#Qırmızı dəniz

Dünya bazarında neft qiymətləri təxminən 2 faiz artıb. Bahalaşmaya ABŞ və İran arasında davam edən qarşılıqlı hücumlar təsir göstərib. Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin məhdudlaşması və Qırmızı dənizdə yaranan qeyri-müəyyənlik bazarlarda narahatlığı artırıb. Brent markalı neft 85,76 dollara, WTI isə 80,64 dollara yüksəlib. Hər iki etalon marka həftə ərzində təxminən 13 faiz bahalaşıb. Brent ardıcıl üçüncü, WTI isə ikinci həftədir yüksəliş nümayiş etdirir. Analitiklər geosiyasi risklərin qiymətlərə təsirinin davam edə biləcəyini bildirirlər. Enerji bazarlarında gərginlik investorların diqqət mərkəzində qalır.

ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik dünya bazarında neftin qiymətini bir faizdən çox artırıb. London markalı neft 85,88 dollara, ABŞ-ın Qərbi Texas markalı nefti isə 80,49 dollara yüksəlib. Ekspertlər Hörmüz və Babül-Məndəb boğazlarında mümkün fasilələrin qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. Onların fikrincə, belə bir vəziyyət yükdaşımaların sığorta xərclərini və nəqliyyat problemlərini artıracaq. "Röyters"in məlumatına görə, İran ABŞ-ın enerji obyektlərinə mümkün hücumları halında husi hərəkatından Qırmızı dənizdə neft marşrutunu bağlamağa hazır olmağı istəyib. Bu məlumat hələlik tərəflər tərəfindən təsdiqlənməyib. Enerji bazarlarında qeyri-müəyyənlik davam edir. İnvestorlar bölgədəki hadisələri yaxından izləyirlər.

Yəmənin Ədən sahilləri yaxınlığında bir tankerə altı kiçik qayığın yaxınlaşdığı bildirilib. Hadisə zamanı xəbərdarlıq atəşi açılıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu insident barədə məlumat yayıb. Hadisə sahildən təxminən 50 dəniz mili uzaqlıqda baş verib. Rəsmi qurumlar hadisə ilə bağlı araşdırma aparırlar. Gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etmək və şübhəli fəaliyyətləri bildirmək tövsiyə olunub. Ədən körfəzi və Qırmızı dəniz ətrafında təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gəmiçilik üçün əsas narahatlıq olaraq qalır.

Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas İranın Bəhreyn, Küveyt və Hörmüz boğazı yaxınlığında gəmilərə qarşı hücumlarını pisləyib. O bildirib ki, bu addımlar əldə olunmuş razılaşmanı pozur və enerji tədarükünün bərpasını təhlükə altına salır. Kallas gələn bazar ertəsi Avropa İttifaqı ilə Körfəz ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin görüş keçirəcəyini açıqlayıb. Görüşdə Hörmüz boğazı və Qırmızı dənizdə gəmiçilik azadlığının qorunması əsas müzakirə mövzularından olacaq. Avropa İttifaqı regionda gərginliyin azaldılması və beynəlxalq dəniz yollarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsini vacib hesab edir. Enerji daşımalarının davamlılığı da əsas gündəm məsələlərindən biridir. Görüşün regional təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı bildirilir.

UKMTO Yəmən sahilləri yaxınlığında dəniz insidenti barədə məlumat yayıb. Hadisə Ədən şəhərinin şimal-şərqində baş verib. Bir ticarət gəmisinə iki sürətli qayıq yaxınlaşıb. Qayıqlarda silahlı şəxslərin olduğu bildirilir. Gəminin təhlükəsizlik qrupu cavab atəşi açıb. Hücum edən qayıqlar daha sonra ərazini tərk edib. Ekipajın təhlükəsiz olduğu açıqlanıb. Hadisənin səbəbi hələlik müəyyən edilməyib.

Yəmən sahilləri yaxınlığında konteyner gəmisinə silahlı hücum cəhdi qeydə alınıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzi hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. Məlumata görə, kiçik qayıq gəminin yaxınlığına gəlib. Qayıqdakı şəxslər konteyner gəmisinə atəş açıblar. Daha sonra gəminin göyərtəsinə çıxmağa cəhd göstərilib. Hadisənin nəticələri barədə əlavə məlumat açıqlanmayıb. Bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Hadisə dəniz nəqliyyatı ilə bağlı riskləri bir daha gündəmə gətirib.

ABŞ ordusunun gecə saatlarında İranın cənub bölgələrinə təşkil etdiyi hava hücumlarına cavab olaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) regional miqyasda irihəcmli əks-həmlə əməliyyatına başladığını elan edib. Rəsmi Tehran ABŞ-a məxsus və ya Birləşmiş Ştatların istifadəsində olan cəmi 21 strateji hərbi obyektin raket və PUA-larla vurulduğunu bəyan edib.

Son illərdə qlobal narkotik bazarında baş verən tektonik dəyişikliklər Sudanı mühüm bir kəsişmə nöqtəsinə gətirib çıxarıb. Əvvəllər sadəcə tranzit ölkə kimi tanınan Sudan, 2023-cü ildə başlayan daxili müharibə və Suriyadakı siyasi dəyişikliklərdən sonra "kaptagon" adlı sintetik narkotikin qlobal istehsal mərkəzlərindən birinə çevrilmək təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Coğrafi adlandırmada bəzən elmi xüsusiyyətlərlə adlar üst-üstə düşmür. Məsələn, Meksika körfəzi suyunun fiziki-kimyəvi tərkibinə və zəngin üzvi aləminə görə əslində dəniz hesab olunmalıdır. Əksinə, Qırmızı dəniz öz xüsusiyyətlərinə görə körfəz adlandırılmağa daha uyğundur. Bu cür fərqliliklər körfəzlərin xarici sərhədlərinin şərti olmasından irəli gəlir.

Səudiyyə Ərəbistanının Turizm Naziri Əhməd Əl-Xatib bildirib ki, krallıq uzun illər bahalı lüks kurortlara fokuslandıqdan sonra artıq orta və yuxarı-orta təbəqə üçün əlçatan turizm istiqamətlərinin qurulmasına başlayıb. O, yeni layihələrin həm turistlər, həm də Həcc və Ümrə ziyarətçiləri üçün daha münasib qiymətlərlə yerləşmə imkanları yaradacağını deyib.