ABŞ administrasiyasının Qrenlandiyada hərbi mövcudluğunu genişləndirmək planı ilə bağlı yeni məlumatlar yayılıb. Məlumata görə, ABŞ adanın cənubunda üç yeni hərbi obyekt açmağı planlaşdırır. Yeni bazaların əsas məqsədinin Rusiya və Çinin Şimali Atlantikdəki fəaliyyətini izləmək olduğu bildirilir.

NATO Arktikada fəaliyyətini genişləndirərək Qrenlandiyada yeni “Arctic Sentry” təşəbbüsünü işə salmağa hazırlaşır. Alyansın bu addımı rəsmi olaraq regionda artan təhlükəsizlik çağırışlarına cavab kimi təqdim edilsə də, diplomatik mənbələr təşəbbüsün əsasən siyasi və kommunikasiya xarakteri daşıdığını bildirirlər.

Danimarkanın baş naziri Mette Frederiksen və Qrenlandiyanın hökumət rəhbəri Yens-Frederik Nilsen Berlində Almaniya kansleri Fridrix Mertslə görüşüblər. Məlumata görə, danimarkalı və qrenlandiyalı liderlər çərşənbə günü Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla danışıqlar aparacaq. Görüşlərdə hazırkı beynəlxalq siyasi vəziyyət və Avropanın təhlükəsizlik baxımından daha güclü mövqe tutmasının vacibliyi müzakirə olunacaq.

Almaniya Silahlı Qüvvələrinin kəşfiyyat qrupunun bu gün Qrenlandiyanı tərk edəcəyi bildirilib. Almaniya Xəbər Agentliyinə (DPA) danışan hərbi rəsmi 15 əsgərdən ibarət heyətin mülki təyyarə ilə Kopenhagenə yola düşəcəyini açıqlayıb. Heyətin qarşıya qoyulan vəzifəni yerinə yetirdiyini qeyd edən rəsmi kəşfiyyat nəticələrinin yaxın günlərdə qiymətləndiriləcəyini vurğulayıb.

ABŞ Senatının Müdafiə Büdcəsi üzrə yüksək rütbəli üzvü, demokrat Kris Kunun rəhbərlik etdiyi 11 nəfərlik heyət Danimarkanın paytaxtı Kopenhagenə gedib. Səfərin əsas məqsədi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı iddialarından sonra yaranan diplomatik gərginliyi müzakirə etməkdir. Amerikalı senatorlar Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen, Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen və parlament üzvləri ilə görüşlər keçiriblər.

ABŞ-ın Qrenlandiyanı nəzarətə götürmək niyyəti ilə bağlı Vaşinqtonda keçirilən danışıqlar uğursuzluqla nəticələndikdən sonra Avropa ölkələri adaya hərbi personal göndərməyə başlayıb. Fransa, İsveç, Almaniya və Norveç Qrenlandiyanın paytaxtı Nuuk şəhərinə kəşfiyyat missiyası çərçivəsində hərbçilər yerləşdirəcəklərini elan ediblər. Qrenlandiya Baş nazirinin müavini Mute Egede bildirib ki, bölgədə NATO hərbçilərinin, hərbi uçuşların və gəmilərin sayının artması gözlənilir. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ilk hərbi heyətin artıq yola düşdüyünü təsdiqləyib. Almaniya isə Danimarkanın dəvəti ilə 13 nəfərlik kəşfiyyat qrupunu bölgəyə göndərib.

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedyev ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanı ilhaq etmək planlarına gözlənilməz reaksiya verib. Rusiyanın "İnterfaks" agentliyinə danışan Medvedyev Qrenlandiya sakinlərinin Rusiyaya birləşmək üçün səs verə biləcəyini iddia edib. Rusiya eks-prezidenti Donald Trampın Arktikada yerləşən bu nəhəng adanı ABŞ-a birləşdirmək üçün tələsməli olduğunu vurğulayıb.

Böyük Britaniya həm Çin və Rusiyanın bölgədə artan təsirinə qarşı durmaq, həm də adanı ələ keçirmək istəyən ABŞ-ı bu fikrindən daşındırmaq məqsədilə Qrenlandiyaya hərbi qüvvə göndərməyə hazırlaşır. Rəsmi London bu planı artıq avropalı müttəfiqləri ilə müzakirə etməyə başlayıb. Çin və Rusiyanın Arktika bölgəsindəki varlığını ciddi təhdid hesab edən Britaniya rəhbərliyi adanın müdafiəsini təmin etmək üçün Fransa və Almaniya ilə danışıqlar aparır.

ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio, Prezident Donald Tramp administrasiyasının Qrenlandiyanı “işğal etməyi deyil, satın almayı hədəflədiyini” bildirib. Rubio Konqres üzvlərinə Venesuelaya müdaxilə mövzusunda etdiyi brifinqdə, Trampın Qrenlandiya planlarına dair açıqlamalarından bəhs edib. Konqres üzvlərinin, Trampın Siyasət və Daxili Təhlükəsizlik üzrə müşavir Yardımçısı Stiven Miller kimi yüksək səviyyəli rəsmilərin “agressiv açıqlamaları” səbəbindən Grönlandla bağlı verdikləri suallara Rubio, Trampın Qrenlandiyanı “satın almaq istədiyini” bildirib.

ABŞ rəsmiləri Qrenlandiya ilə bağlı yayılan məlumatlardan sonra Danimarkanın daxili işlərinə qarışmaq ittihamlarını rədd ediblər. Ağ Evin anonim rəsmisi CBS News-a açıqlamasında “Biz hesab edirik ki, danimarkalılar sakit olmalıdırlar” - deyə bildirib. ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü isə amerikalı vətəndaşların Qrenlandiyadakı fəaliyyətlərinə dair şərh verməyəcəklərini, onların hərəkətlərinə nəzarət etmədiklərini qeyd edib. O, ABŞ-ın NATO-dakı müttəfiqi Danimarka ilə münasibətlərinə önəm verdiyini vurğulayaraq, Vaşinqtonun Danimarka xarici işlər naziri Lars Lokke Rasmussen ilə “məhsuldar görüş” keçirdiyini də əlavə edib.

ABŞ Müdafiə Naziri Pit Hegseth Nümayəndələr Palatasında keçirilən dinləmələr zamanı Panama və Qrenlandiyanın “zorla ələ keçirilməsi” ehtimalı ilə bağlı sualları cavablandırıb.