İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Müctəba Xamenei ilə yeddi saatlıq görüş keçirdiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Ali rəhbər görüş zamanı milli birliyin və həmrəyliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Görüşdə insanların yaşayış vəziyyətinə diqqət yetirilməsinin əsas məsələlərdən biri olduğu bildirilib. Görüş ötən ay Pezeşkianın prezidentliyinin üçüncü ilinin başlanğıcı ərəfəsində baş tutub. İran dövlət mediası görüş barədə məlumat yayıb. Tərəflərin ölkənin daxili və xarici vəziyyətini müzakirə etdiyi qeyd olunub. Açıqlama İranın iqtisadi və regional çətinliklərlə üzləşdiyi bir vaxtda verilib.

İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ-ı sərt ifadələrlə tənqid edib. O, Vaşinqtonu aldadıcı və etibarsız siyasət yürütməkdə ittiham edib. Xamenei İran xalqının ABŞ üçün "unudulmayacaq dərsləri" olduğunu bildirib. O, ölkənin cənubunda nümayiş etdirilən müqaviməti buna nümunə göstərib. Ali rəhbər dövlət və cəmiyyət daxilində milli birliyin qorunmasını əsas prioritet adlandırıb. O, daxili siyasi qarşıdurmalardan və parçalanmadan çəkinməyə çağırış edib. ABŞ bu açıqlamalara hələlik rəsmi münasibət bildirməyib. İranın bəyanatları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ prezidentinin imzasını "dəyərsiz və etibarsız" adlandırıb. O, bunu Vaşinqtonun İranla bağladığı razılaşmaları dəfələrlə pozması ilə əsaslandırıb. Bəyanat İranın dövlət yayımçısı IRIB tərəfindən yayımlanıb. Xamenei gələcək razılaşmalar üçün əsas meyarın öhdəliklərin icrası olduğunu bildirib. Son günlər İran rəsmiləri ABŞ-ı memorandumun şərtlərini pozmaqda ittiham edirlər. ABŞ tərəfi bu açıqlamaya hələlik cavab verməyib. Hadisə Tehran və Vaşinqton arasında diplomatik gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsində geri çəkilməyəcəyini açıqlayıb. İran Ali rəhbərinin baş məsləhətçisi Məhəmməd Müxbər Tehranının bu mövzuda mübarizəni davam etdirəcəyini bildirib. O, gəmilərin keçidi üçün gələcəkdə ödəniş etməmək məqsədilə bu mövqenin qorunduğunu qeyd edib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ-ın Hörmüz boğazına nəzarət edəcəyini açıqlayıb. İran isə ABŞ-ın bu planına qarşı çıxır. Hörmüz boğazı enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki gərginlik qlobal ticarət və təhlükəsizlik baxımından diqqətlə izlənilir.

ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı qarşılıqlı bəyanatlar davam edir. Tərəflər sərt ritorikaya baxmayaraq, vasitəçilər vasitəsilə əlaqələrini saxlayırlar. İran dövlət mediası yeni ali rəhbər Müctəba Xameneiyə aid olduğu bildirilən bəyanatı yayımlayıb. Beynəlxalq Böhran Qrupunun eksperti Əli Vaiz qisas çağırışlarının daha çox daxili auditoriyaya yönəldiyini bildirib. Onun fikrincə, diplomatik səylər yeni müharibənin qarşısını almağa xidmət edir. Ekspert Donald Trampın atəşkəslə bağlı açıqlamasının danışıqları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Bununla yanaşı, o hesab edir ki, hər iki tərəf nəzarətdən çıxacaq eskalasiyadan yayınmağa çalışır. Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi isə diqqət mərkəzində qalır.

