#Fələstin

HƏMAS ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanan Qəzza sülh planına sadiq olduğunu açıqlayıb. Hərəkatın sözçüsü Hazim Qasım İsrailin yol xəritəsinə hələ aydın razılıq vermədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, razılaşmanın icrası üçün müəyyən müddətlər və mərhələlər dəqiqləşdirilməlidir. Plan HƏMAS-ın silahlarını təhvil verməsini də nəzərdə tutur. ABŞ nümayəndəsi Cared Kuşner məsələ ilə bağlı Benyamin Netanyahu ilə görüşüb. İsrail isə HƏMAS tərksilah edilmədən Qəzzadan geri çəkilmək niyyətində olmadığını bildirir. Təl-Əviv həmçinin tərksilah prosesi başa çatmadan Qəzzanın yenidən qurulmasına razılıq verməyəcəyini bəyan edir. Tərəflərin mövqeləri arasındakı fərqlər sülh planının həyata keçirilməsini çətinləşdirən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.

Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyəti Qəzzadan növbəti tibbi təxliyədə iştirak etdiyini bildirib. Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsi vasitəsilə ümumilikdə 71 nəfər təxliyə olunub. Onların 32-si xəstə, 39-u isə müşayiətçi olub. Təxliyə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçirilib. Əsas məqsəd Qəzzada zəruri müalicəni ala bilməyən xəstələrin bölgədən kənardakı tibb müəssisələrinə çatdırılmasıdır. Qəzzanın səhiyyə sistemi hərbi əməliyyatlar nəticəsində ciddi çətinliklərlə üzləşib. Bir çox xəstənin ixtisaslaşmış tibbi yardım üçün Qəzzadan çıxarılmasına ehtiyac var. Rəfah keçidi xəstələrin bölgədən çıxarılmasında əsas istiqamətlərdən biri olaraq qalır.

BMT-nin Uşaq Fondu İordan çayının qərb sahilindəki Qusra kəndinin sakinlərinə zəruri yardım çatdırıb. Kənddə İsrail məskunlarının mühasirəsində olan sakinlərə su, ərzaq və dərman verilib. Uşaqlar üçün gigiyena və əyləncə dəstləri də çatdırılıb. BMT üç fələstinli ailənin hələ də İsrail hərbçilərinin və məskunların güclü nəzarəti altında qaldığını bildirib. Məskunların kəndə girişi məhdudlaşdırdığı və ailələrin evlərinin yaxınlığında yaşayış məntəqələri yaratdığı açıqlanıb. Su və elektrik xətləri kəsildikdən sonra bələdiyyə işçiləri tərəfindən bərpa olunub. Həmin işçilərin məskunların hücumuna məruz qaldığı və bəzilərinin İsrail hərbçiləri tərəfindən saxlanıldığı bildirilib. ABŞ vətəndaşı Luey Ridi isə ailəsinin Qusradakı evinə qayıtmaq üçün İsrailə gəlib.

İsrail prezidenti İsxak Hersoq Sülh Şurasının Qəzza ilə bağlı səylərini yüksək qiymətləndirib. Şuranın nümayəndə heyətinə ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Cared Kuşner rəhbərlik edir. Hersoq Qəzza prosesinin Trampın 20 maddəlik planına uyğun olaraq növbəti mərhələlərə keçirilməsi səylərinə görə minnətdarlığını bildirib. İsrail prezidenti planın əsas elementlərindən birinin İsrailin təhlükəsizlik maraqları olduğunu deyib. O, nümayəndə heyətinin bu istiqamətdəki fəaliyyətini dəstəklədiyinibildirib. Hersoq İsrail və Qəzza xalqları üçün daha təhlükəsiz gələcəyin təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, bütün bölgənin daha təhlükəsiz gələcəyə ehtiyacı olduğunu qeyd edib. İsrail prezidentinin açıqlaması Qəzza ilə bağlı diplomatik səylərin davam etdiyi bir vaxtda səslənib.

Cared Kuşner və Benyamin Netanyahu Qəzza münaqişəsi ilə bağlı görüş keçiriblər. Görüşün uzun və ətraflı olduğu bildirilib. “Sülh Şurası”nın rəsmisi görüşün çox məhsuldar keçdiyini açıqlayıb. Tərəflərin Qəzza ilə bağlı bundan sonrakı yol xəritəsi üzrə razılığa gəldiyi bildirilib.Kuşner görüşdən əvvəl Misirdə HƏMAS rəhbərliyi ilə də danışıqlar aparıb.Müzakirələrdə HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və İsrail qüvvələrinin Qəzzadan çıxarılması məsələləri əsas yer tutur. Netanyahu İsrail qüvvələrinin çıxarılmasından əvvəl HƏMAS-ın tamamilə silahsızlaşdırılmasını tələb edir. Razılaşmanın konkret detalları hələ açıqlanmayıb.

