İran və Oman Hörmüz boğazı ilə bağlı razılığa gəlib. Açıqlamanı İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun sözçüsü verib. Tərəflər arasında danışıqlar təxminən bir ay əvvəl başlayıb. İran rəsmisi danışıqların hər iki tərəfin qəbul etdiyi nəticə ilə yekunlaşdığını bildirib. Razılaşma Hörmüz boğazının sularında İran və Omanın paylarını əhatə edir. Boğazdan əldə olunan gəlirlərin bölgüsü ilə bağlı da razılığın əldə edildiyi bildirilir. Razılaşmanın konkret bölgü nisbətləri açıqlanmayıb. İran tərəfi ABŞ-ni danışıqları ləngitməkdə ittiham edib.
#Maskat
İran və Oman Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz hərəkətinin mərhələli şəkildə bərpası məqsədilə müvəqqəti dəniz dəhlizinin yaradılması və boğazın minalardan təmizlənməsi üzrə birgə layihənin həyata keçirilməsi məsələsini müzakirə edib. Tərəflərin birgə açıqlamasında danışıqlar zamanı təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpasına imkan verəcək mərhələli çərçivənin nəzərdən keçirildiyi bildirilib.
Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi Tehranda iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Danışıqların əsas mövzularından biri Hörmüz boğazındakı vəziyyət olub. Tərəflər gəmilərin təhlükəsiz keçidinin təmin edilməsi məsələsini nəzərdən keçiriblər. Görüşdə İran–Oman münasibətləri də müzakirə olunub. Tehran və Maskat Hörmüz boğazı ilə bağlı siyasi məsləhətləşmələri davam etdirirlər. Tərəflər bölgədə sabitliyin möhkəmləndirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar. Bədr əl-Busaidinin səfəri iki ölkə arasında diplomatik təmasların davamı kimi qiymətləndirilir. Oman nazirinin Tehranda digər yüksək vəzifəli rəsmilərlə də görüşəcəyi gözlənilir.
İran və Oman Hörmüz boğazından gəmilərin keçməsi üçün nəzərdə tutulan marşrut xəritəsi üzrə razılığa gəlib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, razılaşmanın əldə olunmasına baxmayaraq, proses hələ tam başa çatmayıb. Tehran və Maskat üç aydır təhlükəsiz gəmiçilik marşrutlarının müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar aparır. İran tərəfi son üç həftədə danışıqlarda əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu açıqlayıb. Marşrut xəritəsinin İranın müdafiə, təhlükəsizlik və ətraf mühit üzrə qurumlarının iştirakı ilə hazırlandığı bildirilib. Tərəflər hələ də birgə açıqlamanın məzmunu və digər məsələlər üzrə fikir mübadiləsini davam etdirirlər. İran razılaşmanın iki ölkənin suverenliyini qoruyaraq gəmilərin təhlükəsiz keçidini təmin etməyə yönəldiyini vurğulayıb.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Omanla Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların rəvan getdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bəzi qüvvələr razılaşmaya mane olmağa çalışır. Bəqayi Omanla anlaşmanın əldə olunmasının mümkün olduğunu və bunun danışıqlarda mühüm mərhələ olacağını qeyd edib. İran rəsmisi mane olan tərəflərin adını açıqlamayıb. O, ABŞ-nin Hörmüz boğazındakı fəaliyyətlərini tənqid edib və bunun su yolunun təhlükəsizliyinə mənfi təsir etdiyini bildirib. Tehran ABŞ-nin dəniz mühasirəsini təcavüz aktı kimi qiymətləndirir. İran və Oman arasında danışıqlar Hörmüz boğazında gəmiçiliyin gələcəyi ilə bağlı davam edir.
Oman hökuməti Hörmüz boğazından keçən gəmilərə qarşı təkrarlanan hücumları pisləyib. Maskat bu hücumların beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib. Oman Xarici İşlər Nazirliyi belə hərəkətlərin ərazi sularının suverenliyinə də zidd olduğunu vurğulayıb. Nazirlik Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təşkili ilə bağlı aparılan danışıqlara da münasibət bildirib. Danışıqların müsbət istiqamətdə irəlilədiyi açıqlanıb. Oman bütün tərəfləri danışıqların uğuruna təhlükə yarada biləcək addımlardan çəkinməyə çağırıb. Maskat bölgədə gərginliyi artıracaq hərəkətlərdən uzaq durulmasının vacibliyini vurğulayıb. Oman hökuməti Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəniz nəqliyyatının təmin edilməsinə çağırıb.
Vaseda Universitetinin professoru Abdullah Baabud Omanın Hörmüz boğazında gərginliyin azaldılması istiqamətində fəal rol oynadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Oman İranın boğaza tam nəzarətini dəstəkləmir və beynəlxalq hüquqa uyğun həll yollarını müdafiə edir. Professor qeyd edib ki, Maskat Tehranla dialoqu davam etdirərək təhlükəsiz gəmiçilik üçün kompromis axtarır. Omanın bütün tərəflərlə işləmək bacarığının onu etibarlı vasitəçiyə çevirdiyi vurğulanıb. Analitik danışıqlarda müəyyən irəliləyişlərin olduğunu da bildirib. Onun fikrincə, Hörmüz boğazı ABŞ və İran arasında əsas müzakirə mövzularından biri olaraq qalır.
Oman və İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi və açıq dəniz hərəkətini bir daha təsdiqləyib. Tərəflər İslamabad memorandumuna uyğun dialoq və koordinasiyanın davam etdirilməsini vurğulayıb. Məqsəd dəniz təhlükəsizliyi və regional sabitliyi gücləndirməkdir.
Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi İran və ABŞ arasında əldə olunan anlaşmanı yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu razılaşmanı dəstəkləməlidir. Nazir əldə olunan nəticəni diplomatiyanın uğuru kimi dəyərləndirib. Onun fikrincə, dialoq qarşıdurmadan daha səmərəli nəticə verir. Əl-Busaidi bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. O, anlaşmanın təhlükəsizliyə müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirib. Oman uzun müddətdir Tehran və Vaşinqton arasında vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirir. Rəsmi Maskat diplomatik həll yollarının tərəfdarı olduğunu bir daha nümayiş etdirib.
Oman sahilləri yaxınlığında tankerin naməlum mərmi ilə vurulduğu bildirilir. Hadisənin Oman sahilindən təxminən 11 kilometr məsafədə baş verdiyi açıqlanıb. Gəmidə olan heyətin təhlükəsiz olduğu qeyd edilir. Ətraf mühitə zərər dəymədiyi bildirilir. Tankerin yoluna davam etdiyi açıqlanıb. Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır. Dəniz nəqliyyatına ehtiyatlılıq çağırışı edilib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.
"Lloyd’s List" gəmiçilik jurnalının monitorinq etdiyi izləmə məlumatlarına görə, Omanın üç gəmisi Hörmüz boğazını İranın Larək adası yaxınlığındakı "təsdiqlənmiş dəhlizindən" kənar keçir.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ ilə nüvə proqramı üzrə dolayı danışıqların ikinci raundunda iştirak etmək üçün İsveçrəyə səfər edib. Planlaşdırmaya əsasən, İran və ABŞ arasında ikinci raund dolayı danışıqlar çərşənbə axşamı keçiriləcək və prosesə yenidən Oman vasitəçilik edəcək. Tərəflər arasında ilk raund ötən həftə Maskatda baş tutmuş və hər iki tərəf tərəfindən “yaxşı başlanğıc” kimi qiymətləndirilmişdi.