Hesabatlar

ABŞ-ın təhlükəsizlik siyasətində yeni mərhələnin başlandığı bildirilir. Vaşinqtonun prioritetləri artıq qlobal müdaxilələrdən daha çox milli təhlükəsizlik və strateji rəqabətə yönəlir. ABŞ-da son dövrdə formalaşan yanaşmaya əsasən, “demokratiya ixracı”, “dövlət quruculuğu” və qlobal miqyasda təhlükəsizlik təminatı kimi əvvəlki onilliklərin siyasəti arxa plana keçir. Yeni doktrina “Amerika hər şeydən əvvəl” prinsipinə əsaslanır və dünya nizamını sərt güc balansı prizmasından qiymətləndirir.

Pakistanın müdafiə naziri Xvaca Asif Əfqanıstan hökumətinə qarşı "açıq müharibə" elan edib. Cümə günü səhər Pakistan hərbi təyyarələri paytaxt Kabil, Qəndəhar və Paktika vilayətlərindəki hədəflərə hava zərbələri endirib. Bu əməliyyat Əfqanıstanın bir neçə saat əvvəl iki ölkə arasındakı sərhəd bölgəsində həyata keçirdiyi hərbi hücuma cavab olaraq gerçəkləşdirilib.

Hindistanın Baş naziri Narendra Modi bu gün, çərşənbə günü İsrailə rəsmi səfərə gəlir. Bu, onun 2014-cü ildə hökumət başçısı vəzifəsinə başlamasından bəri İsrailə ikinci rəsmi səfəridir. Xatırladaq ki, Modi 2017-ci ilin iyulunda İsrailə səfər edən ilk Hindistan Baş naziri kimi tarixin yaddaşına həkk olunmuşdu.

Endryu Mauntbatten Vindzorun (keçmiş şahzadə Endryu) qalmaqalı Bukingem sarayının dəhlizlərində yaşanan adi bir böhran deyildi. Bu hadisə Britaniya kral ailəsində böhranların idarə olunmasında köklü yanaşma fərqlərini üzə çıxaran dərin bir çat yaratdı. Endryu rüsvayçı ittihamlarla üzləşərkən, kral ailəsinin üç nəsli bu süquta kəskin fərqli reaksiyalar verdi: Ümidini itirməyən mərhum Kraliça Elizabet nəsli, qətiyyətli qərar verən hazırkı Kral nəsli və Endryunun qalmaqallarını gələcək hakimiyyətinə miras almaq istəməyən vəliəhd şahzadə nəsli.

Son vaxtlar ictimaiyyətə açıqlanan Ceffri Epşteyn sənədləri yalnız şəxsi qalmaqallar və ya maliyyə nüfuzu şəbəkələri ilə məhdudlaşmayıb. Çoxsaylı yazışmalar arasında Türkiyə, onun daxili siyasəti və Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın ölkəsinin regional mövqeyini yenidən formalaşdırmaqdakı rolu ilə bağlı diqqətçəkən siyasi və təhlükəsizlik işarələri üzə çıxıb.

İsrail Prezidenti İsxak Hersoqun Efiopiyaya rəsmi səfəri Afrika Buynuzunda artan geosiyasi rəqabət fonunda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. 24–25 fevral tarixlərində paytaxt Əddis-Əbəbədə keçirilən görüşlər İsrailin Afrikada mövqelərini möhkəmləndirmək, Qırmızı dəniz hövzəsində strateji dayaqlar yaratmaq və regional güclər arasında balans qurmaq cəhdinin tərkib hissəsidir. Səfər Afrika İttifaqının sammitindən sonra baş tutur və Efiopiyanın qitədə siyasi mərkəz statusunu nəzərə alaraq seçilmiş diplomatik zamanlama kimi diqqət çəkir.

İranda qadın məsələsi açılan hər dəfə iki hazır obraz ortaya atılır: hekayəni "hicab bərabərdir repressiya"ya endirən Qərb obrazı və hər hansı gərginliyin varlığını inkar edərək "hər şey normaldır" deyən müdafiəçi obraz. Bu iki qütb arasında həqiqi dərrakə itir: İran nə tək bir cəmiyyətdir, nə bir küçə kadrından oxunacaq dövlətdir, nə də bir başörtüsü ilə məhdudlaşacaq bir məsələdir.

1890-cı ildə amerikalı hərbi tarixçi Alfred Mahan "Dəniz Qüdrətinin Tarixə Təsiri" kitabını nəşr etdirərək ABŞ-ın qlobal hegemonluğunun nəzəri əsaslarını qoydu. Mahanın doktrinasına görə, dənizlərə nəzarət etmək dünyada dominant mövqe tutmaq deməkdir. Bu gün ABŞ-ın okeanlarda onlarla aviadaşıyıcı qrupu ilə varlıq göstərməsi məhz bu strateji düşüncənin məhsuludur.

Qətər Silahlı Qüvvələri Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) və İran arasında artan hərbi gərginlik fonunda müharibəyə hazırlaşır. Bu barədə İsrailin "KAN" telekanalı məlumat yayıb. Kanal Qətərin regional müharibə ssenarisinə hazırlaşdığını və xəbərdarlıq sistemlərinin sınaqdan keçirilməsini başa çatdırdığını bildirib.

Suriya və Livanın "İbrahim sazişləri"nə (Abraham Accords) qoşulması sualı yaxın vaxtlara qədər real ehtimaldan daha çox siyasi fantastika kimi görünürdü. Lakin bu gün Şərqi Aralıq dənizi regionunda (Məşriq) baş verən sürətli dəyişikliklər fonunda bu məsələ ciddi şəkildə müzakirə olunmağa başlayıb. Dəməşq və Beyrutda sabitlik hələ uzaq görünsə də, onları əhatə edən regional mühit köklü şəkildə dəyişib. Bu, əvvəllər qeyri-mümkün sayılan ssenarilərə qapı açır və hər iki ölkəni davamlı münaqişə ilə alyansların yenidən qurulması arasında seçim qarşısında qoyur.

Hazırkı mərhələ bir çox ölkələr, o cümlədən ərəb dövlətləri üçün dünya siyasətində həlledici dönüş nöqtəsidir. Beynəlxalq sistemin strukturunda baş verən sürətli dəyişikliklər, çoxtərəfli institutların legitimliyinin aşınması, millətçilik və proteksionizm meyllərinin artması bir dövrün bitdiyini və cizgiləri hələ tam bəlli olmayan yeni bir dövrün başladığını göstərir.