ABŞ hərbçiləri çoxmillətli sülhməramlı qüvvənin tərkibində Livana göndərilib

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Bəraşit kəndində bir binanı bombalayıb. Hücum atəşkəs razılaşmasının qüvvədə olduğu bir vaxtda həyata keçirilib. İsrail ordusu bir neçə şəxsin “təhlükəsizlik zonası” adlandırdığı xətti keçdiyini iddia edib. Həmin şəxslərin bir binaya daxil olduğu və İsrail hərbçiləri üçün təhlükə yaratdığı bildirilib. İsrail bu iddiaları təsdiqləyən dəlil təqdim etməyib. Livanın cənubunda İsrailin hərbi əməliyyatları atəşkəsə baxmayaraq davam edir. Mövcud razılaşmaya əsasən, İsrail qüvvələrinin Livandan mərhələli şəkildə çıxması nəzərdə tutulur. Razılaşmanı tənqid edənlər isə bunun İsrailin Livandakı hərbi mövcudluğunu möhkəmləndirə biləcəyini bildirirlər.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İran rəsmilərini ölkənin daxili işlərinə qarışmamağa çağırıb. O, Tehranla münasibətlərin müəyyən edilmiş diplomatik qaydalar əsasında qurulmalı olduğunu bildirib. Racinin sözlərinə görə, İranın Livandakı diplomatik nümayəndəliyi ilə normal münasibətlərin bərpası üçün Tehran Livan dövlətinin qərarlarına hörmət etməlidir. Nazir İran rəsmilərinin Livanın daxili məsələlərinə müdaxiləsinin dayandırılmasını tələb edib. O, son nümunə kimi İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın açıqlamalarını göstərib. Qalibafın konkret hansı fikirlərinin nəzərdə tutulduğu barədə əlavə məlumat verilməyib. Beyrut ölkənin daxili məsələlərinə dair qərarların yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətində olduğunu vurğulayır. Racinin açıqlaması Livan–İran münasibətlərində siyasi fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir.

Roma Papası XIV Leo Livan Prezidenti Jozef Aunla görüşüb. Görüşdə Livanla İsrail arasındakı qarşıdurma və ötən iyunda əldə edilmiş çərçivə sazişinin icrası müzakirə olunub. Vatikan sazişin həyata keçirilməsində yaranan çətinliklərdən ciddi narahatlığını bildirib. Müqəddəs Taxt-Tac razılaşmanın icrası üçün göstərilən səyləri dəstəklədiyini açıqlayıb. Jozef Aun Papaya Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkür edib. Livan prezidenti İsrail hücumlarının dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, İsrail qüvvələrinin işğal altında saxlanılan Livan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edib. Aun Papa XIV Leodan bu tələblərin həyata keçirilməsinə dəstəyini davam etdirməsini istəyib.

Livan Prezidenti Cozef Aun ölkənin cənubundakı mövcud vəziyyətə son qoyulmasının yenidənqurma üçün mühüm olduğunu bildirib. O, hökumətin dövlətin yenidən qurulması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb. Aunun sözlərinə görə, əsas çətinlik İsrail qüvvələrinin nəzarətdə saxladığı şəhər və kəndlərdən çıxmasından sonra həmin ərazilərin bərpasıdır. Livan ordusunun bundan sonra ölkənin cənub sərhədinədək yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Beyrut rəhbərliyi bölgədə dövlət nəzarətinin tam bərpasına çalışır. İsrail qüvvələri isə Livanın cənubunda vaxtaşırı hücumlar həyata keçirməyə davam edir. Bölgədə yaşayış evlərinin və infrastrukturun dağıdılması yenidənqurma prosesini çətinləşdirir. Livan hakimiyyəti təhlükəsizliyin təmin edilməsini genişmiqyaslı bərpa işlərinin başlanması üçün əsas şərt hesab edir.

BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı Livanda təxminən 860 min məcburi köçkünün öz yaşayış bölgələrinə qayıtdığını bildirib. Buna baxmayaraq, təxminən 360 min nəfər hələ də doğma yaşayış yerlərindən kənarda qalır. Onlardan azı 22 min nəfər kollektiv sığınacaqlarda yaşayır. Digər məcburi köçkünlər qohumlarının yanında və ya sıx məskunlaşmış kirayə mənzillərdə yerləşiblər. BMT Livanın cənubunda İsrailin yeni hava zərbələrinin növbəti köç dalğasına səbəb olduğunu bildirir. Ölkədə təhlükəsizlik vəziyyəti hələ də kövrək olaraq qiymətləndirilir. Livanın cənubunda və Bəqa vadisində hərbi fəaliyyət, hərəkət məhdudiyyətləri və partlamamış sursatlar əhali üçün təhlükə yaradır. BMT yüz minlərlə insanın humanitar yardıma ehtiyacının davam etdiyini vurğulayır.

