İranın sabiq Prezidenti Mahmud Əhmədinejad mərhum ali dini rəhbər Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində iştirak edib. Məlumata görə, Əhmədinejad uzun illər Xameneiyə sadiqliyi ilə tanınıb. O, siyasi fəaliyyətindən əvvəl İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunda xidmət edib. Tələbəlik illərində isə 1979-cu il İslam İnqilabından sonra yaranmış mühafizəkar tələbə hərəkatında fəaliyyət göstərib. Sonradan İranın siyasi həyatında mühüm fiqurlardan birinə çevrilib. Dəfn mərasimində ölkənin müxtəlif dövlət və ictimai xadimləri də iştirak ediblər. Hadisə ölkə daxilində və beynəlxalq aləmdə diqqətlə izlənilir. Mərasimlə bağlı yeni məlumatların açıqlanacağı gözlənilir.
#İran siyasəti
ABŞ-nin tanınmış jurnalisti və siyasi şərhçisi Taker Karlson son illərdə ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə eyni siyasi xəttdə görünməsinə baxmayaraq, xüsusilə İran, İsrail və ABŞ-nin xarici müdaxilələri ilə bağlı məsələlərdə Ağ Ev rəhbərindən getdikcə uzaqlaşan mövqe nümayiş etdirir. Uzun müddət ABŞ-də mühafizəkar-populist “MAGA” hərəkatının ən nüfuzlu media simalarından biri hesab edilən Karlson əvvəllər “Amerika öncə” siyasətinin fəal müdafiəçilərindən olub. O, immiqrasiya, qloballaşma və liberal siyasi dairələrə qarşı sərt çıxışları ilə tanınıb.
ABŞ-ın nüfuzlu "Axios" xəbər portalı iki yüksək rütbəli amerikalı rəsmiyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Livandakı müharibəni tamamilə bitirmək niyyətində olduğu halda, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu hərbi əməliyyatları yenidən bərpa etmək istəyir.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Tehranın Livandakı Hizbullah hərəkatına dəstəyinin davam etdiriləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Pakistanın vasitəçilik etdiyi danışıqlar zamanı İran mümkün razılaşmaların Livanda atəşkəsin təmin olunması ilə əlaqələndirilməsini tələb edib. Tehran bu mövqenin gələcək mərhələlərdə də gündəmdə qalacağını vurğulayır.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Tehran və Vaşinqton hazırda mümkün anlaşma memorandumunun yekunlaşdırılması üzərində işləyirlər. Onun sözlərinə görə, son bir həftə ərzində tərəflərin mövqeləri bir-birinə yaxınlaşıb və danışıqlarda müəyyən irəliləyiş hiss olunur. Bəqai vurğulayıb ki, bəzi fikir ayrılıqları hələ də qalsa da, tərəflər çərçivə razılaşması üzərində işləməyə davam edir və yaxın günlər prosesin gələcək taleyi baxımından həlledici ola bilər.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Tehran hazırkı mərhələdə diqqəti nüvə proqramına deyil, regional münaqişələrin və xüsusilə Livandakı hərbi vəziyyətin dayandırılmasına yönəldib. Onun sözlərinə görə, nüvə proqramının detalları bu mərhələdə müzakirə olunmayacaq və məsələnin yenidən gündəmə gəlməsi gələcək diplomatik proseslərin gedişindən asılı olacaq. Bu açıqlama İranın hazırkı diplomatik prioritetlərində dəyişiklik siqnalı kimi qiymətləndirilir.
ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Həkəbi ifrat sağçı milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin insan haqları fəallarının əlləri bağlı, alçaldılmış və pis rəftara məruz qaldığını göstərən videoları paylaşmasına görə sərt tənqid edib. Həkəbi Ben-Qvirin bu hərəkətini “öz ölkəsinin ləyaqətinə xəyanət” adlandırıb. Eyni zamanda ABŞ səfiri Qəzzaya doğru hərəkət edən flotiliyanı “axmaq şou” kimi qiymətləndirib. Həmin görüntülər beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ciddi etirazlara səbəb olub.
ABŞ-da fəaliyyət göstərən İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) İrandakı iqtisadi böhran fonunda başlayan kütləvi aksiyalarda insan itkisinin kəskin artdığını açıqlayıb. Agentliyin son hesabatına görə, ölkənin bir çox bölgəsində baş verən hadisələr nəticəsində həyatını itirənlərin sayı 4 min 29 nəfərə yüksəlib. Həlak olanlar arasında 180 təhlükəsizlik əməkdaşının da olduğu bildirilir.
İranda iqtisadi çətinliklər və yerli valyutanın dəyər itirməsi səbəbindən başlayan etiraz aksiyalarında həyatını itirənlərin sayı 3 min 919 nəfərə yüksəlib. ABŞ-da yerləşən İnsan Haqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) etirazlarla bağlı son hesabatını açıqlayıb. Məlumata görə, ölkənin müxtəlif şəhərlərində baş verən hadisələr zamanı indiyədək 24 min 669 nəfər saxlanılıb. Agentlik qeyd edib ki, yalnız son bir gündə təsdiqlənmiş ölüm hallarının sayı 3 min 308-dən sürətlə artaraq hazırkı həddə çatıb. Xatırladaq ki, etirazlar 2025-ci ilin dekabrında Tehranda başlayaraq qısa müddətdə ölkə boyu genişlənib və yanvarın 8-də paytaxtda toqquşmaların şiddətlənməsi ilə nəticələnib.
İranda davam edən kütləvi etiraz aksiyalarında həyatını itirənlərin sayı kəskin artaraq 2 min 677 nəfərə çatıb. ABŞ-da fəaliyyət göstərən İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) ölkənin bir çox nöqtəsində baş verən hadisələrdə 2 min 600-dən çox insanın yaralandığını, 19 min 97 nəfərin isə saxlanıldığını açıqlayıb. Qeyd olunub ki, son 24 saat ərzində can itkisi faktlarında artım müşahidə olunub. İran rəsmiləri isə nümayişlərdə ölənlərin və ya yaralananların ümumi sayı ilə bağlı hələlik heç bir rəsmi açıqlama verməyib.
İranın paytaxtı Təhranda hava çirkliliyinin 22 faizi motosikletlərdən qaynaqlandığı açıqlanıb. Təhran Bələdiyyəsi Məclisinin sədri Mehdi Çemran bildirib ki, motosikletlərin elektriklə işləyən modellərlə əvəz edilməsi həm çirkliliyi azaltmaq, həm də təhlükəsizliyi artırmaq baxımından effektiv olacaq. İran Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, paytaxtda 4 milyondan çox motosiklet fəaliyyət göstərir, onların 92 faizi köhnə modeldir və bir çoxunun rəsmi qeydiyyatı yoxdur.
İran prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, ölkənin BRİKS, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (SCO) və Avrasiya İqtisadi İttifaqında (EAEU) fəal iştirakı geniş regional bazarlar da daxil olmaqla əhəmiyyətli iqtisadi imkanlar yaradır. Tehranda keçirilən “Dayanıqlılıq, İnnovasiya, İnkişaf” adlı illik kapital bazarı konfransında çıxış edən Pezeşkian diplomatik əlaqələrin qonşu ölkələrlə konstruktiv münasibətləri gücləndirdiyini vurğulayıb. O, qeyd edib ki, bu proses günbəgün möhkəmlənir və İran iqtisadi fəaliyyəti asanlaşdıraraq investorları dəstəkləməyə çalışır.