Bədənimizdə trilyonlarla mikroorqanizm yaşayır və onlar bizim sağlamlığımızın görünməz qəhrəmanlarıdır. Bəs, Ramazan orucu bu nəhəng "bakteriya krallığına" necə təsir edir? Elmi tədqiqatlar göstərir ki, oruc bağırsaqlarımızı yeniləmək üçün möhtəşəm bir fürsətdir, lakin burada kiçik bir sirr var: sistemi sıfırlamaq üçün təkcə ac qalmaq bəs etmir!

İslam yaddaşında Ramazan ayının 19-cu günü talelərin dəyişdiyi bir gün kimi xatırlanır. Bu gündə Əndəlusun qapıları açıldı. Elə bu gündə məmlük sülalələri hakimiyyətə gəldi, dövlətlər quruldu və müasir ümmət tarixində iz qoyan liderlər və islahatçılar dünyadan köçdü.

Hənif dinimiz olan İslamın beş əsasından biri olan orucu Uca Allah bizdən öncəki toplumlara vacib etdiyi kimi bizə də vacib etmişdir. Allah təalə bunu “Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlkilərə fərz buyurulduğu kimi sizə də fərz buyuruldu ki, bəlkə, günahlardan çəkinəsiniz!” ayəsi ilə bildirmişdir.

Tarixi salnamədə 18 Ramazan böyük dönüş nöqtələri ilə zəngin olan günlərdən biri kimi görünür. Bu gündə ümmət "Allahın qılıncı" Xalid ibn Vəlidi son mənzilə yola salmış, Kufə əhli çətin bir məqamda Həsən ibn Əliyə xilafət beyəti etmiş, eyni tarixdə Mərakeş və Əndəlüsdə dövlətlər süqut edib yeniləri qurulmuşdur. Bu gün elm, suverenlik və müqavimət arasındakı tarixi dinamikanın şahididir.

Hicri təqvimin 17 Ramazan günü, Bədr vadisində ümmətin strateji balansının dəyişdiyi "fərqləndirici" (fariq) bir gün kimi önə çıxır. Eyni zamanda bu tarixdə İmam Əlinin şəhadəti ilə Raşidi xilafət səhifəsi bağlanmışdır. Bu tarix, zəfər izzəti ilə itki ağrısı arasındakı dövranın şahididir.

Tarixi qeydlərdə 16 Ramazan strateji və sivilizasiya baxımından mükəmməl bir dönüş nöqtəsi kimi önə çıxır. Məhz bu gündə Bədrdə su mənbələrinin nəzarətə götürülməsi ilə İslamın ilk böyük qarşıdurmasının konturları tamamlanmışdır. Eyni zamanda bu tarixdə ümmət Hz. Ayişə və tarixçi Maqrizinin vəfatı ilə böyük elm xəzinələrini yola salmış, Osmanlı saraylarının dəhlizləri və Əl-Ariş çadırları isə səs-küylü siyasi və hərbi uğursuzluqlara şahidlik etmişdir.

İslam yaddaşında Ramazan ayının ortası arzular, hakimiyyət və qarşıdurma günü kimi xarakterizə olunur. Məhz bu gündə ümmətin qrupları arasında islahat peyğəmbərliyini gerçəkləşdirən "Cənnət gənclərinin ağası" Həsən ibn Əli doğulmuş, Məmlüklərin qılıncları "Eyn Cəlut"da monqol əfsanəsini məhv etmiş və "Qüreyş şahini"nin dənizi keçməsi ilə Əndəlüs dastanı başlamışdır.

Tarixi qeydlərdə 14 Ramazan loyallıqların dəyişdiyi və imperiyaların sarsıldığı bir gündür. Bu tarixdə Dəməşqdə Əməvilər səhifəsi qapandı, sonuncu Məmlük sultanı öz taleyi ilə üzləşmək üçün taxta çıxdı və Əzhərin qəlbindən Napoleonun Misir kampaniyasına qarşı müqavimət alovu yüksəldi.

Tarixin yaddaşında 13 Ramazan müstəsna yer tutur. Bu gün baş verən hadisələr yalnız hərbi qələbələrlə məhdudlaşmır, həm də Qüdsün qəlbindən gələn bəşəri birgəyaşayış konsepsiyalarını möhkəmləndirir, Əndəlüsün mövcudluğunu əsrlərlə qoruyur və tarixin simasını inzibati dühası və ya amansızlığı ilə cızan şəxsiyyətlərin gedişinə şahidlik edir.

İslamın beş əsasından biri olan Ramazan orucu hər bir sağlam müsəlmana vacibdir. Lakin dinimiz insan sağlamlığını hər şeydən üstün tutaraq, müəyyən xəstəlikləri olan şəxslərə xüsusi rüsxətlər (güzəştlər) tanımışdır.

Tarixin yaddaşında 12 Ramazan İslam sivilizasiyasının həm memarlıq, həm hərbi, həm də elmi sahədə möhtəşəm zirvələrə çatdığı bir gündür. Bu tarixdə Qahirənin minarələri Samarraya məxsus unikal üslubda yüksəlmiş, müsəlmanlar Antakiya zəfəri ilə səlibçilərin Şimali Şamdakı xəyallarına son qoymuş və Bağdad özünün ən böyük ensiklopedik zəkasını son mənzilə yola salmışdır.

Lakin nikotin asılılığı ilə bağlı araşdırmalar tamam başqa həqiqətləri deyir. 2011-ci ildə "Annual Review of Neuroscience" jurnalında Mariella de Biazi və Con Daninin dərc etdiyi geniş elmi təhlillər təsdiqləyir ki, nikotin sizə sadəcə "xoş əhval" bəxş etmir, o, beynin mükafat dövrələrini yenidən formalaşdırır və müvəqqəti rahatlıqla xroniki asılılıqdan ibarət qapalı bir dövrə yaradır.