanada ticarət gərginliyinin valyuta bazarlarına təsir etdiyi bildirilir.
Rusiya ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın qlobal iqtisadiyyata ciddi zərər vura biləcəyini bildirib. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Moskvanın İran rəsmiləri ilə əlaqə saxladığını təsdiqləyib. O, mövcud iqtisadi vəziyyəti kifayət qədər ağır kimi qiymətləndirib. Peskov İranın Vladimir Putinlə telefon danışığı üçün müraciət etmədiyini də açıqlayıb. Rusiya tərəfləri gərginliyi artırmamağa çağırıb. Moskva münaqişənin diplomatik yollarla həllinin vacibliyini vurğulayır. Rusiya hesab edir ki, qarşıdurmanın davam etməsi dünya iqtisadiyyatı üçün əlavə risklər yarada bilər. Kreml vəziyyəti diqqətlə izlədiyini bildirir.
Beynəlxalq Valyuta Fondu enerji təchizatında uzunmüddətli fasilələrin dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi risk yaradacağını bildirib. Fondun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın iqtisadi proqnozları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Fond müxtəlif inkişaf ssenarilərini nəzərdən keçirməyə davam edəcək. Mumssen enerji qiymətlərinin bir çox ölkə üçün həlledici əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O hesab edir ki, enerji təchizatında uzunmüddətli problemlər qlobal artıma və inflyasiyaya mənfi təsir göstərə bilər. Beynəlxalq Valyuta Fondu cari il üzrə dünya iqtisadiyyatının 3 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Lakin regiondakı hərbi gərginlik bu proqnozlara təsir edə bilər. Ekspertlər enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər.
Beynəlxalq Valyuta Fondunun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen hökumətləri qiymət sabitliyini qorumağa çağırıb. O bildirib ki, son illərdə dünya iqtisadiyyatı pandemiya, yaşayış xərclərinin artması, ticarət gərginlikləri və silahlı münaqişələr kimi ardıcıl böhranlarla üzləşib. Mumssen süni intellekt və rəqəmsal maliyyə texnologiyalarının sürətli inkişafının da iqtisadi mühitə təsir etdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq sistem daha parçalanmış və çoxqütblü quruluşa doğru dəyişir. Ekspert hesab edir ki, dünya iqtisadiyyatı indiyədək dayanıqlılıq nümayiş etdirsə də, qeyri-müəyyənlik yüksək olaraq qalır. O, hökumətlərə dövlət maliyyəsini sağlam saxlamağı, inflyasiya və dövlət borcunu nəzarətdə saxlamağı tövsiyə edib. Mumssen təchizat zəncirindəki pozuntuların qiymət sabitliyini təhdid etdiyini də bildirib. Onun fikrincə, iqtisadi siyasətdə etibarlılığın qorunması hazırkı dövrdə əsas prioritetlərdən biridir.
ABŞ və İran arasında davam edən qarşıdurma qlobal bazarlara təsir göstərib. Brent markalı neftin qiyməti üç faizdən çox artaraq 78 dollara yaxınlaşıb. Bahalaşmaya əsas səbəb kimi ABŞ-İran gərginliyi və Hörmüz boğazı ilə bağlı narahatlıqlar göstərilir. Eyni zamanda qızılın qiyməti təxminən üç faiz aşağı düşüb. Qızılın bir unsiyası 4 005,59 dollara enib. Ekspertlər enerji bazarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər. Bazarlar ABŞ və İran arasındakı növbəti addımları izləyir.
BMT baş katibi Antonio Quterreş Yaxın Şərqdəki münaqişənin “ən böyük enerji şoku” yaratdığını bildirib. O, inkişaf etməkdə olan ölkələrin borc, ərzaq və inkişaf böhranı ilə üzləşdiyini deyib. Quterreş diplomatik razılaşmanın müəyyən rahatlama verəcəyini, lakin təsirlərin uzun sürəcəyini vurğulayıb.
BVF rəsmisi Zeyn Zeydane Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitliyin Afrikaya təsir edəcəyini bildirib. O, gübrə ixracındakı pozuntuların ərzaq təhlükəsizliyinə risk yaratdığını deyib. Zeydane ölkələrə dəstəyin prioritet olduğunu vurğulayıb. O əlavə edib ki, təsirlərin aradan qaldırılması bir neçə ay çəkə bilər. Körfəz ölkələrində ixracın tam bərpası 6–7 ay tələb edir.