ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni açıqlamasında Vaşinqtonun bu strateji dəniz keçidinə yanaşmasını izah edib. Tramp bildirib ki, ABŞ bölgədəki vəziyyəti izləməyə davam edəcək, lakin boğazın hər hansı bir tərəfin tam nəzarəti altına keçməsini qəbul etməyəcək. Açıqlama ABŞ–İran danışıqlarının davam etdiyi və Hörmüz boğazının gələcək statusu ilə bağlı müxtəlif iddiaların gündəmdə olduğu bir vaxta təsadüf edir. Analitiklər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı məsələsi hazırda ABŞ–İran danışıqlarında enerji təhlükəsizliyi, beynəlxalq ticarət marşrutları və regional sabitlik baxımından əsas mövzulardan biri olaraq qalır.
#Dəniz təhlükəsizliyi
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Hörmüz boğazında mümkün təhlükəsizlik böhranı ilə bağlı “Plan B” hazırlanmasının vacibliyini vurğulayıb. O bildirib ki, Vaşinqton və müttəfiqləri müxtəlif ssenarilərə hazır olmalı, eyni zamanda boğazın açıq qalması üçün diplomatik həll yollarına üstünlük verməlidirlər. Rubio əlavə edib ki, danışıqlarda müəyyən irəliləyiş müşahidə olunsa da, tərəflər arasında hələ də ciddi fikir ayrılıqları qalır.
NATO baş katibi Mark Rutte Hörmüz boğazında təhlükəsizliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayaraq İranı naviqasiya azadlığına qarşı fəaliyyətlərdə ittiham edib. O bildirib ki, strateji su yollarının açıq qalması və beynəlxalq tranzitin təmin olunması üçün dövlətlər arasında koordinasiyalı əməkdaşlıq zəruridir.
İsrail qüvvələri Qlobal Sumud Flotiliyasında olan “Andros” gəmisini Qəzzadan 82 dəniz mili uzaqda ələ keçirib; indiyədək 61 gəmi saxlanılıb, doqquz gəmi isə Qəzzaya doğru hərəkət edir.
İranın Hörmüz boğazında yeni yaradılan PGSA qurumu X sosial şəbəkəsində elan edib ki, boğazdan keçən bütün gəmilər rəsmi icazə almalıdır. Qanunsuz keçid qadağan edilib və təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib.
İran rəsmisi Hörmüz boğazında yeni idarəetmə mexanizminin hazırlanaraq yaxın zamanda elan ediləcəyini bildirib. Rəsmi açıqlamaya görə, müəyyən xidmətlərə görə ödənişlərin tətbiqi də nəzərdə tutulur.
İran Hörmüz boğazında vəziyyətin artıq əvvəlki qaydada davam etməyəcəyini açıqlayıb. Tehran strateji dəniz keçidində nəzarətin İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun koordinasiyası altında həyata keçirildiyini bildirir.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran limanlarına qarşı tətbiq olunan dəniz blokadası nəticəsində 65 kommersiya gəmisinin marşrutunun dəyişdirildiyini açıqlayıb. İran isə Hörmüz boğazına nəzarətin tam şəkildə öz əlində olduğunu bildirərək, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun icazəsi olmadan heç bir gəminin keçidinə imkan verilmədiyini bəyan edib.
ABŞ-ın Hörmüz boğazını açıq keçidə məcbur etmək məqsədilə həyata keçirdiyi “Azadlıq Əməliyyatı” həm Tehran, həm də digər tərəflər üçün səhv hesablamaların riskini xeyli artırıb.
8 aprel tarixli atəşkəs razılaşmasından sonra İran kommersiya gəmilərinə doqquz dəfə atəş açıb, iki konteyner gəmisini ələ keçirib və ABŞ qüvvələrinə 10 dəfə hücum edib.
İsrail ordusu beynəlxalq sularda “Azadlıq flotiliyası”na daxil olan gəmilərə qarşı əməliyyat keçirib. Bildirilib ki, flotiliyada olan digər 17 gəmi müdaxilədən yayınaraq Yunanıstanın ərazi sularına daxil ola bilib. Qeyd olunur ki, hadisə beynəlxalq hüquq və dəniz təhlükəsizliyi baxımından ciddi müzakirələr doğurub və regionda gərginliyin artdığı bir dövrdə baş verib
Malayziya Müdafiə Nazirliyi donanmanın modernləşdirilməsi çərçivəsində həyata keçirilən raket satınalmaları ilə bağlı maliyyə detallarını açıqlayıb. Verilən məlumata görə, Türkiyədən tədarük ediləcək 24 ədəd Roketsan istehsalı olan ATMACA gəmiəleyhinə raketi üçün 79,5 milyon avro ödəniş ediləcək.