İsrailin İordan çayının qərb sahilində yollar, yaşayış məntəqələri, keçidlər və divarlar üzərindən apardığı siyasət fələstinlilərin ərazi daxilində hərəkət imkanlarını getdikcə məhdudlaşdırır. Məlumata görə, xüsusilə Şərqi Qüds yaxınlığında həyata keçirilən layihələr Fələstin şəhər və kəndlərini bir-birindən ayıran yeni məkan quruluşunun formalaşmasına səbəb olur. Əl-İzəriyyə ilə Əz-Zəim arasında planlaşdırılan “Həyat toxuması yolu” buna nümunədir. Layihə üçün 2025-ci ildə 335 milyon şekel vəsait ayrılıb və yolun Fələstin nəqliyyatını Maale Adumim yaşayış məntəqəsindən uzaqlaşdırması nəzərdə tutulur.

İsrailin sağçı deputatı Tsvi Sukot İordan çayının qərb sahilində Fələstində həlak olanların xatirəsinə ucaldılmış memorialı dağıdıb. Hadisə İsrail daxilində həm hökumət, həm də müxalifət nümayəndələrinin sərt tənqidlərinə səbəb olub. Sukot Nablusun şimalındakı Madama kəndinə səfəri zamanı çəkiclə üzərində Fələstinlilərin adları yazılmış memorialı dağıdıb. Hadisənin İsrail hərbçilərinin iştirakı ilə baş verdiyi və görüntülərin sosial şəbəkələrdə yayıldığı bildirilib.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu Qəzzənin gələcəyi ilə bağlı əvvəlki mövqelərini yeni siyasi və təhlükəsizlik şəraitində yenidən gündəmə gətirir. Ekspertlərə görə, Netanyahunun son açıqlamalarında əsas yenilik mövqelərin özündə deyil, onların dəyişən şəraitdə fərqli siyasi məqsədlərlə təqdim edilməsindədir.

İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben Qvir Dəmun həbsxanasında saxlanılan fələstinli qadın məhbusların kameralarına basqın edərək onların ağır saxlanma şəraitindən şikayətlərinə sərt münasibət bildirib. İsrailin 14-cü kanalına müsahibəsi zamanı Ben Qvir məhbus qadınlardan birinin saxlanma şəraitinin çox ağır olduğunu deməsindən sonra bunun “demokratik dövlətdə normal” olduğunu bildirib. Nazir fələstinli məhbusların əziyyət çəkməli olduğunu müdafiə edib.

İsrail prezidenti İsxak Hersoq Sülh Şurasının Qəzza ilə bağlı səylərini yüksək qiymətləndirib. Şuranın nümayəndə heyətinə ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Cared Kuşner rəhbərlik edir. Hersoq Qəzza prosesinin Trampın 20 maddəlik planına uyğun olaraq növbəti mərhələlərə keçirilməsi səylərinə görə minnətdarlığını bildirib. İsrail prezidenti planın əsas elementlərindən birinin İsrailin təhlükəsizlik maraqları olduğunu deyib. O, nümayəndə heyətinin bu istiqamətdəki fəaliyyətini dəstəklədiyinibildirib. Hersoq İsrail və Qəzza xalqları üçün daha təhlükəsiz gələcəyin təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, bütün bölgənin daha təhlükəsiz gələcəyə ehtiyacı olduğunu qeyd edib. İsrail prezidentinin açıqlaması Qəzza ilə bağlı diplomatik səylərin davam etdiyi bir vaxtda səslənib.

ABŞ-ın Kolumbiya Universitetindəki fələstinli tələbə və əməkdaşların universitet rəhbərliyinə qarşı ayrı-seçkilik iddiası ilə məhkəməyə müraciət etdiyi açıqlanıb. Nyu-York Ali Məhkəməsinə təqdim edilən iddiada beş fələstin əsilli ABŞ vətəndaşı universitetin 2023-cü ilin sonundan etibarən fələstinlilərə qarşı ayrı-seçkilik etdiyini və onları təzyiq altında saxladığını bildirib.

İsrailli hüquqşünas və radikal məskunlaşma tərəfdarı Yehuda Şimonun BBC-yə verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi “bir yəhudinin həyatı 10 milyon fələstinlinin həyatına bərabərdir” ifadəsi beynəlxalq aləmdə geniş rezonans doğurub. Açıqlama təkcə fərdi bir şəxsin sərt mövqeyi kimi deyil, İsrail-Fələstin münaqişəsində son illərdə güclənən radikal millətçi və üstünlükçü ideologiyanın təzahürü kimi qiymətləndirilir.

İsrail təhlükəsizlik kabineti İordan çayının qərb sahilində 34 yeni yaşayış məntəqəsinin yaradılması üçün 434 milyon dollar vəsait ayırıb. Maliyyə naziri Bezalel Smotriç qərarı tarixi adlandırıb. İsrail 1967-ci ildən bu ərazini işğal altında saxlayır. Hazırda bölgədə 500 mindən çox israilli məskunlaşanın yaşadığı bildirilir. BMT və bir çox ölkələr İsrail yaşayış məntəqələrini beynəlxalq hüquqa zidd hesab edir. Qərar bölgədə siyasi gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə qəbul edilib.

Qəzza zolağında müharibənin başlanmasından 1000 gün ötür. HƏMAS-ın 2023-cü il 7 oktyabr tarixində İsrail ərazisinə həyata keçirdiyi hücumdan sonra başlayan silahlı qarşıdurma regionun təhlükəsizlik mühitini kökündən dəyişdirib. Bu müddət ərzində Yaxın Şərqin müxtəlif bölgələrində yeni münaqişələr meydana çıxsa da, əldə olunan kövrək atəşkəs razılaşmaları davam edən hücumların kölgəsində qalır. Fələstinlilər uzun sürən müharibənin yaratdığı ağır sosial, psixoloji və humanitar nəticələrlə üz-üzədir.

İsrail Xarici İşlər Nazirliyi işğal altındakı Qərb Sahilində fələstinlilərə qarşı zorakılıqda iştirak edən sakin qurumlara altı Qərb ölkəsi tərəfindən tətbiq edilən sanksiyaları pisləyib. Nazirliyin sözçüsü Oren Marmorstein bildirib ki, bu tədbirlər İsrail vətəndaşlarına və qurumlarına qarşı qəbul edilmiş ləkələyici addımlardır. Nazirlik əlavə edir ki, sanksiyalar yəhudilərin İsrail torpaqlarında yerləşmək hüququ və İsrail-Fələstin münaqişəsi ilə bağlı siyasi mövqe irəli sürmək cəhdlərini gizlətmək üçün zorakılığa qarşı tədbirlər kimi təqdim olunur. Altı ölkə həmçinin xəbərdarlıq edib ki, İsrail sakin hücumlarını dayandırmasa, əlavə tədbirlər görüləcək.

Reallıq budur ki, biz həlledici bir mərhələdəyik, iki dövlətli həll heç vaxt bu qədər uzaqda olmayıb. İki dövlətli həll beynəlxalq hüquqda öz əksini tapan, BMT Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilən və beynəlxalq ictimaiyyətin dəstəklədiyi yeganə əsasdır.

Qəzza zolağında dərinləşən aclığın qarşısını almaq üçün bütün sərhəd keçidlərinin dərhal və tam şəkildə açılması vacibdir.