Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Afrika qitəsində yayılan, "meymunçiçəyi" kimi də tanınan mpox virusuna görə qlobal fövqəladə vəziyyət elan edib. Virus son illərdə ilk dəfə Afrikadan kənarda- İsveçdə aşkar edilib. ÜST yaxın günlərdə Avropada meymunçiçəyinə yoluxma hallarının artacağını gözləyir.
#Afrika
Mozambik prezidenti Daniel Şapu ölkənin şimalında yerləşən Kabo Delgado bölgəsində fəaliyyət göstərən silahlı qrupları meşələrdən çıxaraq dialoqa qoşulmağa çağırıb. Prezident bu çağırışı bölgəyə etdiyi işgüzar səfər zamanı səsləndirib və ölkədə davam edən münaqişənin yalnız sülh yolu ilə həll oluna biləcəyini vurğulayıb.
Somalidə fəaliyyət göstərən Afrika İttifaqının sülhməramlı missiyası fəaliyyətini dayandırmaq təhlükəsi ilə üzləşib. ABŞ-ın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bu missiyaya dəstəyinin qarşısını almağı planlaşdırdığı bildirilir. Təxminən 12 min nəfərlik missiya Somalinin hökumətinə təhlükəsizlik sahəsində dəstək verir. Missiya "Əl-Şəbab" silahlı qruplaşmasına qarşı əməliyyatlarda iştirak edir. Məlumatlı mənbələr qərarın missiyanın gələcəyinə ciddi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. "Əl-Şəbab" ölkənin cənub və mərkəzi bölgələrinin bir hissəsinə nəzarəti davam etdirir. Qərarın Somalidə təhlükəsizlik vəziyyətinə təsiri diqqətlə izlənilir.
Nigeriyanın Borno ştatında məktəbə silahlı hücum zamanı qaçırılan 37 nəfər hələ də əsirlikdədir. Rəsmilərin məlumatına görə, onların 36-sı şagird, biri isə məktəb əməkdaşıdır. Təhlükəsizlik qüvvələri indiyədək səkkiz nəfəri xilas edə bilib. Hücum Lassa yaşayış məntəqəsində yerləşən Dövlət Gündüz Orta Məktəbində imtahan zamanı baş verib. Borno ştatı uzun illərdir silahlı qrupların hücumlarından əziyyət çəkir. Hazırda qaçırılanların azad edilməsi istiqamətində əməliyyatlar davam edir. Hadisə bölgədə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları bir daha artırıb.
Sudanda davam edən müharibə fonunda islamçı cərəyanın gələcəyi ciddi sual altına düşüb. Ordu ətrafında formalaşan yeni hərbi-siyasi ittifaqlar arasında maraq ziddiyyətləri mövcuddur. İslamçı qruplar daxili parçalanma və beynəlxalq təzyiqlərlə üzləşir. Bir qrup kompromis və siyasi prosesə inteqrasiyanı dəstəkləyir, digəri isə mövqelərini qorumağa çalışır. Analitiklər onların gələcəyinin qeyri-müəyyən olduğunu bildirir.
BVF rəsmisi Zeyn Zeydane Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitliyin Afrikaya təsir edəcəyini bildirib. O, gübrə ixracındakı pozuntuların ərzaq təhlükəsizliyinə risk yaratdığını deyib. Zeydane ölkələrə dəstəyin prioritet olduğunu vurğulayıb. O əlavə edib ki, təsirlərin aradan qaldırılması bir neçə ay çəkə bilər. Körfəz ölkələrində ixracın tam bərpası 6–7 ay tələb edir.
Konqo Demokratik Respublikasında məcburi köçkünlərin yaşadığı düşərgədə may ayından bəri azı 30 nəfər ölüb. Ölənlərdən bəzilərində Ebola virusu təsdiqlənib. Hadisə ölkənin Ebola epidemiyasının mərkəzi sayılan Buniya şəhərindəki Kiqonze düşərgəsində qeydə alınıb. Düşərgə rəhbərliyi ölüm sayının görünməmiş həddə çatdığını bildirir. Bütün halların səbəbini müəyyənləşdirmək mümkün olmayıb. Xəstələr və onların yaxınları uzun müddət testdən keçməkdən imtina ediblər. Humanitar təşkilatlar vəziyyətin ciddi olduğunu vurğulayırlar. Virusun daha geniş yayılmasından ehtiyat edilir.
Yalçın Rəfiyev IGAD icraçı direktoru ilə görüş keçirib.
Somaliland müdafiə naziri İsrailin bölgədə hərbi baza qurması ilə bağlı iddiaları təkzib edib. O, İsrailin yalnız təhlükəsizlik sahəsində təlimlər apardığını bildirib. Nazir bu barədə yayılan xəbərləri “şayiə” adlandırıb. Məlumata görə, İsrail Somalilandın ordu və polis qüvvələrinin hazırlanmasında iştirak edir. Somaliland prezidenti Abdirahman Məhəmməd Abdullahinin İsrailə səfər etdiyi və Qüdsdə səfirlik açdığı qeyd olunur. İsrailin Somalilandı müstəqil kimi tanıması bölgədə siyasi mübahisə yaradıb. Somali bu addımı suverenliyə qarşı yönəlmiş hərəkət kimi qiymətləndirib. Hadisə regionda diplomatik gərginliyi artırıb.
Azərbaycan və Çad iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib. Görüş İslam İnkişaf Bankı toplantıları çərçivəsində baş tutub. Tərəflər ticarət, investisiya və enerji sahələrinə diqqət yetiriblər. Rəqəmsallaşma və digər istiqamətlər də gündəmdə olub. İqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi vacib sayılıb. Qarşılıqlı faydalı layihələrin həyata keçirilməsi vurğulanıb.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Nijer Prezidenti Abdurrahman Tchiani arasında görüşlərdə Afrika ölkələri ilə əlaqələrin inkişafı, kənd təsərrüfatı, enerji, təhlükəsizlik, savunma sənayesi, təhsil, səhiyyə və infrastruktur sahələrində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Görüşlərdə Dostluq Xəstəxanası və Dostluq Məktəbi layihələrinin regiona töhfəsi, qadınların səhiyyə imkanlarının artırılması, təhlükəsizlik və terrora qarşı birgə mübarizə məsələləri diqqət mərkəzində olub.
Təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə analitik Volfqanq Pusztai hesab edir ki, ABŞ və İran arasında razılaşma əldə olunması əvvəlkindən daha çətin mərhələyə daxil olub. Onun sözlərinə görə, Donald Tramp administrasiyası artıq “pis razılaşma yoxdursa, razılaşma yoxdur” yanaşmasına üstünlük verir və qarşıdan gələn siyasi proseslər fonunda güzəştli sazişə maraq azalıb. Ekspert eyni zamanda İranın da müəyyən razılaşmaya ehtiyac duyduğunu bildirir. Bununla yanaşı, o xəbərdarlıq edir ki, müharibənin uzanması enerji bazarlarında qiymət artımını sürətləndirə və xüsusilə Afrika ölkələrində milyonlarla insan üçün ciddi iqtisadi və humanitar problemlər yarada bilər.