Tehrandakı universitetin professoru Mustafa Xoşçeşm ABŞ ilə İran arasında gərginliyin artacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkədə milyonlarla insan qisas tələb edir. Professor bunu Müctəba Xameneinin açıqlaması və cəmiyyətdəki əhval-ruhiyyə ilə əlaqələndirib. O, ABŞ-nin İran rəhbərliyinə qarşı həyata keçirilən əməliyyatlarını sərt tənqid edib. Xoşçeşm Vaşinqtonun əvvəlki razılaşmalara sadiq qalmadığını iddia edib. Onun fikrincə, bu səbəbdən qarşıdurmanın genişlənməsi ehtimalı yüksəkdir. Professor ABŞ-nin gələcəkdə də oxşar addımlar ata biləcəyini irəli sürüb. O, vəziyyətin daha da gərginləşəcəyini düşünür.

Tehran Universitetinin tədqiqatçısı Məhəmməd Eslami İranın ali rəhbəri kimi təqdim edilən Müctəba Xameneinin təhlükəsizlik səbəbindən atasının dəfn mərasiminə qatıla bilmədiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İran, Amerika Birləşmiş Ştatları və İsrail arasında həssas atəşkəs şəraiti davam edir. Eslami bildirib ki, mövcud təhlükəsizlik vəziyyəti səbəbindən ictimai tədbirlərdə iştirak riskli hesab olunur. O, həmçinin İranın Yaxın Şərq üzrə yeni strategiya hazırladığını irəli sürüb. Bu strategiyanın Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarını da əhatə etdiyi qeyd edilir. Tədqiqatçı Hizbullaha dəstəyin və Livanla bağlı siyasətin Tehran üçün prioritet olaraq qaldığını da vurğulayıb. Bu açıqlamalar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Müctəba Xamenei atasının dəfn mərasimində iştirak etməyib. VOA xəbər verir ki, Corctaun Universitetinin professoru Pol Musqreyv bu qərarı təhlükəsizlik riskləri ilə izah edib. O bildirib ki, İran İsrailin yüksək səviyyəli fiqurlara qarşı mümkün hücumlarından ehtiyat edir. Ekspertin sözlərinə görə, keçmişdə dəfn mərasimləri hədəf alınma riski kimi qiymətləndirilib. Buna görə də liderin ictimai mərasimdə görünməməsi təhlükəsizlik baxımından başadüşüləndir. Lakin onun uzun müddət ictimaiyyət qarşısında olmaması suallar yaradır. Musqreyv İranın gələcəkdə daha açıq siyasi görüntü verməli olduğunu qeyd edib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ ilə danışıqları müdafiə edib. O bildirib ki, ali rəhbər Müctəba Xamenei danışıqları qadağan etməyib. Pezeşkianın sözlərinə görə, əgər belə bir göstəriş olsaydı, hökumət buna mütləq əməl edərdi. Bu açıqlama ABŞ–İran anlaşma memorandumu ilə bağlı ölkə daxilində davam edən tənqidlər fonunda verilib. Müctəba Xameneinin razılaşmaya dair mövqeyi İranda geniş müzakirə olunur. Ali rəhbərin daha əvvəl memorandumla bağlı fərqli baxışa malik olduğunu deməsi mübahisələri artırıb. Tehran isə danışıqların davam etdiyini bildirir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsrailin müdafiə naziri İsrail Katsın İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei barədə səsləndirdiyi fikirləri sərt tənqid edib. O bildirib ki, İran xalqına və ölkə rəhbərliyinə qarşı istənilən təhdidə dərhal cavab veriləcək. Əraqçi İslamabad anlaşma memorandumunun müddəalarının aydın olduğunu vurğulayıb. İsrail Kats isə daha əvvəl İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəklərini bildirmişdi. O, həmçinin Müctəba Xamenei ilə bağlı sərt ifadələr işlətmişdi. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar regiondakı gərginliyin davam etdiyini göstərir. ABŞ ilə İran arasında diplomatik təmaslar fonunda ritorika daha da sərtləşib.

ABŞ və İran nümayəndələri arasında İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlar gözlənilmədən təxirə salınıb. İsveçrənin Xarici İşlər Nazirliyi Burgenştok dağ kurortunda iyunun 20-də keçirilməsi nəzərdə tutulan görüşün baş tutmayacağını açıqlayıb.

Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.