#Rusiya Ukrayna sülh təşəbbüsü

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə müharibənin dayandırılması istiqamətində davam edən səyləri müzakirə etdiklərini bildirib. Zelenski sosial media hesabındakı paylaşımında Tramp ilə telefon danışığı apardığını qeyd edib. Telefon danışığında ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffun, Trampın kürəkəni və keçmiş baş müşaviri Cared Kuşnerin də iştirak etdiyini vurğulayan Zelenski, Vitkoff və Kuşnerin bu gün İsveçrənin Cenevrə şəhərində Ukrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi Rüstəm Umerov ilə görüşəcəklərini xatırladıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Ukrayna üzrə Humanitar Yardım Koordinatoru Mattias Şmale, 2022-ci ilin fevral ayından bəri davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin beşinci ilinə qədəm qoyması ilə bağlı Cenevrədə həftəlik mətbuat konfransı keçirib. Şmale bildirib ki, müharibənin yaratdığı ağır humanitar böhran nəticəsində hazırda Ukraynada 10,8 milyondan çox insan təcili humanitar yardıma ehtiyac duyur. Bu rəqəm ölkə əhalisinin təxminən dörddə birini təşkil edir və bura Rusiya tərəfindən işğal edilmiş ərazilərdə yaşayan bir milyona yaxın şəxs də daxildir.

Avstraliyanın Baş naziri Entoni Albanizi, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dördüncü ildönümü münasibətilə etdiyi açıqlamada Moskvaya qarşı yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlərin tətbiq olunduğunu elan edib. Baş nazir sosial media hesabı vasitəsilə bildiriş yayaraq, Rusiyanın hərəkətlərinin beynəlxalq hüququ kobud şəkildə pozduğunu, bu əməllərin "qeyri-qanuni və qəbulolunmaz" olduğunu vurğulayıb. Yeni sanksiya paketi Rusiya ilə əlaqəli 180 fiziki şəxs, müəssisə və xüsusilə Rusiyanın beynəlxalq məhdudiyyətlərdən yayınmaq üçün istifadə etdiyi "kölgə donanmasına" məxsus gəmiləri hədəf alır.

24 fevral 2022-ci ildə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin “xüsusi hərbi əməliyyat” adlandırdığı qərar Avropada İkinci Dünya müharibəsindən bəri ən böyük quru müharibəsinin başlanğıcına çevrildi. Kreml sürətli qələbə və Kiyevdə hakimiyyət dəyişikliyi planlaşdırırdı, lakin dörd il sonra müharibə uzanan, tükəndirici və yüksək maliyyətli qarşıdurma mərhələsinə keçib. Müharibənin ilk saatlarında Rusiya Ukrayna ərazisinə raket zərbələri endirdi, hava limanları və hərbi obyektlər hədəfə alındı. Sərhədə toplanmış qoşun birləşmələri paytaxt Kiyev istiqamətində irəlilədi və hətta şəhərin 15 kilometrliyinə qədər yaxınlaşdı. Lakin planlaşdırılan sürətli çöküş baş vermədi. Ukrayna rəhbərliyi geri çəkilmədi, əksinə, müqavimət təşkil etdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində mübahisəli "Sülh Şurası" layihəsini təqdim etməyə və Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ilə görüşməyə hazırlaşır. Tramp bir müddət əvvəl Danimarkaya məxsus Qrenlandiyanı hərbi güclə almaq təhdidlərindən geri çəkildiyini və Avropaya qarşı gömrük tariflərini ləğv etdiyini açıqlayaraq gərginliyi qismən azaldıb. İsveçrənin xizək kurortunda keçirilən forumun ikinci günündə ABŞ lideri beynəlxalq münaqişələrin həlli üçün nəzərdə tutulan Sülh Şurasının nizamnaməsinin imzalanma mərasimini keçirəcək. Daimi üzvlük üçün 1 milyard dollar ödəniş tələb edən bu quruma Rusiya, İsrail, Macarıstan və Misir kimi ölkələrin liderləri artıq dəvət olunublar. Tramp Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ilə görüşündə bu şuranın tarixdəki ən güclü platforma olacağını iddia edib.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskiy ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşündən sonra sülh planının bütün aspektlərinin müzakirə edildiyini bildirərək, “(Sülh planının) bunun 90 faizi üzrə razılıq əldə olunub,” dedi. Zelenskiy Trampla Florida ştatındakı Mar-a-Laqo malikanəsində keçirilən görüşdən sonra birgə mətbuat konfransında açıqlamalarla çıxış edib. Bütün mövzularda səmərəli görüş keçirdiklərini bildirən Zelenskiy, ABŞ və Ukrayna komandaları arasında əldə olunan irəliləyişdən məmnunluğunu ifadə edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski 28 Dekabrda ABŞ-ın Florida ştatında görüşəcək və Rusiya-Ukrayna münaqişəsini sona çatdırmaq üçün barış planını müzakirə edəcəklər. Axios xəbər agentliyinin məlumatına görə, ABŞ və Ukrayna rəsmiləri planın bir hissəsi üzrə razılığın əldə edildiyini bildirib. Ukraynalı rəsmilər qeyd edib ki, Tramp Floridadakı Mar-a-Lago iqamətgahında Zelenskiyi qəbul edəcək və iki lider sülh planını müzakirə edəcək. ABŞ-dan bir yüksək vəzifəli şəxs bildirib: “Rus və Ukraynalılarla mümkün olan ən irəli nöqtəyə gəldik. Son iki həftədə keçən ildən daha çox irəliləyiş əldə etdik. Topu kaleyə göndərmək istəyirik. Doğru yoldayıq.”

