BAKI,VOA

İnsan orqanizmi hər saniyə mükəmməl bir mexanizm kimi fəaliyyət göstərir. Gündəlik həyatımızda fərqinə varmadığımız bioloji proseslər əslində inanılmaz rəqəmlərlə ifadə olunur. Bədənimizin fəaliyyəti gün ərzində dəyişir. Məsələn, ürək-damar sisteminin aktivliyi saat 18:00-da maksimum, gecə saat 03:00-04:00 radələrində isə minimum səviyyədə olur. Gənc bir insan üçün gündəlik enerji sərfi norması 3000 kkal-dır. Bunun 1700-ü əsas maddələr mübadiləsinə, 170-i həzmə, 1130-u isə əzələ işinə sərf edilir.

Beyin, qan və genetika

Beynimiz bədəndəki ümumi oksigenin dörddə birini təkbaşına istifadə edir. Maraqlıdır ki, hələ doğulmamış körpələrin belə barmaq izləri var; bu izlər inkişafın 3-cü ayında formalaşır. Dünyada məlum olan 29 qan qrupu mövcuddur. Onlardan ən nadiri Bombey yarımqrupuna aid olan və Yaponiyada bir neçə ailədə aşkar edilən A-H qrupudur.

Həzm və duyğu orqanları

Gün ərzində insan orqanizmi böyük miqdarda maye ifraz edir: təxminən 1 litr tüpürcək, 3 litr mədə şirəsi, 2 litr mədəaltı vəzi şirəsi, 3,5 litr bağırsaq şirəsi və 1 litr öd. Ətraf aləm haqqındakı məlumatların 90%-ni məhz gözlərimiz vasitəsilə qəbul edirik. Qeyd edək ki, göbəyin elmi adı "umbilikus"dur.

Yuxu

Tədqiqatlar göstərir ki, orqanizm üçün 8 saatlıq bir yuxu dövründənsə, iki ədəd 4 saatlıq yuxu dövrü daha faydalıdır. Yuxu ehtiyacı yaşa görə dəyişir: yeniyetmələr və kiçik uşaqlar üçün 10 saat, 25-55 yaşlılar üçün 8 saat, 65 yaşdan yuxarı şəxslər üçün isə 6 saat kifayətdir. Siqareti tərgitmiş şəxslərə isə adi vaxtdan 1 saat daha az yuxu bəs edir.

Heyrətamiz statistikalar

Dünyada insanların cəmi 7%-i solaxaydır.
Uşaqlar ən sürətli yaz fəslində böyüyürlər.
İnsanlar yeganə canlıdırlar ki, kürəyi üstə yatırlar.
Gündüzlər daha çox oğlan, gecələr isə qız uşaqları doğulur.
İnsan ağzında təxminən 40.000 bakteriya yaşayır.
Zökəmə səbəb olan 100-dən çox fərqli virus növü var.
İnsanların 2/3-si öpüşərkən başını sağa əyir.
Səhərlər yuxuların 90%-i unudulur.
Əllərdəki şəhadət barmağı ən həssas barmaq hesab olunur.

Fizika və biologiyanın kəsişməsi

Əgər 1 milyard insan eyni anda tullanarsa, bu güc 500 ton TNT partlayışına bərabər olar. Kişi saçının diametri qadın saçından iki dəfə qalındır. Dünyada hər 7 saniyədən bir körpə doğulur. Dəniz qabığını qulağımıza tutduqda eşitdiyimiz səs okean deyil, qulaqdakı damarlardan axan qanın səsidir.

Hüceyrə səviyyəsində həyat

İnsan dərisinin səthindəki canlı orqanizmlərin sayı yer üzündəki insanların sayından çoxdur. Nəfəs verərkən çıxan karbon qazı atmosferdəkindən 100 dəfə artıqdır. Beyin damarlarından hər dəqiqə 3/4 litr qan keçir, beyin yarımkürələrindəki damarların ümumi uzunluğu isə 560 km-dir.

Bədənimizdə zülal olmayan hissə yoxdur. Zülallar qan və əzələlərin 1/5-ni, beynin 1/12-ni, hətta diş emalının 1/100-ni təşkil edir. Hüceyrələrdə suyun miqdarı da fərqlidir: beyin hüceyrələrində 80%, əzələlərdə 76%, sümüklərdə isə 25% su var.

Saçlar və dırnaqlar

İnsan saçı sabun köpüyü divarından 5000 dəfə, kapilyardan 5 dəfə, hörümçək torundan isə 20 dəfə qalındır. Başdakı saçların sayı rənginə görə fərqlənir:

Sarışınlarda: 140 min
Əsmərlərdə: 102 min
Şabalıdı saçlılarda: 109 min
Kürənlərdə: 88 min

Bədənimizdəki bütün damarların ümumi uzunluğu 100 min kilometrə çatır. Bir tük isə 100 qram çəkiyə tab gətirə bilir. Dırnaqlar arasında ən sürətli böyüyəni orta barmağın dırnağıdır; barmaq nə qədər uzundursa, dırnağı da bir o qədər tez uzanır.

Digər maraqlı faktlar

Bədəndə ən azı 700 ferment çalışır.
Ən çox işləyən əzələ ürəkdir.
Ziyillər (papilloma) heyvanlardan və ya qurbağalardan keçmir, bu yalnız insanlara xas virusdur.
İnsan gülərkən ağızdan çıxan havanın sürəti 100 km/saat, asqırarkən isə 160 km/saat təşkil edir.
Yaddaşımızın tutumu təxminən 3 terabayt ilə 1000 terabayt arasındadır.
Dolu sidik kisəsinin həcmi orta hesabla 400 ml-dir, lakin bəzi insanlar 1 litrə qədər dözə bilirlər.
Tüpürcək olmadan dad hiss etmək mümkün deyil; dilinizi qurudub yemək dadsanız, heç bir ləzzət almazsınız.