#Ramin Vəkilov

Öldükdən sonra insanın təkrara dünyaya başqa bir bədənlə geri dönməs qərb dillərində latın mənşəli söz olan reinkarnasıya kəlməsi ilə ifadə olunmaqdadır. Bu dilimizə “yenidən bədənə girmək” mənasına gəlməkdədir. İslam düşüncə tarixində isə bu məsələ “tənasüx” olaraq adlanmışdır. Tənasüx dilimizdə mövcud olan nüsxə kəlməsi ilə eyni kökdən olub, “bir şeyi olduğu kimi başqa yerə nəql etmək, köçürmək” mənalarına gəlməkdədir. Toplumumuzda bəzən bu barədə suallar şıxıdığı üçün bu məslənin İslam dini nöqteyi nəzərindən qısa şəkildə aydınldılmasına ehtiyac duyduq.

İslam hüquq təfəkkürünün köklərinə endiyimizdə, tarixi inkişafda həlledici olan ilk ayrımın əvvəlcə coğrafi əsaslara söykəndiyini görürük: Əhl-i Hicaz və Əhl-i İraq. Təbii ki, bu bölünmə öz daxilində həm bəlli bir sosyal fərqlilik və buna müvafiq üslub fərqliliyini əks edirməkdə idi. Məhz buna görədə bir müddətdən sonra bu ayrım coğrafi xüsusiyyətindən uzaqlaşaraq yerini metodoloji bir kimliyə vermişdir. Bu metodoloji ayrımın iki əsas axını isə Əhl-i Hədis və Əhl-i Rəy kimi formalaşmışdır.

Türkiyə və Azərbaycan əlaqələri sadəcə dostluq münasibətləri olmayıb strateji, geosiyasi müttəfiqliyi də əhatə edən təbii müttəfiqlik əlaqələridir. Onun sözlərinə görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Azərbaycanın təhlükəsizliyi bizim təhlükəsizliyimizdir” bəyanatı bu münasibətlərin mahiyyətini açıq şəkildə ifadə edir. Ramin Vəkilov qeyd edib ki, indiyə qədər yaşanan proseslər iki ölkə arasındakı əməkdaşlığın real nəticələrlə təsdiq olunduğunu göstərir.

Yaxın Şərqdə İranın mövqeyinin sürətlə zəifləməsi, İranın fərqli dövlət strukturlarına xarici kəşfiyat orqanlarının aşırı şəkildə sirayəti, İranın dövlət olaraq çəkindiriciliyini itiriməsi son nəticədə İrandakı mövcud rejimin uğursuzluğu olraraq qəbul edilməyə başlayıb. Eyni zamanda içəridəki iqtisadı böhran da geniş kütlələr tərəfindən rejimin ideoloji siyasi mahiyətinin nəticəsi olaraq görülür. İran zəngin təbii ehtiyatlara sahib olsa da, əhali bu sərvətlərdən öz payını ala bilmir. Buna görə həm iqtidar həm də ölkədəki siyasi sitem uzun müddətdir ciddi şəkildə sorğulanır