BAKI, VOA

15 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1252 – Roma Papası IV İnokenti, inkvizisiya zamanı işgəncələrin istifadəsini qanuniləşdirən "Ad extirpanda" bulla sənədini imzaladı.

1618 – Almaniyanın Frankfurt şəhərində ilk dəfə olaraq "Defenestrasiya" hadisəsi baş verdi; bu, Otuzillik Müharibənin başlanğıcına səbəb oldu.

1718 – İngiltərənin London şəhərində ilk dəfə olaraq "Blackfriars Bridge" körpüsünün təməli qoyuldu.

1800 – İngiltərə Bankı, ilk dəfə olaraq 1 funtluq banknotları dövriyyəyə buraxdı.

1859 – Fransız yazıçı Emil Zola anadan oldu; o, "Germinal" və "Nana" kimi məşhur əsərlərin müəllifidir.

1928 – Mikki Maus ilk dəfə "Plane Crazy" adlı səssiz qısametrajlı filmdə göründü.

1940 – ABŞ-ın Kaliforniya ştatının San Bernardino şəhərində ilk McDonald's restoranı açıldı.

1948 – Misir, Suriya, Transiordan və İraq İsrailə qarşı müharibəyə başladı; bu, Birinci Ərəb-İsrail müharibəsinin başlanğıcı oldu.

1957 – Böyük Britaniyada ilk dəfə olaraq "BBC" televiziyası rəngli yayıma başladı.

1972 – ABŞ-da Alabama ştatının qubernatoru Corc Uollas prezidentlik kampaniyası zamanı sui-qəsdə məruz qaldı və ağır yaralandı.

1988 – Sovet İttifaqı, Əfqanıstandakı qoşunlarının çıxarılmasına başladı; bu, 9 illik müharibənin sonunu işarə etdi.

1991 – Edyuard Şevardnadze, Gürcüstanın prezidenti seçildi.

1992 – Özbəkistanda 6.2 bal gücündə zəlzələ baş verdi; nəticədə üç nəfər öldü, 5 min 500 ev dağıldı və 4 min ev ciddi ziyan gördü.

1993 – Cənubi Afrikanın Secunda şəhərindəki kömür mədənində metan qazı partlayışı nəticəsində 50 nəfər həlak oldu.

1994 – Nelson Mandela Cənubi Afrikanın ilk qaradərili prezidenti olaraq vəzifəyə başladı.

1995 – Çin Xalq Respublikası Lop Nor bölgəsində nüvə sınağı keçirdi.

1996 – İndoneziya ordusu Papua Azadlıq Təşkilatına qarşı uğurlu xilasetmə əməliyyatı həyata keçirdi.

1997 – ABŞ prezidenti Bill Klinton, Tuskegee sifilis tədqiqatının qurbanlarından rəsmi şəkildə üzr istədi.

1998 – BMT-nin Xüsusi Komissiyası (UNSCOM), İraq nümayəndə heyətinin Rumıniyada raket istiqamətləndirmə texnologiyası əldə etməyə çalışdığını aşkar etdi.

1999 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq xüsusi olaraq Major League Soccer üçün tikilmiş Columbus Crew Stadionu açıldı.

2000 – NBA-da Philadelphia 76ers komandası Indiana Pacers üzərində 107-86 hesabı ilə qələbə qazandı.

2001 – ABŞ-ın Ohayo ştatında sürücüsüz yük qatarı 66 mil məsafə qət edərək nəzarətdən çıxdı və nəhayət təhlükəsiz şəkildə dayandırıldı.

2002 – Niderlandda keçirilən ümumi seçkilərdə Pim Fortuyn Partiyası (LPF) parlamentdə əhəmiyyətli uğur qazandı.

2003 – ABŞ federal prokurorları, 2000-ci ildə Yəməndə USS Cole gəmisinə edilən hücumla əlaqədar iki şəxsi ittiham etdi.

2003 – ABŞ-da Kaliforniya ştatının San Francisco şəhərində ilk dəfə olaraq eyni cinsli cütlüklərin nikahı qanuniləşdirildi.

2004 – Ukraynalı müğənni Ruslana, "Wild Dances" mahnısı ilə 49-cu Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qalib gəldi.

2005 – Banqladeşdə Bura Gauranga çayında sərnişin bərəsinin çevrilməsi nəticəsində 100-dən çox insan itkin düşdü.

2006 – ABŞ prezidenti Corc Buş, miqrasiya islahatı ilə bağlı əsas çıxış etdi.

2007 – İraqda bir neçə partlayış nəticəsində 52 nəfər öldü; beş ABŞ əsgəri həlak oldu.

2008 – Çinin Sichuan əyalətində 7.8 bal gücündə zəlzələ baş verdi; 87 mindən çox insan həyatını itirdi.

2009 – ABŞ prezidenti Barak Obama, Quantanamo hərbi tribunal proseslərinin bərpasını elan etdi.

2010 – Hindistanın Nyu Dehli şəhərində keçirilən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının toplantısında tütünə qarşı qlobal mübarizə planı qəbul edildi.

2014 – Türkiyənin Soma şəhərində baş vermiş mədən faciəsində 301 mədənçi həyatını itirdi.

2018 – ABŞ-ın Texas ştatının Santa Fe şəhərində məktəb atışması nəticəsində 10 nəfər öldü, 13 nəfər yaralandı.

2020 – COVID-19 pandemiyası səbəbilə dünya üzrə təsdiqlənmiş yoluxma halları 4.5 milyonu keçdi.

2023 – Slovakiyada D2 avtomobil yolunda avtobus və yük maşınının toqquşması nəticəsində bir nəfər öldü, 59 nəfər yaralandı.

2024 – Slovakiyanın Baş naziri Robert Fitso, Handlová şəhərində keçirilən tədbir zamanı silahlı hücuma məruz qaldı və xəstəxanaya yerləşdirildi.