BAKI,VOA
1717-ci il iyunun 24-də Londonda mason tarixində mühüm hadisə baş verdi. Dörd yerli mason lojasının üzvləri — gizli cəmiyyət kimi tanınan mason təşkilatının nümayəndələri — Müqəddəs Pavel kilsəsinin həyətində yerləşən “Qaz və Tor” adlı restoranda bir araya gəldilər.
Bu görüşün əsas məqsədi müxtəlif lojaları birləşdirəcək vahid idarəetmə qurumu yaratmaq idi. Nəticədə dünyanın ilk böyük mason lojası təsis edildi. İlk dövrlərdə “London və Vestminster Böyük Lojası” adlanan bu qurum sonradan İngiltərənin Birləşmiş Böyük Lojası kimi fəaliyyətini davam etdirdi.
Masonluğun Amerikadakı təsiri
1734-cü ildə masonluğa böyük maraq göstərən Benjamin Franklin bu kitabı Amerika koloniyalarında yenidən nəşr etdirdi.
Tarixçi Qordon Vudun fikrincə, Franklin həyatının sonuna qədər mason olaraq qaldı. Masonluq onun üçün yalnız mənəvi dəyərlərin yayılması ilə bağlı təşkilat deyildi, eyni zamanda Maarifçilik düşüncəsinə əsaslanan bir birlik kimi ona müxtəlif əlaqələr və imkanlar qazandırırdı.
Benjamin Franklin bu cəmiyyətdə tanınan yeganə şəxs deyildi. ABŞ tarixinin mühüm simalarından olan Corc Vaşinqton, Pol Rivir və Müstəqillik Bəyannaməsini, eləcə də Konstitusiyanı imzalayan şəxslərin bir hissəsinin mason olduğu ehtimal edilir.
Lakin təşkilatın qapalı fəaliyyəti səbəbindən masonların dəqiq sayı haqqında məlumat əldə etmək çətindir.
Müasir dövrdə mason lojaları
Bu gün İngiltərədə fəaliyyət göstərən ilk böyük loja ilə yanaşı, dünyanın müxtəlif ölkələrində çoxsaylı mason lojaları mövcuddur.
ABŞ-da 80-dən çox böyük mason lojasının fəaliyyət göstərdiyi bildirilir. Masonluq tarix boyu müxtəlif ölkələrdə ictimai, mədəni və fəlsəfi təsirləri ilə diqqət çəkən qapalı təşkilatlardan biri olaraq qalır.
1717-ci ildə Londonda yaradılan ilk böyük loja isə mason təşkilatlarının müasir quruluşunun başlanğıc nöqtəsi hesab olunur.