ABŞ, İranla yaşanan gərginliyin artması fonunda Aralıq dənizindən Oman dənizinə qədər uzanan strateji xətt boyunca hərbi varlığını maksimum dərəcədə gücləndirib. Açıq mənbə kəşfiyyat məlumatlarının təhlilinə əsasən, ABŞ regiondakı döyüş gəmilərinin sayını 23-ə çatdırıb. Bu hərbi cəmləşmə Aralıq dənizi, Adən körfəzi, Oman dənizi və Bəsrə körfəzini əhatə edən nəhəng bir ərazidə dislokasiya olunub.
#ABŞ-ın İranda nüvə obyektlərinə zərbələri və regiondakı eskalasiya
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio gələn həftə İsrailə səfər edərək Baş nazir Benyamin Netanyahuya ABŞ-İran nüvə danışıqları ilə bağlı son vəziyyət barədə məlumat verəcək. Bu barədə Tramp administrasiyasının iki rəsmisi anonimlik şərti ilə açıqlama verib. Məlumata görə, Rubio fevralın 28-də Netanyahu ilə görüşməyi planlaşdırır. Səfər hələ rəsmi şəkildə elan olunmayıb. ABŞ və İran son vaxtlar İslam Respublikasının nüvə proqramı ilə bağlı iki raund dolayı danışıqlar aparıb. ABŞ-ın yüksəkvəzifəli rəsmilərindən birinin sözlərinə görə, İran Cenevrədə keçirilən son görüşdə səsləndirilən narahatlıqlara cavab olaraq yazılı təklif hazırlamağa razılaşıb. Həmin rəsmi Ağ evin Təhlükəsizlik Şurasının iclasında İranla bağlı məsələlərin müzakirə edildiyini və mümkün hərbi əməliyyat üçün “tam qüvvələrin” martın ortalarınadək hazır vəziyyətə gətiriləcəyinin bildirildiyini deyib.
ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens Cenevrədə keçirilən ABŞ–İran danışıqlarının “bəzi baxımdan yaxşı keçdiyini”, lakin İranın ABŞ tərəfindən müəyyən edilmiş qırmızı xətləri qəbul etməsi üçün, hərbi variantlar da daxil olmaqla, səylərin davam etdiriləcəyini bildirib. Vens ABŞ-ın “Fox News” televiziya kanalına Cenevrədə aparılan İran danışıqları ilə bağlı açıqlama verib. Prezident Donald Trampın İranla danışıqlar məsələsində “bir çox seçiminin” olduğunu bildirib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi ABŞ-ın İrana hərbi hücuma hazırlaşması ilə bağlı iddialara sərt cavab verib. Bəqayi həftəlik mətbuat konfransında Tehranın istənilən təcavüzə "genişmiqyaslı və peşmanedici" cavab verəcəyini bəyan edib. ABŞ-ın hücum planları ilə bağlı sualı cavablandıran Bəqayi bildirib: "İran həm öz potensialına və imkanlarına, həm də keçmiş təcrübələrinə, o cümlədən iyun ayında baş verənlərə güvənir. Hazırda daha güclü vəziyyətdəyik. İran hər cür hücuma genişmiqyaslı qarşılıq verəcək".
İranın BMT-dəki səfiri Amir-Saeid İravani ABŞ Prezidenti Donald Trampın nüvə silahları ilə bağlı açıqlamalarının beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu və qlobal sülh və təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaratdığını bildirib. İravani qeyd edib ki, Trampın 29 oktyabr 2025-ci il tarixində sosial mediada ABŞ-ın nüvə silahlarını digər nüvə gücləri ilə bərabər sınaqdan keçirməyə başlayacağını bildirməsi və 31 oktyabr müsahibəsində “dünyanı 150 dəfə məhv edə biləcək qədər nüvə silahına malik olduqlarını” deməsi nüvə sınaqlarını bərpa etmək niyyətinin açıq göstəricisidir. Bu, Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsi (NPT) və Ümumi Nüvə Sınaqlarına Qadağa Müqaviləsi (CTBT) üzrə öhdəliklərin kobud şəkildə pozulması hesab olunur.
İran ABŞ-lə nüvə danışıqları aparmayacaq. Bu sözləri İran Xarici İşlər Naziri Abbas Əraqçi İranın nüvə proqramına dair verdiyi açıqlamada bildirib. Əraqçi deyib ki, İran nüvə fəaliyyətlərindən vaz keçməyəcək və raket proqramı müzakirə mövzusu olmayacaq. “Heç bir ağıllı insan silahsızlanmanı qəbul etməz. Uranı zənginləşdirməyi dayandırmaq mümkün deyil. Müharibə ilə əldə edilməyən şey siyasətlə verilməz. Tehran nüvə fəaliyyətlərinin dinc xarakterli olduğundan əmindir və narahatlıqları aradan qaldırmaq üçün danışıqlara hazırdır. Lakin birbaşa görüş niyyətində deyilik. Ədalətli razılaşmağa gəlmək mümkündür, lakin Vaşinqton qəbulolunmaz şərtlər irəli sürüb. ABŞ öz tələb və şərtlərini yerinə yetirməyimiz üçün təkid etməsə, dolayı görüşlər vasitəsilə ədalətli razılığa gələ bilərik”-deyə nazir bildirib.
Putin və Netanyahu telefon danışığında Suriya, İran və Yaxın Şərqdəki vəziyyəti müzakirə ediblər. Rusiya Suriyanın ərazi bütövlüyünü müdafiə edir və İranın nüvə proqramı üzrə vasitəçiliyə hazır olduğunu bildirib.