BAKI,AzerVoice, Fərid Mikayılov
Çinin avtomobil istehsalçısı BYD son illərdə sürətli yüksəliş nümayiş etdirərək elektrik avtomobilləri bazarında qlobal lider mövqeyinə yüksəlib. Şirkətin uğuru uzunmüddətli sənaye strategiyası, texnoloji üstünlük və istehsal modelində tətbiq etdiyi fərqli yanaşma ilə izah olunur.
Batareya istehsalından avtomobil sənayesinə
1995-ci ildə batareya istehsalçısı kimi fəaliyyətə başlayan BYD əvvəlcə mobil telefonlar üçün enerji sistemləri istehsal edirdi. Şirkətin rəhbəri Wang Chuanfu elektrik nəqliyyatının gələcəyini öncədən proqnozlaşdıraraq avtomobil sektoruna daxil oldu.
Bu yanaşma BYD-yə elektrik avtomobilinin əsas komponenti olan batareya texnologiyasında ciddi üstünlük qazandırdı. Digər istehsalçılar avtomobil istehsalından elektrikə keçid etdiyi halda, BYD enerji texnologiyasından avtomobil sənayesinə doğru inkişaf etdi.
Vertikal inteqrasiya üstünlüyü
BYD qlobal avtomobil sektorunda nadir tətbiq edilən vertikal inteqrasiya modelindən istifadə edir. Şirkətin əsas üstünlüklərindən biri batareyalarını özü istehsal etməsidir. Buna paralel olaraq, əsas komponentləri daxili resurslarla təmin edir, xammal mənbələrinə birbaşa çıxış əldə edib, istehsal zəncirinin böyük hissəsinə nəzarət edir.
Bu model şirkətə istehsal xərclərini azaltmağa və qiymət rəqabətində üstünlük qazanmağa imkan verir. Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, BYD avtomobilləri ABŞ və Avropada istehsal olunan analoji modellərlə müqayisədə təxminən 15 faiz daha aşağı maya dəyəri ilə istehsal oluna bilir.
Dövlət sənaye siyasətinin rolu
Çin hökumətinin elektrik nəqliyyatını prioritet sahə elan etməsi BYD-nin yüksəlişini sürətləndirdi. “Made in China 2025” strategiyası çərçivəsində elektrik avtomobil sənayesinə verilən subsidiyalar və dövlət dəstəyi şirkətin inkişafına ciddi təkan verdi.
Mütəxəssislər hesab edir ki, dövlət təşviqləri olmasaydı, BYD-nin bugünkü mövqeyə çatması daha çətin olardı.
Daxili bazarın gücü
BYD-nin satışlarının böyük hissəsi Çin bazarına düşür. Çin isə hazırda dünyanın ən böyük elektrik avtomobili bazarı hesab olunur. Bu, şirkətə kütləvi istehsal effekti və geniş miqyas üstünlüyü qazandırır.
Qlobal rəqabət və texnoloji irəliləyiş
BYD son illərdə yeni nəsil batareya və sürətli enerji doldurma texnologiyaları təqdim edib. Şirkət eyni zamanda hibrid və tam elektrik modelləri paralel inkişaf etdirərək məhsul çeşidini genişləndirib.
Bu inkişaf fonunda ABŞ istehsalçısı Tesla ilə rəqabət daha da kəskinləşib. Bir zamanlar elektrik avtomobil bazarında lider mövqedə olan Tesla indi qiymət rəqabəti və bazar payı məsələsində daha sərt mühitlə üzləşir.
Uzunmüddətli strategiyanın nəticəsi
2008-ci ildə BYD rəhbərliyi avtomobil sənayesində lider olmağı qarşıya məqsəd qoymuşdu. Həmin dövrdə bu iddialar şübhə ilə qarşılansa da, şirkət planlı və mərhələli inkişaf modeli ilə bu hədəfə yaxınlaşa bildi.
BYD-nin qlobal liderliyə yüksəlişi təkcə kommersiya uğuru deyil, həm də sənaye siyasəti, texnoloji inteqrasiya və strateji planlamanın uğurlu sintezinin nümunəsi kimi qiymətləndirilir.