İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsrailin müdafiə naziri İsrail Katsın İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei barədə səsləndirdiyi fikirləri sərt tənqid edib. O bildirib ki, İran xalqına və ölkə rəhbərliyinə qarşı istənilən təhdidə dərhal cavab veriləcək. Əraqçi İslamabad anlaşma memorandumunun müddəalarının aydın olduğunu vurğulayıb. İsrail Kats isə daha əvvəl İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəklərini bildirmişdi. O, həmçinin Müctəba Xamenei ilə bağlı sərt ifadələr işlətmişdi. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar regiondakı gərginliyin davam etdiyini göstərir. ABŞ ilə İran arasında diplomatik təmaslar fonunda ritorika daha da sərtləşib.

ABŞ və İran nümayəndələri arasında İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlar gözlənilmədən təxirə salınıb. İsveçrənin Xarici İşlər Nazirliyi Burgenştok dağ kurortunda iyunun 20-də keçirilməsi nəzərdə tutulan görüşün baş tutmayacağını açıqlayıb.

Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian memorandumun ABŞ-nin İranın hüquqlarına hörmət edib-etməyəcəyini yoxlamaq məqsədi daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, sənəd parlament üzvlərinin geniş dəstəyi ilə qəbul olunub. Pezeşkianın sözlərinə görə, memorandum İranın milli maraqlarını nəzərə alır. Prezident bu prosesdə Müctəba Xameneinin mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, sənədi aylarla davam edən danışıqların nəticəsi adlandırıb. Pezeşkian memorandumun müharibənin dayandırılmasına xidmət etdiyini bildirib. İranın bütün mümkün variantlara hazır olduğunu da qeyd edib. Prezident sənədin tam icrası halında ölkə üçün qürur mənbəyinə çevriləcəyini vurğulayıb.

ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmisi İranla razılaşmaya çox yaxın olduqlarını bildirib. Danışıqlar qrupu tərəfləri yaxşı vəziyyətə gətirib. Hələ yekun xəttə çatılmayıb, lakin proses sürətlə gedir. İran tərəfi sadəcə imza və ya danışıqlar üçün vəsait almayacaq. Razılaşmadakı öhdəlikləri yerinə yetirdikcə iqtisadi faydalar əldə edəcək. Nüvə materialının təhvil verilməsi və proqramın dağıdılması əlavə fayda təmin edəcək. ABŞ rəsmisi İran Ali Rəhbəri Müctəba Xameneinin danışıqlardan razı olduğunu qeyd edib. Razılaşma region üçün mühüm nəticələr doğura bilər.

İranın Ali Rəhbəri Müctəba Xamenei 2,000-dən çox məhbusun cəzasını əfv edib və ya yüngülləşdirib. Əfv edilən məhbusların əksəriyyəti dərhal sərbəst buraxılacaq. Təhlükəsizliklə bağlı cinayətlər, casusluq və ağır cinayətlər üzrə məhbuslar əfv siyahısına daxil edilməyib. Bu addım dekabr ayından etibarən İran üzrə baş verən etiraz aksiyaları və iqtisadi böhranın yaratdığı gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyır. ABŞ-ın sanksiyaları ilə daha da ağırlaşan iqtisadi vəziyyət və geniş miqyaslı etiraz aksiyaları ölkədə sosial və siyasi gərginliyi artırmışdı. Əfv qərarı həm sosial sabitliyi təmin etmək, həm də hökumətin insanlara qarşı yumşaq siyasət göstərdiyini nümayiş etdirmək məqsədini güdür.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp İranın ali lideri Müctəba Xamenei ilə görüşmək istədiyini açıqlayıb, lakin ekspertlər bu açıqlamanı “realist deyil” kimi qiymətləndirir. Abas Aslani qeyd edir ki, Trampın bir gün müsbət, digər gün hədələyici açıqlamalar verməsi diplomatik yola ABŞ-ın ciddi yanaşmadığını İrana göstərir. Trampın açıqlamasının qlobal enerji bazarlarına təsir məqsədilə vəziyyəti şişirdə biləcəyi vurğulanır.

İranın ali lideri Müctəba Xamenei Körfəz regionunda ABŞ-ın hərbi bazaları üçün “təhlükəsiz sığınacaq” olmayacağını açıqlayıb. Bildirilir ki, İran və Vaşinqton arasında üç ay davam edən müharibəyə son qoymaq üçün çərçivə razılaşması müzakirə olunur.

İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ölkənin ABŞ və İsrailə qarşı nümayiş etdirdiyi tarixi müqaviməti “bənzərsiz” adlandıraraq dövlət rəsmilərinin üzərinə düşən məsuliyyəti vurğulayıb və xalqın birliyinə minnətdarlığını bildirib. “Fars” Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, Xamenei helikopter qəzasında həlak olmuş keçmiş prezident İbrahim Rəisinin ölümünün ikinci ildönümü münasibətilə açıqlama verib. O bildirib ki, İran İsrail və ABŞ kimi “iki qlobal terrorçu orduya qarşı bənzərsiz tarixi müqavimət” nümayiş etdirir.

İran Ali Rəhbərinin Ofisinin mərasimlər üzrə baş direktoru Məzahir Hüseyni İranın yeni ali rəhbəri Müctəba Xameneinin səhhəti və ABŞ-İsrail müharibəsinin ilk günündə aldığı xəsarətlərlə bağlı yeni açıqlamalar verib. Hüseyni Tehranda keçirilən müharibə əleyhinə toplantıda çıxışı zamanı Müctəba Xameneinin bel və diz nahiyəsindən zədələr aldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, xəsarətlərin bir hissəsi artıq sağalıb və İranın ali rəhbəri hazırda tam sağlam vəziyyətdədir.

ABŞ kəşfiyyat dairələrində hazırlanan yeni hesabatlar İranın daxili siyasi balansı və ali rəhbərliyin qərarvermə mexanizmi ilə bağlı diqqətçəkən iddiaları gündəmə gətirib. Eyni zamanda, İranın ali dini liderinin oğlu Müctəba Xameneinin niyə uzun müddətdir ictimaiyyət qarşısına çıxmadığı ilə bağlı yeni açıqlamalar verilib.

İranda ali dini lideri Müctəba Xamenei ABŞ və region ölkələrinə ünvanladığı bəyanatda İranın Hörmüz boğazında təhlükəsizliyi təmin edəcəyini və “xarici müdaxilələrin qarşısını alacağını” bildirib. Bildirilib ki, İran yaxın zamanda dəniz hərbi imkanlarını gücləndirməyi və yeni silah sistemlərini nümayiş etdirməyi planlaşdırır.