Livan Silahlı Qüvvələrinin komandanı general Rodolf Heykəl ABŞ nümayəndə heyəti ilə görüşüb. Görüş Yərzədə Livan ordusunun komandanlığında keçirilib. Nümayəndə heyətinə Livan üzrə Amerika İşçi Qrupunun prezidenti və ABŞ-nin keçmiş səfiri Edvard Qabriel rəhbərlik edib. Tərəflər Livanda və bölgədə baş verən son hadisələri müzakirə ediblər. Görüşdə Livan ordusunun üzərinə düşən vəzifələr və qarşılaşdığı çətinliklər də nəzərdən keçirilib. Heykəl ordunun mövcud imkanları daxilində çərçivə sazişindən irəli gələn vəzifələri yerinə yetirməyə davam edəcəyini bildirib. O, İsrail qüvvələrinin hücumlarının və razılaşmaların pozulmasının davam etdiyini vurğulayıb. Görüşdə Livan üzrə Amerika İşçi Qrupunun idarə heyətinin üzvləri də iştirak ediblər.

Livanda yaranan və İranın regional proksi şəbəkəsinin əsas hərbi dayağı sayılan "Hizbullah" təşkilatının onilliklər boyu apardığı fəaliyyət ərəb dünyasında dərin yaralar açıb. Təşkilatın Livan, Suriya, Körfəz ölkələri, Yəmən və İraqda həyata keçirdiyi hərbi müdaxilələr, siyasi sui-qəsdlər, dinc əhaliyə qarşı tətbiq edilən blokadalar, dövlət çevrilişi cəhdləri və regional narkotik ticarəti ərəb dövlətlərinin suverenliyinə və mülki əhalisinə qarşı yönəlmiş sistemli cinayətlər silsiləsidir.

Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ generalı Cozef Klirfild ilə çərçivə atəşkəs razılaşmasının icrasını müzakirə edib. Görüş Beyrutda keçirilib. Tərəflər iyunun 26-da Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmanın həyata keçirilməsi üçün növbəti addımları nəzərdən keçiriblər. Müzakirələrdə general Klirfildin İsraildə apardığı danışıqlar da diqqətə alınıb. Görüş Livan üzrə Hərbi Koordinasiya Qrupunun fəaliyyəti çərçivəsində baş tutub.

Uzun illər davam edən hərbi qarşıdurmalardan və kövrək sabitlik dövrlərindən sonra Livan ilə İsrail arasında Vaşinqtonda ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə çərçivə sazişinin imzalanması regionda yeni bir siyasi mərhələnin əsasını qoyub.

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Folker Türk Beyrutdakı hücumla bağlı narahatlığını ifadə edib. O bildirib ki, hadisənin araşdırılması üçün Livana BMT missiyası göndərilib. Türk dağıdılmış yaşayış binasına baxışdan sonra beynəlxalq humanitar hüququn əsas prinsiplərinə əməl olunmadığını düşündüyünü deyib. O, həqiqətlərin üzə çıxarılmasının və münaqişənin humanitar nəticələrinin diqqətdə saxlanılmasının vacibliyini vurğulayıb. BMT rəsmisi mümkün cinayətlərin cəzasız qalmamalı olduğunu bildirib. O, məsul tərəfi konkret göstərməyib. Münaqişə tərəfləri açıqlamaya hələlik münasibət bildirməyiblər.

Livan Prezidenti Cozef Aun parlament sədri Nəbih Berrinin müharibəyə son qoyulmasını dəstəklədiyini bildirib. Aun Berrinin hökumətin siyasətinə müsbət yanaşdığını qeyd edib. Livan prezidenti onu dövlət adamı kimi qiymətləndirib. Berri ölkənin ən nüfuzlu şiə siyasətçilərindən biri hesab olunur. Livan rəhbərliyi düşmənçilik vəziyyətinin başa çatdırılmasını əsas məqsədlərdən biri kimi göstərir. Ölkədə təhlükəsizlik və siyasi sabitlik məsələləri əsas gündəmlərdən biri olaraq qalır.