İsrailin Qəzza zolağına son 48 saat ərzində həyata keçirdiyi hücumlarda azı 5 fələstinli öldürülüb. Yeni hücumlar nəticəsində 18 nəfərin yaralandığı bildirilib. Qəzza zolağının Səhiyyə Nazirliyi ölən və yaralananların sayını açıqlayıb. Məlumata görə, ötən ilin oktyabrında atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra İsrailin hücumlarında 1 265 nəfər öldürülüb. Həmin müddətdə 4 198 nəfər yaralanıb. 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzzada ölənlərin ümumi sayı 73 399 nəfərə çatıb. Eyni dövrdə 174 310 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Bölgədə humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.

Qəzza zolağında İsrailin hücumları zamanı dağıdılmış iki evin dağıntıları altından 21 fələstinlinin qalıqları çıxarılıb. Qəzza mülki müdafiə dəstələri daha 40 nəfərin dağıntılar altında qaldığı ehtimal edilən üçüncü evdə axtarışlara başlayıb. Əsqələ ərazisi yaxınlığında Bətincı ailəsinə məxsus evin dağıntılarından 12 nəfərin qalıqları çıxarılıb. Qəzza şəhərinin qərbindəki Kətibə ərazisində isə Qərbiyyə ailəsinə məxsus evdən doqquz nəfərin qalıqları tapılıb. Daha sonra axtarış-xilasetmə qrupları Zeytun məhəlləsində yerləşən Məğribi ailəsinin evinə keçib. Burada 40 fələstinlinin dağıntılar altında qaldığı bildirilir. Mülki müdafiə dəstələri ağır texnika, avadanlıq və yanacaq çatışmazlığı səbəbindən xilasetmə işlərini böyük çətinliklərlə həyata keçirir.

Qətər işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində İsrailli köçkünlərin fələstinlilərə qarşı hücumlarının artmasını pisləyib. Qətər Xarici İşlər Nazirliyi mülki şəxslərə qarşı sistemli zorakılığın beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib. Nazirlik bu hücumların İsrail ordusu və təhlükəsizlik qüvvələrinin himayəsi altında həyata keçirildiyini iddia edib. Qətərin açıqlamasında İsrail hökumətinin köçkünlərə daha çox hücum etmək imkanı yaratdığı bildirilib. Doha bu əməlləri açıq cinayətlər kimi qiymətləndirib. Qətər beynəlxalq ictimaiyyəti vəziyyətə müdaxilə etməyə və təcili tədbirlər görməyə çağırıb. İordan çayının qərb sahilində zorakılığın artması bölgədə onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Qətərin bəyanatı fələstinli mülki şəxslərin müdafiəsi ilə bağlı beynəlxalq çağırışların artdığı bir vaxtda verilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi İdarəsi işğal altındakı Fələstin ərazilərində vəziyyətin ağırlaşdığını açıqlayıb. Qəzzada əhalinin təxminən 90 faizinin iyulun əvvəlində orta və yüksək səviyyəli su çatışmazlığı ilə üzləşdiyi bildirilib. Qəzza əhalisinin böyük hissəsi məcburi köçkün vəziyyətində qalmaqda davam edir. Hesabata görə, 2023-cü ilin oktyabrından Qəzzada yaralanan hər dörd fələstinlidən təxminən biri ağır və uzunmüddətli sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcək xəsarətlər alıb. İordan çayının qərb sahilində isə İsrailli köçkünlərin hücumları davam edir. Bir həftə ərzində 38 belə hücum qeydə alınıb. Məsafir Yatta bölgəsində beş fələstinli yaralanıb, üç ev dağıdılıb və 23 nəfər məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. İsrail hakimiyyətinin 25 fələstinliyə məxsus tikilini dağıtdığı və 29 nəfəri evsiz qoyduğu da açıqlanıb. Dağıdılan tikililər arasında 54 şagirdin istifadə etdiyi məktəbin bir hissəsinin olduğu bildirilib.

Qəzza zolağının Səhiyyə Nazirliyi İsrailin son 48 saat ərzində həyata keçirdiyi hücumlarda azı 2 fələstinlinin öldüyünü, 14 nəfərin isə yaralandığını açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, 2025-ci ilin oktyabrında atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra İsrailin hücumları nəticəsində 1 262 fələstinli həlak olub. Eyni dövrdə 4 168 nəfərin yaralandığı bildirilib. Nazirlik 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzzada İsrailin müharibəsi nəticəsində azı 73 391 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Yaralananların ümumi sayı isə 174 280 nəfərdir. Yeni hücumlar Qəzzada onsuz da ağır olan humanitar vəziyyəti daha da pisləşdirir. Atəşkəsə baxmayaraq, bölgədə hücumların davam etməsi narahatlıq doğurur. Tibb müəssisələrinin fəaliyyəti və yaralıların müalicəsi də ciddi çətinliklərlə üzləşir.