İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın ölkəsinin şimal-qərb və cənub-şərq sərhədlərində daxili sarsıntılar yaratmaq planlarına diqqət çəkərək, "Qonşularımız olmasaydı, vəziyyət fərqli ola bilərdi" şəklində verdiyi bəyanat Tehrandakı strateji narahatlıqları və dəyişən regional reallıqları bir daha gündəmə gətirib. İran lideri xarici güclərin sərhədyanı bölgələrdən ölkəyə iğtişaşlar keçirmək niyyətində olduğunu, lakin region dövlətlərinin bu təxribatlara izin verməyərək İrana dəstək nümayiş etdirdiyini xüsusi vurğulayıb. Müharibə riskləri, sanksiyalar və daxili böhranlar fonunda İran rejiminin illərdir Cənubi Qafqazda yürütdüyü təsir siyasəti, bölgəyə yanaşması və Tehranın üzləşdiyi geosiyasi təhdidlər barədə Yaxın Şərq üzrə ekspert Rufiz Hafizoğlu Crossmedia.az-a açıqlama verib.
#İran-Azərbaycan münasibətləri
Aprelin 23-də Azərbaycan Respublikasının Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Ramin Məmmədov İran İslam Respublikasının ölkəmizdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Müctəba Dəmirçilu ilə görüşüb. Görüşdə Azərbaycan ilə İran arasında dini sahədə əməkdaşlıq məsələləri, qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf perspektivləri və regionda dini sabitliyin qorunmasının əhəmiyyəti müzakirə olunub.
İran və Azərbaycan Respublikası Astara sərhəd keçidində koordinasiyanı gücləndirərək, yük maşınlarının hərəkətini sürətləndirmək və artırmaq barədə razılığa gəliblər. Xüsusi diqqət tez xarab olan məhsulların daşınmasına yönəldiləcək. İranın Azərbaycandakı səfiri Möctəbə Damirçilu sərhədi ziyarət edərək trafik vəziyyətini yoxlayıb və hər iki ölkənin rəsmiləri ilə ayrı-ayrılıqda görüşlər keçirib. Görüşlər zamanı yük maşınlarının tranzitinin sürətləndirilməsi və asanlaşdırılması, ticarət yükünün həcminin artırılması və gözləmə müddətlərinin azaldılması barədə razılıq əldə olunub.
İranın Ərdəbil vilayəti ilə Azərbaycan arasında iqtisadi imkanları inkişaf etdirmək olar. Bunu İran prezidenti çəsud Pezeşkian bu gün şimal-qərbdə yerləşən Ərdəbil vilayətində investorlar və iş adamları ilə görüşdə deyib. Onun sözlərinə görə, Ərdəbil Azərbaycanla sərhəddə yerləşir. Bu vilayətin özünəməxsus potensialı var.
Azərbaycan və İran arasında mədəniyyət və incəsənət sahəsində əməkdaşlığın önəmi müzakirə olunub. Bu barədə AzerVoice Azərbaycanın İrandakı səfirilyinə istinadən məlumat verib. Məlumata görə, Azərbaycanın İrandakı səfiri Əli Əlizadə İranın mədəniyyət və islami irşad naziri Seyid Abbas Salehi ilə görüşüb. Görüşdə hər iki ölkənin xalqlarının ortaq tarixi, mənəvi və mədəni bağlılığının əlaqələrin möhkəmləməsinə verdiyi töhfə vurğulanaraq, mədəniyyət və incəsənət sahəsində əməkdaşlığın önəmi qeyd olunub.
Azərbaycan ilə İran İslam Respublikası arasındakı münasibətlər Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərqin geosiyasi xəritəsində ən mürəkkəb və çoxqatlı düyünlərdən birini təşkil edir. Burada əsrlərlə formalaşmış tarixi və mədəni bağlar, iqtisadi maraqlar, kəskin təhlükəsizlik məsələləri və ideoloji qarşıdurmalar bir-birinə qarışır. Xatırladaq ki, Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ardıcıl şəkildə Tehranla mehriban qonşuluq və qarşılıqlı faydalı münasibətlərin inkişafı üçün çalışıb. Fəqət bu yol təkcə əməkdaşlığın gülləri ilə deyil, həm də etimadsızlıq, şübhəçilik və İranın təsirli dairələrindən açıq müqavimətin tikanları ilə dolu olub. Bu təhlilin məqsədi həmin ziddiyyətlərin düyünlərini açmaq, obyektiv çətinlikləri süni yaradılmış problemlərdən ayırmaq və göstərməkdir ki, mövcud gərginliklərə baxmayaraq, İran üçün strateji maraq qarşıdurmada deyil, Bakı ilə çoxşaxəli əməkdaşlığın dərinləşdirilməsindədir.
Onun sözlərinə görə, ölkədə İsrailin İranla 12 günlük müharibəsində guya Azərbaycanın İsrailə dəstək verdiyi ilə bağlı yayılan iddialar irəli sürülür. İlk öncə bu iddiaların hansı faktlara əsaslandığını araşdırmaq lazımdır. Ölkənin təhlükəsizlik xidmətləri bu haqda heç bir hesabat verməyib və bu iddaları təsdiqləməyiblər.