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski cümə günü ölkənin yaxınlaşan büdcə kəsirlərini ödəmək üçün Avropa İttifaqının verdiyi 90 milyard avroluq kreditə görə təşəkkürünü bildirib. Prezident qeyd edib ki, bu maliyyə dəstəyi Kiyevin müdafiəsini və ölkənin dayanıqlılığını “həqiqətən gücləndirir”. Zelenski X sosial şəbəkəsində paylaşdığı açıqlamada bildirib: "Bu, həqiqətən də bizim dayanıqlığımızı gücləndirən əhəmiyyətli bir dəstəkdir."

Vatikan Dövlət Başçısı Papa 14. Leo ilə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski İtaliyanın Roma şəhərində görüşüb. Görüş zamanı Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı müharibə və diplomatik təşəbbüslərin davam etdirilməsi müzakirə olunub. Vatikan Mətbuat Ofisinin açıqlamasında bildirilib ki, Papa Ukraynadakı münaqişəyə dair səmimi söhbətdə dialoqun davam etdirilməsinin vacib olduğunu və bu səylərin ədalətli və davamlı sülhə yol aça biləcəyi ümidini ifadə edib.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Hindistana səfər edərək paytaxt Yeni Dehlidə Baş nazir Narendra Modi ilə görüşüb. Putin səfər çərçivəsində Mahatma Gandhi abidəsini ziyarət edib və qonaq kitabını imzalayıb. Yeni Dehlidəki Prezident Sarayında rəsmi mərasimlə qarşılanan Putin, daha sonra Haydarabad Sarayında Modiylə ikitərəfli görüş keçirib. Görüşdə Modi Ukrayna böhranı və strateji əməkdaşlıq mövzularını müzakirə edib, sülhün təmin olunmasını dəstəklədiklərini vurğulayıb.

NATO Baş katibi Mark Rutte, ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi sülh prosesinin davam etməsinin vacib olduğunu və Ukraynanın barış görüşlərində mümkün olan ən güclü mövqedə olmalı olduğunu bildirib. Rutte, Brüsseldə keçirilən NATO Xarici İşlər Nazirləri toplantısının önündə mətbuata açıqlama verərək, Rusiyanın Ukraynaya hərbi yardımın sürətini davam etdirməsini təmin etməli və sanksiyalarla Rusiyanın iqtisadiyyatını zəiflətməyə davam etməli olduqlarını vurğulayıb.

Almaniya Xarici İşlər Naziri Yohan Vadeful Cenevrədə aparılan görüşlərdə ABŞ-ın Rusiya-Ukrayna müharibəsini sona çatdırmaq üçün hazırladığı 28 maddəlik “sülh planı”nda Avropa və NATO ilə bağlı məsələlərin çıxarıldığını açıqlayıb. Vadeful Deutschlandfunk radiosuna verdiyi açıqlamada, Avropanın və Ukraynanın iştirakının vacib olduğunu, ilk addımın atıldığını və Avropadakı maraqların qorunduğunu vurğulayıb.