İsrailin İordan çayının qərb sahilində yollar, yaşayış məntəqələri, keçidlər və divarlar üzərindən apardığı siyasət fələstinlilərin ərazi daxilində hərəkət imkanlarını getdikcə məhdudlaşdırır. Məlumata görə, xüsusilə Şərqi Qüds yaxınlığında həyata keçirilən layihələr Fələstin şəhər və kəndlərini bir-birindən ayıran yeni məkan quruluşunun formalaşmasına səbəb olur. Əl-İzəriyyə ilə Əz-Zəim arasında planlaşdırılan “Həyat toxuması yolu” buna nümunədir. Layihə üçün 2025-ci ildə 335 milyon şekel vəsait ayrılıb və yolun Fələstin nəqliyyatını Maale Adumim yaşayış məntəqəsindən uzaqlaşdırması nəzərdə tutulur.
#İsrail yaşayış məntəqələri
Benyamin Netanyahu İordan çayının qərb sahilində İsrail yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsinin davam etdiriləcəyini bildirib. Açıqlama beynəlxalq etirazların artdığı bir dövrdə verilib. Netanyahu hökuməti son illərdə yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılmasını sürətləndirib. İsrailin Baş naziri 104 yaşayış məntəqəsinin yaradıldığını və qanuniləşdirildiyini bildirib. O, həmçinin 160 təsərrüfatın yaradıldığını açıqlayıb. Netanyahu bu göstəricilərin daha da artacağını deyib. Ötən həftə 1 200-dən çox yeni evin tikintisi ilə bağlı addım Avropada etirazla qarşılanıb. Yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi Fələstin dövlətinin yaradılması imkanları ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Körfəz Əməkdaşlıq Şurası İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yaşayış məntəqələrini genişləndirməsini pisləyib. KƏŞ-in baş katibi Casim Məhəmməd əl-Budeyvi E1 layihəsinin irəli aparılmasına etiraz edib. O, bu addımların beynəlxalq legitimliyə açıq çağırış olduğunu bildirib. KƏŞ hesab edir ki, məskunlaşmaların genişləndirilməsi Fələstin xalqının hüquqlarını pozur. Əl-Budeyvi bunun sülh perspektivlərinə və müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması səylərinə zərbə vurduğunu deyib. O, beynəlxalq ictimaiyyəti İsrailin məskunlaşma siyasətinin qarşısını almağa çağırıb. KƏŞ Fələstin ərazilərinin coğrafi və demoqrafik vəziyyətinin dəyişdirilməsinə qarşı olduğunu vurğulayıb. Təşkilat 1967-ci il sərhədləri əsasında, paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin dövlətinə dəstəyini bir daha təsdiqləyib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində öz adını daşıyan yeni yolun açılışını edib. “Netanyahu yolu” Səlfit bölgəsindəki Ariel yaşayış məntəqəsində yerləşir. Yol İsrail hökumətinin bölgədə yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi planının bir hissəsi kimi təqdim olunur. Planda 12 min yeni mənzilin inşa edilməsi nəzərdə tutulur. İlkin məlumata görə, Ariel yaşayış məntəqəsində əhalinin sayının 100 min nəfərə çatdırılması hədəflənir. Ariel İordan çayının qərb sahilindəki ən böyük İsrail yaşayış məntəqələrindən biridir. İsrail hökuməti son illərdə işğal altındakı ərazilərdə tikinti fəaliyyətini sürətləndirib. Yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi Fələstin–İsrail münaqişəsinin ən mübahisəli məsələlərindən biri olaraq qalır.
İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç İordan çayının qərb sahilinin şimalında 26 fələstinli tikilisinin sökülməsinə başlanıldığını açıqlayıb. O, bunun ərazidə İsrail məskunlaşmasının yenidən bərpasına hazırlıq məqsədi daşıdığını bildirib. Smotriç söküntüləri məskunlaşmanın və təhlükəsizliyin gücləndirilməsi üçün vacib addım adlandırıb. İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində saldığı yaşayış məntəqələri beynəlxalq hüquqa görə qanunsuz hesab edilir. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi də İsrailin işğal olunmuş Fələstin ərazilərində davam edən mövcudluğunun qanunsuz olduğu qənaətinə gəlib.
Avropa İttifaqının xarici işlər nazirləri İsrail yaşayış məntəqələri ilə ticarətin qadağan olunması məsələsini müzakirə edib. Aİ-nin xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas nazirlərin böyük hissəsinin bu ideyanı dəstəklədiyini bildirib. Görüşdə İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı artan zorakılıqlar müzakirə olunub. Kallas bölgədəki vəziyyəti qəbuledilməz adlandırıb. Aİ uzun müddətdir Yaxın Şərq siyasətində vahid mövqe formalaşdırmaqda çətinlik çəkir. Bunun əsas səbəbi üzv ölkələr arasında fikir ayrılıqlarıdır. Avropa Komissiyasının hüquqi rəyi bəzi tədbirlərin yekdil qərar olmadan da mümkün ola biləcəyini göstərir.