ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş atəşkəs memorandumunun müddətinin sabah (bazar ertəsi) başa çatması yaxınlaşdıqca, atəşkəsin uzadılması istiqamətində hər hansı irəliləyişin əldə olunacağına dair heç bir əlamət görünmür.
#CENTCOM
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı USS George H. W. Bush təyyarədaşıyan gəmisinin Ərəb dənizində fəaliyyət göstərdiyini açıqlayıb. Nimitz sinfinə aid nüvə enerjili gəminin bölgəyə yerləşdirilməsi USS Abraham Lincoln gəmisinin ekipajının 250 gündən çox davam edən yerləşdirilməsi ilə bağlı narahatlıqların artdığı vaxta təsadüf edir. CENTCOM gəminin Yaxın Şərqdə təhlükəsizliyə dəstək verdiyini bildirib.
İraqın Baş naziri Əli əl-Zeydi ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi beynəlxalq koalisiyanın İraqdakı hərbi missiyasının başa çatması üçün son tarixin 30 sentyabr olduğunu bir daha təsdiqləyib. Bu addım Bağdadın suverenlik gündəliyinin ən çətin mərhələsi ilə - İranla əlaqəli güclü silahlı qruplaşmaların nəzarətində olan silahların dövlət nəzarətinə qaytarılması məsələsi ilə üz-üzə qalmasına səbəb olub.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz blokadasını genişləndirdiyini açıqlayıb. CENTCOM-un məlumatına görə, 49 kommersiya gəmisinin marşrutu dəyişdirilib, iki gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb, daha iki gəmiyə baxış keçirilib. Vaşinqton bu tədbirlərin məqsədinin İranın liman gəlirlərini azaltmaq və Tehrana danışıqlar üçün təzyiq göstərmək olduğunu bildirir. İran isə ABŞ-ın bu addımlarını beynəlxalq hüquqa zidd hesab edir.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı həyata keçirilən dəniz blokadası çərçivəsində istiqaməti dəyişdirilən kommersiya gəmilərinin sayının 48-ə yüksəldiyini açıqlayıb. Son 24 saat ərzində daha üç gəminin marşrutu dəyişdirilib. CENTCOM əməliyyatın təfərrüatlarını açıqlamayıb. CENTCOM-un ötən gün açıqladığı statistikaya əsasən, həmin vaxta qədər 45 kommersiya gəmisinin istiqaməti dəyişdirilmişdi.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında son 24 saat ərzində doqquz kommersiya gəmisinin marşrutunun dəyişdirildiyini açıqlayıb. CENTCOM-un məlumatına görə, iyulun ortalarından bəri marşrutu dəyişdirilən gəmilərin ümumi sayı 44-ə çatıb. ABŞ qüvvələrinin iki gəmini hərəkətsiz vəziyyətə saldığı və iki gəmiyə baxış keçirdiyi bildirilib. Bir gün əvvəl bu göstərici 35 idi. CENTCOM blokada tədbirlərinin davam etdiyini vurğulayıb. Açıqlama qurumun sosial şəbəkə hesabında yayımlanıb.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı may ayının əvvəlindən bəri Hörmüz boğazından keçən 1000-dən çox gəmiyə dəstək göstərdiyini açıqlayıb. CENTCOM bildirib ki, ABŞ qüvvələri yüksək hazırlıq vəziyyətindədir və kommersiya gəmilərinə dəstək verməyə davam edir. Hörmüz boğazı dünya neft tədarükünün təxminən 20 faizinin keçdiyi strateji su yoludur. ABŞ bu marşrutda gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə yardım etdiyini vurğulayıb. Açıqlama CENTCOM nümayəndəsinin verdiyi müsahibədə səsləndirilib. ABŞ qüvvələrinin bölgədə əməliyyat hazırlığını qoruduğu bildirilib.
ABŞ ordusu Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı İranın iddialarını təkzib edib. CENTCOM boğazın kommersiya gəmilərinin hərəkəti üçün açıq olduğunu açıqlayıb. ABŞ tərəfi İranın bu beynəlxalq dəniz yoluna nəzarət etmədiyini bildirib. Məlumata görə, son dörd ayda minlərlə gəmi Hörmüz boğazından keçib. Bundan əvvəl İran iki gəmini dayandırdığını və dörd tankerə marşrutunu dəyişdirdiyini iddia etmişdi. ABŞ bu məlumatları təsdiqləməyib. Hörmüz boğazı dünya enerji tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyan əsas dəniz marşrutlarından biridir.
İran SEPAH-ı Hörmüz boğazında iki neft tankerini vuraraq dayandırdığını iddia edib. Tehran tankerlərin icazəsiz marşrutdan istifadə etdiyini bildirir. İranın məlumatına görə, tankerlər ABŞ hərbi qüvvələrinin havadan müşayiəti altında hərəkət edirdi. SEPAH daha dörd tankerin də marşrutunu dəyişdiyini açıqlayıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bu iddiaları hələ şərh etməyib. UKMTO da bölgədə hücum qeydə almadığını bildirib. Hadisə ilə bağlı müstəqil təsdiq hələlik yoxdur.
ABŞ ordusu İranın İordaniyadakı Əl-Əzraq aviabazasına hücum nəticəsində F-35 təyyarələrinin məhv edildiyi barədə iddiaları təkzib edib. CENTCOM heç bir ABŞ təyyarəsinin zədələnmədiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, İranın bütün raket və pilotsuz aparatları zərərsizləşdirilib və ya hədəflərinə çatmayıb. ABŞ ordusu "M/T Nora" tankerinin İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı yardığı barədə məlumatı da yalan adlandırıb. CENTCOM bölgədə 20-dən çox hərbi gəmi, yüzlərlə təyyarə və minlərlə hərbçinin xidmət apardığını bildirib. Açıqlamada blokadanın tam şəkildə icra olunduğu vurğulanıb. ABŞ tərəfi İranın irəli sürdüyü iddiaların həqiqəti əks etdirmədiyini bəyan edib.
Səudiyyə Ərəbistanı İraqda İran yönümlü silahlı qruplaşmaların mövqelərinə hava zərbələri endirdiyini açıqlayıb. Riyad əməliyyatın neft obyektlərinə pilotsuz aparat hücumlarına cavab olduğunu bildirib. General-mayor Turki əl-Maliki hücumların İraq ərazisindən həyata keçirildiyini iddia edib. Səudiyyə tərəfi əməliyyatın BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq icra edildiyini vurğulayıb. Xarici İşlər Nazirliyi bunun təkrarlanan hücumlara cavab olduğunu bəyan edib. Riyad gərginliyi artırmaq istəmədiyini, lakin təhlükəsizliyini qorumaqda qətiyyətli olduğunu bildirib. İran və İraq tərəfi hələlik bu açıqlamalara münasibət bildirməyib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran blokadası ilə bağlı yeni məlumat açıqlayıb. CENTCOM 18 ticarət gəmisinin istiqamətinin dəyişdirildiyini bildirib. İki gəminin fəaliyyəti dayandırılıb, daha iki gəmi isə yoxlanılıb. ABŞ bölgədə 20-dən çox hərbi gəmi yerləşdirdiyini açıqlayıb. Bu əməliyyat Vaşinqton tərəfindən "polad divar" adlandırılır. İran hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib. Məlumatlar müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib.